Кіріспе

Дүниежүзілік көрме, сондай-ақ әлемдік көрме немесе экспо деп те аталатын, – ұлттардың жетістіктерін көрсетуге арналған ірі жаһандық көрме. Бұл көрмелер сипатымен әртүрлі болады және әлемнің әртүрлі аймақтарында белгілі бір мерзімге, әдетте үштен алты айға дейін өткізіледі. Еуропа мен Азияның көп бөлігінде француз тіліндегі "Exposition universelle" ("жалпы көрме") термині қолданылады; басқа терминдерге әлемдік экспо немесе мамандандырылған экспо жатады, ал "экспо" сөзі 1958 жылдан бері түрлі көрмелерді атау үшін қолданылып келеді. 1928 жылғы Халықаралық көрмелер жөніндегі конвенция қабылданғаннан бері, Париж қаласындағы Халықаралық көрмелер бюросы халықаралық көрмелерді санкциялаушы халықаралық орган ретінде жұмыс істеп келеді. Оның эгидасымен төрт түрлі халықаралық көрме ұйымдастырылады: Дүниежүзілік көрмелер, мамандандырылған көрмелер, гүл шаруашылығы көрмелері (Халықаралық гүл шаруашылығы өндірушілер қауымдастығымен реттеледі) және Милан триенналесі. 2017 жылы Қазақстан Республикасының Астана қаласында соңғы мамандандырылған көрме, 2020 жылы Біріккен Араб Әмірліктерінің Дубай қаласында Дүниежүзілік көрме (COVID-19 пандемиясының салдарынан 2021 жылға шегерілді) және 2023 жылы Катардың Доха қаласында гүл шаруашылығы көрмесі өтті.

Тарих

1791 жылы Прага Богемияда (қазіргі Чехия) алғашқы Дүниежүзілік көрмені ұйымдастырды. Алғашқы өнеркәсіптік көрме Леопольд II-нің Богемия королі ретінде таққа отыруына орай Клементинумда өтті және сол кезде Чехия жерлеріндегі өндіріс әдістерінің едәуір жетілгендігін көрсетті. Францияда ұлттық көрмелердің дәстүрі қалыптасқан, ол 1844 жылы Парижде өткен француз өнеркәсіптік көрмесімен аяқталды. Осы көрмеден кейін Еуропада тағы да бірнеше ұлттық көрмелер ұйымдастырылды. 1851 жылы «Барлық елдердің өнеркәсіптерінің ұлы көрмесі» деген атаумен Ұлыбританияның Лондон қаласындағы Хайд-парктегі Кристалл сарайда Дүниежүзілік көрме өтті. Бұл көрмені, көбінесе, королева Викторияның күйеуі Альберт ханзада ұсынған, және ол өнер мен дизайн білімі, халықаралық сауда және қарым-қатынастар, туризм сияқты қоғамның көптеген салаларының дамуына ықпал етті. Бұл көрме кейін Дүниежүзілік көрме деп аталған көптеген халықаралық көрмелерге үлгі болды, және олар бүгінгі күнге дейін өткізіліп келеді. 1851 жылғы алғашқы дүниежүзілік көрмелердің мәні өзгерді. Үш кезеңді бөліп қарастыруға болады: индустрияландыру дәуірі, мәдени алмасу дәуірі және ұлттық имиджді қалыптастыру дәуірі.

Индустрияландыру (1851-1938 жж.)

Бірінші кезең, яғни "индустрияландыру дәуірі" шамамен 1850 жылдан 1938 жылға дейінгі кезеңді қамтиды. Осы жылдары әлемдік көрмелер негізінен саудаға және технологиялық жетістіктер мен жаңа өнертабыстарды көрсетуге бағытталған болатын. Әлемдік көрмелер әлемнің түкпір-түкпірінен келген ғылым мен технологияның соңғы жетістіктерін таныстыру үшін құрылған платформа болды. 1851 жылы Лондонда, 1853 жылы Нью-Йоркте, 1862 жылы Лондонда, 1876 жылы Филадельфияда, 1878 жылы Парижде, 1888 жылы Барселонада, 1889 жылы Парижде, 1891 жылы Прагада, 1893 жылы Чикагода, 1897 жылы Брюссельде, 1900 жылы Парижде, 1904 жылы Сент-Луисте, 1915 жылы Сан-Францискода және 1933–1934 жылдары Чикагода өткен әлемдік көрмелер осы тұрғыда ерекше көзге түсті. Телефон сияқты өнертабыстар осы дәуірде алғаш рет көрсетілді. Осы дәуір әлемдік көрменің негізгі ерекшеліктерін қалыптастырды.

Мәдени алмасу (1939-1987)

1939–1940 жылдардағы Нью-Йорк дүниежүзілік көрмесі және одан кейінгілер мүлдем басқа бағыт ұстанды, технологияға көбірек емес, мәдени тақырыптар мен әлеуметтік прогреске баса назар аударды. Мысалы, 1939 жылғы көрменің тақырыбы "Ертеңгі күнді құру", 1964–1965 жылдардағы Нью-Йорк көрмесінде "Түсіністік арқылы бейбітшілік", ал 1967 жылғы Монреальдегі Халықаралық және әмбебап көрмесінде "Адам және оның әлемі" деп аталды. Бұл көрмелер технологиялық жаңалықтарды бөлісумен қатар, мәдениаралық тиімді байланысты ынталандырды. 1967 жылғы Монреальдегі Халықаралық және әмбебап көрмесі Expo 67 деген атпен жарияланды. Шара ұйымдастырушылары "Expo" атауын пайдалануға көшті, ал "дүниежүзілік көрме" терминін қолдануды тоқтатты (бұрынғы бейсбол командасы "Монреаль Экспос" осы 1967 жылғы көрмеге байланысты осылай аталды).

Ұлттық брендтік құрылым (1988 жылдан қазіргі уақытқа дейін)

Брисбендегі 1988 жылғы Дүниежүзілік көрмеден бастап елдер өздерінің павильондары арқылы ұлттық беделін жақсарту үшін көрмелерді платформа ретінде пайдалана бастады. Финляндия, Жапония, Канада, Франция және Испания осыған дәлел. Tjaco Walvis жасаған "Экспо 2000 Ганновер сандарда" атты ірі зерттеуі, ұлттық беделді жақсарту ЭКСПО 2000 көрмесіне қатысқан елдердің 73 пайызы үшін басты мақсат болғанын көрсетті. Павильондар бір түрлі жарнамалық науқанға айналды, ал ЭКСПО "ұлттық бренд" құру құралына айналды. Бренд сарапшысы Уолли Олинс Испанияның "Экспо-92" және сол жылы Барселонада өткен Жазғы Олимпиада ойындарын пайдаланып, өзінің жаңа, қазіргі заманғы және демократиялық ел ретіндегі жаңа беделін нығайтқанын, сондай-ақ Еуропалық Одақ пен әлемдік қауымдастықтың маңызды мүшесі екенін көрсеткенін айтты. 2000 жылғы Ганновердегі ЭКСПО көрмесінде елдер әрқайсысы шамамен 12 миллион еуро инвестициялап, жеке сәулеттік павильондар салды. Бұл шығындарды ескере отырып, үкіметтер кейде қатысуға тартынды, себебі нәтижелер шығындарды ақтамауы мүмкін. Дегенмен, нәтижелерін өлшеу қиын болғанымен, ЭКСПО 2000 көрмесіндегі Нидерланд павильонына жасалған тәуелсіз зерттеу, павильонның (шамамен 35 миллион еуро тұрады) Нидерланд экономикасына 350 миллион еуроға жуық әлеуетті кіріс әкелгенін көрсетті. Сондай-ақ, дүниежүзілік көрме павильондарының табысқа жетуіне қатысты бірнеше маңызды факторлар анықталды.

Түрлері

Қазіргі уақытта халықаралық көрмелердің екі түрі бар: Дүниежүзілік көрмелер (ресми түрде Халықаралық тіркелген көрмелер деп аталады) және мамандандырылған көрмелер (ресми түрде Халықаралық танылған көрмелер деп аталады). Бұрын универсалды көрмелер деп аталатын Дүниежүзілік көрмелер – ең ірі шаралар санаты. Дүниежүзілік көрмелерде қатысушылар көбінесе өз павильондарын салады. Сондықтан олар ең әсем әрі ең қымбат көрмелер болып табылады. Олардың ұзақтығы алты аптадан алты айға дейін болуы мүмкін. 1995 жылдан бері екі Дүниежүзілік көрме арасындағы уақыт аралығы кем дегенде бес жылды құрайды. 2015 жылғы 1 мамырдан 31 қазанға дейін Италияның Милан қаласында Дүниежүзілік көрме өтті. Мамандандырылған көрмелер көлемі мен инвестициялары жағынан кішірек, ал ұзақтығы қысқа – үш аптадан үш айға дейін. Бұрын осы көрмелер Арнайы көрмелер немесе Халықаралық мамандандырылған көрмелер деп аталатын, бірақ бұл терминдер енді ресми түрде қолданылмайды. Олардың жалпы ауданы шектеулі болуы керек, ал ұйымдастырушылар қатысушы мемлекеттер үшін жалға алу, төлемдер, салықтар мен шығындарсыз павильондар салуға міндетті. Ең ірі елдердің павильондары 1000 м² (1/4 акр) аспауы тиіс. Екі Дүниежүзілік көрме арасында тек бір ғана мамандандырылған көрме өткізілуі мүмкін. БИЭ тағы екі түрлі халықаралық көрмені мойындауы мүмкін: бау-бақша көрмелері, БИЭ және АИФФ бірлесіп ұйымдастыратын «бақша» жәрмеңкелері, онда қатысушылар бақшалар мен бақша павильондарын көрсетеді; және Милан триенналесі (әр үш жылда бір рет өткізілмейді), Италияның Милан қаласында өтетін өнер мен дизайн көрмесі, БИЭ 1996 мен 2016 жылдар аралығында Триенналенің 14 басылымына ресми халықаралық көрме мәртебесін берді.

Дүниежүзілік көрмелер

Дүниежүзілік көрмелер (ресми түрде Халықаралық тіркелген көрмелер деп аталады) адам тәжірибесінің барлық спектрін қамтитын жалпылама тақырыптарды қамтиды, ал халықаралық және корпоративтік қатысушылар өздерінің ұсыныстарында осы тақырыпқа сай болуы тиіс. Тіркелген көрмелер 5 жылда бір рет өткізіледі, себебі олар құрылысынан бастап павильондарды толық жобалауды талап ететіндей, қымбатқа түседі. Осының салдарынан, елдер ең танымал немесе есте қаларлық құрылыс үшін бәсекелеседі, мысалы, Жапония, Франция, Марокко және Испания Expo '92 көрмесінде. Дамып келе жатқан елдердің шығындарын азайту үшін немесе географиялық топқа жататын елдер ортақ кеңістікті пайдалану үшін кейде жиналмалы құрылымдар қолданылады (мысалы, Севилья '92 көрмесіндегі Америка алаңы). XXI ғасырда БИЭ Дүниежүзілік көрмелерді 5 жылда бір рет өткізуді бекітті; 1980-ші және 1990-шы жылдардағы көптеген көрмелерден кейін, кейбіреулер мұны қатысушы елдердің болашақ шығындарын қысқарту жолы деп санайды. Бұл қадамды кейбіреулер Жазғы Олимпиада ойындарымен қақтығысты болдырмау үшін жасалған деп қарастырды. Дүниежүзілік көрмелер 5 жылда бір рет өткізіледі, ал мамандандырылған көрмелер аралық жылдары ұйымдастырылады.

Арнайы салымдар

Мамандандырылған көрмелер (ресми түрде Халықаралық мойындалған көрмелер деп аталады) әдетте "Болашақ энергиясы" (Экспо 2017 Астана), "Тірі мұхит және жағалау" (Экспо 2012 Йеосу) немесе "Технология заманындағы демалыс" (Брисбен, Экспо '88) сияқты нақты тақырыптармен біріктіріледі. Мұндай тақырыптар жалқы әлемдік көрмелерге қарағанда тар ауқымды болады. Мамандандырылған көрмелер көбінесе кішірек масштабты және ұйымдастыру комитеті мен қатысушылар үшін арзанрақ, себебі архитектуралық шығындар төмен, және олар ұйымдастырушыдан тегін берілген павильон алаңын ғана өздеріне бейімдеуі керек, көбінесе алдын ала құрастырылған құрылыс дайын күйінде болады. Елдер содан кейін алдын ала құрастырылған құрылыстың сыртына өз түстерін, дизайнын және басқаларын қосуға, ал ішін өз мазмұнымен толтыруға мүмкіндік алады.

Бау-бақша экспозициялары

Бағбандық көрмелер (ресми түрде A1 халықаралық бағбандық көрмелер деп аталады) Халықаралық бағбандық өндірушілер қауымдастығымен бірлесіп реттеледі. Мамандандырылған көрмелер сияқты, олар да "Жасыл шөл, жақсы қоршаған орта" (Халықаралық бағбандық көрме 2023 Доха, Катар), "Жасыл қалаларды өркендету" (Floriade 2022) немесе "Адам мен табиғат арасындағы үйлесімді қатар өмір сүруді көрсететін әдемі үйді салу" (Expo 2019) сияқты нақты тақырыптар бойынша ұйымдастырылады. Осы көрмелердің мақсаты – елдер, бағбандық өндірушілер және ауыл шаруашылығы салалары арасындағы ынтымақтастық пен білім және тәжірибе алмасуды ынталандыру, сондай-ақ салауатты өмір салты, жасыл экономика, тұрақты даму, білім беру және инновациялар сияқты маңызды мәселелерді шешу.

Экспозициялар тізімі

Халықаралық көрмелер бюросының ресми дүниежүзілік көрмелер тізімі (Жалпыға ортақ және халықаралық/мамандандырылған/бағбандық).

Дүниежүзілік көрмелер

Көрме атауыТөну күндеріАймақКейіпкерлерТема Экспо 1851 Лондон1 мамыр – 11 қазан 185170.406,039,19525Барлық халықтардың өнеркәсібі Экспо 1855 Париж15 мамыр – 15 қараша 185515.205,162,33028Егіншілік, өнеркәсіп және көркемөнер Экспо 1862 Лондон1 мамыр – 1 қараша 1862116,096,61739Өнеркәсіп және өнер Экспо 1867 Париж1 сәуір – 3 қараша 186768.7015,000,00042Егіншілік, өнеркәсіп және көркемөнер Экспо 1873 Вена1 мамыр – 31 қазан 18732337,255,00035Мәдениет және білім Экспо 1876 Филадельфия10 мамыр – 10 қараша 187611510,000,00035Өнеркәсіп, топырақ және кен өнімдері Экспо 1878 Париж20 мамыр – 10 қараша 18787516,156,62635Жаңа технологиялар Экспо 1880 Мельбурн1 қазан – 30 сәуір 1881251,330,00033Өнер, өндіріс және барлық халықтардың егіншілік және өнеркәсіп өнімдері Экспо 1888 Барселона8 сәуір – 10 желтоқсан 188846.502,300,00030Көркем және өнеркәсіп өнері Экспо 1889 Париж5 мамыр – 31 қазан 18899632,250,29735Француз революциясының 100 жылдығын тойлау Экспо 1893 Чикаго1 мамыр – 3 қазан 189329027,500,00019Американың ашылуының 400 жылдығы Экспо 1897 Брюссель10 мамыр – 8 қараша 1897366,000,00027Қазіргі өмір Экспо 1900 Париж15 сәуір – 12 қараша 190012050,860,8014019 ғасыр: шолу Экспо 1904 Сент-Луис30 сәуір – 1 желтоқсан 190450019,694,85560Луизиананы сатып алудың 100 жылдығын тойлау Экспо 1905 Льеж27 сәуір – 6 қараша 1905707,000,00035Тәуелсіздіктің 75 жылдығын еске алу Экспо 1906 Милан28 сәуір – 11 қараша 1906100N/A40Көлік Экспо 1910 Брюссель23 сәуір – 7 қараша 19103013,000,00026Өнер және ғылым еңбектері, барлық халықтардың егіншілік және өнеркәсіп өнімдері Экспо 1913 Гент26 сәуір – 3 қараша 19131309,503,41924Бейбітшілік, өнеркәсіп және өнер Экспо 1915 Сан-Франциско20 ақпан – 4 желтоқсан 191525418,876,43841Панама каналының ашылуын тойлау Экспо 1929 Барселона20 мамыр 1929 – 15 қаңтар 19301185,800,00029Өнеркәсіп, өнер және спорт Экспо 1933 Чикаго27 мамыр 1933 – 31 қазан 193417038,872,00021Өнеркәсіп және ғылыми зерттеулердегі тәуелсіздік Экспо 1935 Брюссель27 сәуір – 3 қараша 193515220,000,00025Көлік Экспо 1937 Париж25 мамыр – 25 қараша 193710431,040,95535Қазіргі өмірдегі өнер және технология Экспо 1939 Нью-Йорк30 сәуір 1939 – 27 қазан 1940500N/A54Ертеңгі әлемді құру 8 желтоқсан 1949 – 8 маусым 1950N/A250,00018Бейбітшілік фестивалі Экспо 1958 Брюссель17 сәуір – 19 қазан 195820041,454,41239Әлемдік көрініс: Жаңа гуманизм Экспо 1962 Сиэтл21 сәуір – 21 қазан 1962309,000,00049Ғарыш дәуіріндегі адам Экспо 1967 Монреаль28 сәуір – 29 қазан 196740050,306,64862Адам және оның әлемі Экспо 1970 Осака15 наурыз – 13 қараша 197033064,218,77067Адамзаттың прогресі мен үйлесімі Экспо 1992 Севилья20 сәуір – 12 қазан 199221541,814,571108Ашу дәуірі Экспо 2000 Ганновер1 маусым – 31 қазан 200016018,100,000174Адамзат Табиғат Технология Экспо 2005 Аичи25 наурыз – 25 қыркүйек 200517322,049,544121Табиғаттың даналығы Экспо 2010 Шанхай1 мамыр – 31 қазан 201052373,085,000246Жақсы қала, жақсы өмір Экспо 2015 Милан1 мамыр – 31 қазан 201511021,500,000139Жер шарына тамақтандыру, өмірге энергия Экспо 2020 Дубай1 қазан 2021 – 31 наурыз 202243824,102,967200Ақылдарды байланыстыру, болашақты құру Экспо 2025 Осака Кансай13 сәуір – 13 қазан 2025135Өміріміз үшін болашақ қоғамын жобалау Экспо 2030 Эр-Рияд1 қазан 2030 – 31 наурыз 2031Өзгеріс дәуірі: Көреген болашақ үшін бірге

Арнайы салымдар

Экспозиция атауыКезеңіАуданыҚонақтарҚатысушыларТақырыбы Экспо 1936 Стокгольм15 мамыр – 1 маусым 1936Ж/ҚЖ/Қ8Авиация Экспо 1938 Хельсинки14 мамыр – 22 мамыр 1938Ж/ҚЖ/Қ25Аэроғарыш Экспо 1939 Лиеж20 мамыр – 2 қыркүйек 193950Ж/Қ8Су өнері Экспо 1947 Париж10 шілде – 15 тамыз 19476,35Ж/Қ14Қала құрылысы және тұрғын үйлер Экспо 1949 Стокгольм27 шілде – 13 тамыз 1949Ж/ҚЖ/Қ14Спорт және дене шынықтыру Экспо 1949 Лион24 қыркүйек – 9 қазан 1949110Ж/ҚЖ/ҚАуылдық тұрғын үйлер Экспо 1951 Лилль28 сәуір – 20 мамыр 1951151 500 00024Текстиль Экспо 1953 Рим26 шілде – 31 қазан 1953121 700 000Ж/ҚАуылшаруашылық Экспо 1953 Иерусалим22 қыркүйек – 14 қазан 19534,60600 00013Шөлді жаулау Экспо 1954 Неаполь15 мамыр – 15 қазан 1954100Ж/Қ25Теңіз саяхаты Экспо 1955 Турин25 мамыр – 15 маусым 1955Ж/Қ120 00011Спорт Экспо 1955 Хельсингборг10 маусым – 28 тамыз 1955Ж/ҚЖ/Қ10Адам және оның қоршаған ортасы Экспо 1956 Бейт Даган21 мамыр – 20 маусым 195655Ж/ҚЖ/ҚЦитрус Экспо 1957 Берлин6 шілде – 29 қыркүйек 1957Ж/Қ1 000 00013Ганза ауданын қайта құру Экспо 1961 Турин1 мамыр – 31 қыркүйек 1961505 000 00019Адам және оның еңбегі – Технологиялық және әлеуметтік дамудың ғасыры Экспо 1965 Мюнхен25 маусым – 3 қазан 196550,202 500 00031Көлік Экспо 1968 Сан-Антонио6 сәуір – 6 қазан 1968396 384 48223Америкадағы өркениеттердің тоғысуы Экспо 1971 Будапешт27 тамыз – 30 қыркүйек 1971351 900 00035Дүние жүзіндегі аң ауру Экспо 1974 Спокан4 мамыр – 2 қараша 1974405 600 00056Ертеңгі жаңа қоршаған ортаны тойлау Экспо 1975 Окинава20 шілде 1975 – 18 қаңтар 19761003 485 75035Біз көргіміз келетін теңіз Экспо 1976 Пловдив14 маусым – 12 шілде 198151Ж/Қ70Жер – Өмір планетасы Экспо 1982 Ноксвилл1 мамыр – 31 қазан 19822911 127 78016Энергия әлемді өзгертеді Экспо 1984 Жаңа Орлеан12 мамыр – 11 қараша 1984347 335 00015Өзендер әлемі – Өмір көзі ретінде таза су Экспо 1985 Цукуба17 наурыз – 16 қыркүйек 198510020 334 72748Тұрғын үйлер және айналасы – Адамның үйіндегі ғылым және технология Экспо 1985 Пловдив4 – 30 қараша 19855,801 000 00054Өнертабыстар Экспо 1986 Ванкувер2 мамыр – 13 қазан 19867022 111 57855Көлік және байланыс: Әлем қозғалыста – Әлем байланыста Экспо 1988 Брисбен30 сәуір – 30 қазан 19884018 560 44736Технология ғасырында демалыс Экспо 1991 Пловдив7 маусым – 7 шілде 1991Ж/ҚЖ/Қ9Бейбітшілік әлеміне қызмет ететін жастардың қызметі Экспо 1992 Генуя15 мамыр – 15 тамыз 19926817 04552Кристофер Колумб: Кеме және теңіз Экспо 1993 Тэджон7 тамыз – 7 қараша 199390,1014 005 808141Жаңа даму жолының қиындығы Экспо 1998 Лиссабон22 мамыр – 30 қыркүйек 19985010 128 204160Мұхиттар: болашақ мұрасы Экспо 2008 Сарагоса14 маусым – 14 қыркүйек 2008255 650 943108Су және тұрақты даму Экспо 2012 Ёсу14 мамыр – 12 тамыз 2012258 203 956103Тірі теңіз және жағалау Экспо Астана 201710 маусым – 10 қыркүйек 2017353 977 545137Болашақ энергиясы Экспо 2027 Белград15 мамыр – 15 тамыз 2027Адамзат үшін ойын – Барлығына арналған спорт және музыка

Бау-бақша экспозициялары

Көрме атауыМерзіміАймақКелушілерҚатысушыларТақырыбыЭкспо 1960 Роттердам25 наурыз – 25 қыркүйек1936504,000,000N/AХалықаралық бау-бақша көрмесіЭкспо 1963 Гамбург26 сәуір – 13 қазан1963765,400,00035Экономика және мәдениет тұрғысынан барлық санаттағы бау-бақша көрмесіЭкспо 1964 Вена16 сәуір – 11 қазан19641002,100,00028Халықаралық бау-бақша көрмесіЭкспо 1969 Париж23 сәуір – 5 қазан1969282,400,00017Франция гүлдері және әлем гүлдеріЭкспо 1972 Амстердам26 наурыз – 1 қазан1972754,300,000N/AХалықаралық бау-бақша көрмесіЭкспо 1973 Гамбург27 сәуір – 7 қазан1973765,800,00050Халықаралық бау-бақша көрмесіЭкспо 1974 Вена18 сәуір – 14 қазан19741002,600,00030Халықаралық бау-бақша көрмесіЭкспо 1980 Монреаль17 мамыр – 1 қыркүйек198040N/AАдамның әлеуметтік-мәдени қызметі мен физикалық ортасы арасындағы байланысЭкспо 1982 Амстердам8 сәуір – 10 қазан1982504,600,00017Халықаралық бау-бақша көрмесіЭкспо 1983 Мюнхен28 сәуір – 9 қазан19837211,600,00023Халықаралық бау-бақша көрмесіЭкспо 1984 Ливерпуль2 мамыр – 14 қазан1984953,380,00029Халықаралық және ұлттық бау-бақша көрмелерінің жетістіктеріЭкспо 1990 Осака1 сәуір – 30 қыркүйек199014023,126,93483Табиғат пен адамзаттың үйлесімді өмір сүруіЭкспо 1992 Зотермер10 сәуір – 12 қазан1992683,355,60023Бау-бақша үздіріліс процесіндеЭкспо 1993 Штутгарт23 сәуір – 17 қазан1993647,311,00040Қала және табиғат – жауапты көзқарасЭкспо 1993 Куньмин1 мамыр – 31 қазан19932189,427,00070Адам және табиғат – 21 ғасырға қадам басуЭкспо 2002 Харлеммермер25 сәуір – 20 қазан20021402,071,00030Нидерланд және халықаралық бау-бақшаның үлесіЭкспо 2003 Росток25 сәуір – 12 қазан20031002,600,00032Теңіз жағалау паркі. Жаңа гүлденген әлемЭкспо 2006 Чианг Май1 қараша 2006 – 31 қаңтар 2007803,848,79132Адамзатқа деген махаббатты білдіруЭкспо 2012 Венло5 сәуір – 7 қазан2012662,046,68438Табиғаттағы театрдың бөлігі бол; өмір сапасына жақындаңызЭкспо 2016 Анталия23 сәуір – 30 қазан20161124,693,57154Гүлдер мен балаларЭкспо 2019 Бейжің29 сәуір – 7 қазан20195039,340,000110Жасыл өмір сүр, жақсы өмір сүрЭкспо 2022 Амстердам – Алмер14 сәуір – 9 қазан202260685,18932Жасыл қалаларды өсіруЭкспо 2023 Доха2 қазан 2023 – 28 наурыз 2024170N/AN/AЖақсы шөл, жақсы ортаЭкспо 2027 Йокогама19 наурыз – 26 қыркүйек202780Бақыт үшін болашақтың көрінісіЭкспо 2029 Нахон Ратчасима10 қараша 2029 – 28 ақпан 203080Табиғат және жасылдық: жасыл болашақты елестеу