"HMS Devastation: Масти жоқ мұнаралы кеме"

Кіріспе

Devastation класының HMS Devastation кемесі – Корольдік теңіз күштері үшін салынған Devastation класының екі мачтасыз мұнаралы кемесінің біріншісі. Бұл теңізге шығатын, негізгі қару-жарағы кеме қабығының ішінде емес, үстінде орналасқан алғашқы капиталдық кеме класы болды.

Дизайн және құрылыс

"Девастация" әлемдегі ірі теңіз державаларында бу күші қалыптасқан кезде салынды. Алайда, сол кездегі кемелердің көпшілігі бу машинасымен ғана емес, сонымен қатар қосымша қуат үшін мачталар мен желкендермен жабдықталған. Мачталардың болуы қарулы мұнараларды пайдалануға кедергі келтірді, себебі арматура олардың ату доғасын шектеді. Сэр Эдвард Ридтің жобалауымен салынған "Девастация" бұл үрдістен бас тартып, мачтасыз жасалды. Оның негізгі қару-жарағы – екі 12 дюймдік (305 мм) мылтықтан тұратын екі мұнара корпустың үстіне орналастырылды, бұл әрбір мұнараға 280 градус ату доғасын қамтамасыз етті. "Девастация" Адмиралтействоның жобасы бойынша салынған алғашқы мұнаралы кеме болды. Оның ұзындығы перпендикулярлер арасында 87 метр, ені 19 метр, орташа сусынуы 8 метр, ал борт биіктігі 1 метрді құрады. Ол екі мұнарада орналасқан, қалың бронямен қорғалған төрт 25 тонналық RML 12 дюймдік зеңбірекпен қаруланды. Кемеде қос түбі болды және ішкі жағы су өткізбейтін бөліктерге бөлінді. Ол диаметрі 5 метр болатын екі төрт пернелі бұрандамен қозғалды, әрқайсысы Джон Пенн мен ұлдары (Гринвич) жасаған екі тікелей әрекет ететін цилиндрлі бу машинасымен қуаттандырылды. Бу машиналарының жалпы қуаты 8 қазандықтан алынды, бұл кемеге ең жоғары 13 толық жылдамдыққа қол жеткізуге мүмкіндік берді. "Девастация" 1350 тонна көмір тасымалдай алатын, 12 түйінде немесе одан да жоғары жылдамдықпен белгілі бір қашықтыққа саяхаттауға мүмкіндік берді. Ол сонымен қатар 30 тонна су (үш аптаға жететін) және 19 тонна азық-түлік (329 адамнан тұратын экипажға алты аптаға жететін) тасыды. 1870 жылдың 6 қыркүйегінде мачталы мұнаралы кеме апатқа ұшырап, 500-ге жуық адам, яғни экипаждың басым бөлігі қаза болғаннан кейін, осы типтегі кемелердің, әсіресе "Девастацияның" дизайнын тексеру үшін арнайы комиссия құрылды. Комиссия кеменің тұрақтылығында алаңдатарлық ештеңе таппады, бірақ қауіпсіздік үшін жобаға бірнеше өзгерістер енгізілді. Борт биіктігі 3 метрге дейін арттырылды, ал журналдар мен бу машиналарына қосымша қорғаныс беру үшін қалың брондалған аралықтар орнатылды. 25 тонналық зеңбіректер 35 тонналық RML 12 дюймдік зеңбіректермен ауыстырылды. Бұл қосымша салмақ кеменің орташа сусынуын 8 метрге дейін арттырды. 1901 жылы "Девастация" Гибралтар портында күзетші кеме болып қызмет етті, ал 1902 жылдың ақпанында жаңадан іске қосылған кемемен ауыстырылды. 1902 жылдың 19 ақпанында Мальтадағы Жерорта теңізінің бас штабынан үйге қайтып, Гибралтарға соңғы сапардан кейін 2 сәуірде Плимутқа келді. 18 сәуірде Девонпортта төлемдері жасалып, Портсмутқа бағытталды. 1902 жылдың 21 маусымында "Девастация" HMS Vernon торпедалық мектебіне қарасты тендер ретінде қайтадан тапсырылды. Ол 1902 жылдың 16 тамызында король Эдуард VII-нің тәж киюіне арналған флот парадына қатысты. Кейін кеме қайтадан жөндеуден өтіп, Шотландиядағы Бірінші резервтік флотқа бекітілді. Кеме 1908 жылы бөлшектелді.

Devastation was built at a time in which steam power was well established among the world's larger naval powers. However, most ships built at this time were equipped not only with a steam engine, but also with masts and sails for auxiliary power. The presence of masts also prohibited the use of gun turrets since the rigging would obstruct their arc of fire. Devastation, designed by Sir Edward J. Reed, represented a change from this pattern when she was built without masts and her primary armament, two turrets each with two 12 inch (305 mm) muzzle loading guns, was placed on the top of the hull, allowing each turret a 280 degree arc of fire. Devastation was the first turret ship built to an Admiralty design. She was 285 feet (87 m) long between perpendiculars, with a beam of 62 feet (19 m), a mean draught of 26 feet (8 m), and had a freeboard of only 4 feet (1 m). She was armed with four RML 12 inch 25 ton guns, mounted in pairs in two turrets, protected by armour thick. Her breastworks and hull were protected by of armour, and she was also fitted with a spur bow. The ship had a double bottom, and was divided internally into watertight compartments. She was propelled by two four bladed screws, 17 feet (5 m) in diameter, each powered by two direct acting trunk engines built by John Penn and Sons of Greenwich, providing a total of , with eight boilers, working at , giving a maximum speed of Devastation could carry 1,350 tons of coal, giving her a range of at 12 knots or at She also carried 30 tons of water, enough for three weeks, and 19 tons of provisions, six weeks supply for her crew of 329. Following the loss of the masted turret ship , which capsized and sank on 6 September 1870 with the loss of 500 men, almost her entire crew, a special committee was appointed to examine the design of this type of vessel, and particularly the Devastation. Although they found no reason for concern in the stability of the ship, as a safety precaution a number of changes were made to the design. The freeboard was increased to 10 feet (3 m), and armour plated bulkheads, between thick provided additional protection to the magazines and engines. The 25 ton guns were replaced with RML 12 inch 35 ton guns. This additional weight increased her mean draught to 26 feet (8 m). In 1901 she was guard ship at the port of Gibraltar, until relieved as such by newly commissioned in February 1902. She left the Mediterranean station headquarters at Malta, homebound, on 19 February 1902, and after a last visit to Gibraltar arrived in Plymouth on 2 April. She was paid off at Devonport on 18 April, and proceeded to Portsmouth. On 21 June 1902 she was recommissioned as a tender to the torpedo school ship HMS Vernon. She took part in the fleet review held at Spithead on 16 August 1902 for the coronation of King Edward VII. Later, she was refitted again and assigned to the First Reserve Fleet based in Scotland. The ship was broken up in 1908.

Танымал мәдениет

"Англияның даңқы" қораптарында "HMS Devastation" кемесінің суреті бейнеленген. Оның нышаны баспагерлер тарапынан Монограмма және Крест Альбомдарында жинау хоббиі ретінде қолдану үшін шығарылған – 19 ғасырдың екінші жартысында кең таралған әуесқойлық.