Кіріспе

Рим консулы б.з.д. 49 жылы, Цезарьдің жауы Люций Корнелий Лентул Крус (б.з.д. 97 жылға дейін – б.з.д. 48) б.з.д. 49-48 жылдар аралығындағы Азамат соғысында Цезарьға қарсы оппозицияда болған және Помпейді қолдаған Рим Республикасының консулы болды.

Отбасы және саяси мансап

97 жылға дейін Публий Лентулдың ұлы болып туған, оның тегі белгісіз, бірақ ол Корнелия әулетінің (gens Cornelia) патриций Cornelii Lentuli тармағының мүшесі болған болуы мүмкін. Крустың жастық шағы туралы мәліметтер жоқ. 72 жылы Цезарьдің адамы Балбус, Испанияда Квинт Серторийға қарсы Помпейдің әскерінде қызмет еткені үшін римдік азаматтық алды. Ол өзінің римдік есімдері – Луций Корнелий Балбус – және кейінірек Цицеронға жазған хаттары негізінде, үлкен және кіші Балбус екеуі де Л. Корнелий Лентул Крустың қолдауымен азаматтық алған болуы мүмкін, ол сол кезде Помпеймен легат ретінде қызмет еткен болуы мүмкін (Помпей 76 ж.б.д. - 71 ж.б.д. аралығында онда болған; егер Крустың шамамен 98 ж.б.д. туған болса, ол сол кезде 22-27 жас аралығында болған болар еді). 61 жылы ол Публий Клодий Пулхердің Bona Dea құпияларын бұзғаны үшін өткізілген ерекше сотта (quaestio extraordinaria) бас прокурор болды, оған тағы екі Корнелий Лентулы қатысты. Алайда, Клодий қазылар алқасына пара бергендіктен, ол айыптауды қамтамасыз ете алмады. Лентулдың саяси лауазымдар арқылы (cursus honorum) жоғарылауы 58 жылы Цезарь мен Бибул консулдығы кезінде претор болып сайланғанға дейін белгісіз. Претор болып қызмет еткен кезінде, Клодий, енді халық трибуны, б.з.д. 63 жылы консул болып тұрғанда римдік азаматтарды сотсыз өлімге кескендігі үшін Цицеронға қарсы әрекет жасады. Цицерон Клодийге қарсы Лентулдың көмегіне үміттенді; претор, басқа да жоғары лауазымды тұлғалармен бірге, Помпейді Цицеронды қорғау үшін әрекет етуге көндіруге тырысты, бірақ Помпей өз билігімен сайланған трибунға қарсы әрекет етуден бас тартқандықтан бұл әрекет сәтсіз аяқталды. 51 жылы ол Сибилла кітаптарын (Quindecimviri sacris faciundis) басқаратын он бес діни қызметкердің құрамына сайлауға түсті, бірақ Публий Корнелий Долабелладан жеңілді (Цицеронның хат алысушысы Марк Целий Руфтың қызығушылығын тудырды). 50 жылы ол Цезарьге қарсы Г. Клавдий Марцеллмен бірге келесі жылға консул болып сайланды және 50 жылдың соңы мен 49 жылдың қаңтарында Цезарь қауіпсіз консулдыққа қол жеткізуге тырысқанда, реакциялық сенаторлар тобы оны қолбасшылықтан айыруға тырысқанда сенаттағы күшейе берген жағдайға белсенді қатысты. Соңында, б.з.д. 49 жылдың 7 қаңтарында Лентул мен Марцелл басшылығымен сенатта «соңғы жарлық» (senatus consultum ultimum) қабылданды; трибундар Марк Антоний мен Квинт Кассий Цезарьдің елшісі, жас Куриомен бірге Римнен Цезарьмен кездесу үшін Равеннаға кетіп қалды. 10 қаңтарда Цезарь Рубиконды кесіп өтіп, Азамат соғысын бастарды.

Азаматтық соғыс

Алғашында Лентул Римде қалды, бірақ көптеген сенаторлармен бірге Цезарьдің әскерлерінің жақындауымен бірге кетіп қалды. Ол Капуада Помпей үшін әскер жинады (бір сәтте тіпті гладиаторларды да жинауға тырысты, бірақ кейін ойын өзгертті). Цезарь өзінің өкілі, кіші Балбусты Лентулдың жағына көндіру үшін жіберді – егер ол 72 жылы Помпейдің кезінде римдік азаматтық алған Корнелий Балби, ата мен немересіне демеуші болған болса, Крус олардың қамқоршысы болуы мүмкін. Цезарь Балбустың консулға қандай да бір ықпалы болатынына үміттенді. Алайда, 3 наурызда Цицерон Аттикусқа консулдардың Брундизийден Грекия жағалауына өтіп кеткенін хабарлады. Азия провинциясының проконсулы болған Лентул Помпей үшін екі легион жинады, ал 49 жылғы шілдедегі жарлығымен Кіші Азиядағы яһудилерді әскери қызметтен босатты. 48 жылғы 9 тамызда Фарсалус шайқасында Помпеймен бірге шайқасты, онда Помпей армиясының сол қанатын басқарды. Шайқас алаңынан қашқан Лентул Антиохияда пана таппады және Помпеймен бірге Египетке қашты. 4 қыркүйекте Птолемей XIII патшаның бұйрығымен тұтқынға алынып, түрмеде өлім жазасына кесілді. Цезарь азаматтық соғысқа себеп болған 50/49 жылдардың соңындағы оқиғалар үшін Лентулға көп кінә тақты, оның қарыздарының үлкендігі және армия мен бай провинцияларды бақылауға деген үміті туралы айтты, тіпті консулдың Римнің екінші Сулласы болуға тырысқанын мәлімдеді. Ол сондай-ақ екі жүзділік танытты, 49 жылғы қаңтардағы сенат отырысында егер олар Цезарьге қарсы шықпаса, Лентулдың Цезарьдің құрметін қайтарудың өз жолы бар екенін ескертті. Цицерон Лентулдың ойлауға бейім еместігін айтты. Помпейдің ізбасарларының жеке мүдделері мен жеке амбициялары туралы жазғанда, ол Цезарьдің айтқандарын қолдайтын сияқты көрінеді, сондай-ақ кейіннен Лентулдың Хортенсийдің қалалық үйін, Цезарьдің қала маңындағы вилласын және Байадағы жылжымайтын мүлікті азаматтық соғыстың олжасы ретінде өзіне уәде еткені Лентулдың ашкөздігін көрсетеді.