Көне Ассирия қаласы Нимруд

Кіріспе

Ежелгі ассириялық қала, ежелгі қала.

Нимруд (/nɪmˈruːd/; النمرود) – ежелгі ассириялық қала (түпнұсқа ассириялық атауы Калху, Киелі кітаптағы атауы Калах), Иракта орналасқан. Мосул қаласынан оңтүстікке қарай 32 км, Селамия ауылынан (السلامية) оңтүстікке қарай 5 км жерде, Жоғарғы Месопотамиядағы Ниневия жазығында жатыр. Бұл қала шамамен б.з.д. 1350 жылдан б.з.д. 610 жылға дейін маңызды ассириялық орталық болған. Қала Тигр өзенінің Ұлы Заб саласымен қосылатын жерден солтүстікке қарай 10 км қашықтықта стратегиялық тұрғыдан тиімді жерде орналасқан. Қаланың қираған жерлері Ниневия провинциясындағы Нооманья ауылының ішінде табылған. Нимруд атауын 18-ші ғасырдың ортасында Карстен Нибур жергілікті атау ретінде тіркеген. 19-шы ғасырдың ортасында Киелі кітап археологтары ассириялық атауды Калху (Киелі кітаптағы Калах) деп ұсынды, бұл Жаратылыс кітабының 10-тарауындағы Нимрод саяхатының сипаттамасына негізделген. Қаланың қалдықтары бүкіл әлемдегі кемінде 76 мұражайға таратылған (оның 36-сы АҚШ-та, ал 13-сы Ұлыбританияда). 2015 жылы "Ислам мемлекеті" террористік ұйымы қаланың "исламдық емес" ассириялық мәдениетіне байланысты оны жою ниетін жариялады. 2015 жылдың наурыз айында Ирак үкіметі "Ислам мемлекетінің" қаланың қазба қалдықтарын жою үшін бульдозерлерді пайдаланғанын хабарлады. ИМББ жариялаған бірнеше видеода бұл жұмыстардың барысы көрсетілген. 2016 жылдың қарашасында Ирак әскерлері бұл жерді қайта басып алды, ал кейінірек келгендер қаланың қазбадан табылған бөлігінің 90%-ы толыққанды жойылғанын растады. Нимруд қираған жерлері содан бері Ирак әскерлерінің күзетіп келеді. Қайта құру жұмыстары жүргізілуде.

Қор

Ассирия патшасы I Шалманесер (б.з.д. 1274–1245 жж.) Орта Ассирия империясы (б.з.д. 1365–1050 жж.) кезінде Калху қаласын ірі қалаға дейін дамытты. Дегенмен, ежелгі Ассур қаласы шамамен б.з.д. 2600 жылдан бері болғандай, Ассирияның астанасы болып қала берді.

Империяның астанасы

Қаланың атақ-даңқы Жаңа Ассирия империясының (б.з.д. 911–605) патшасы Ашурнасирпал II (б.з.д. 883–859) Ассур қаласының есебінен оны өзінің астанасы етіп белгілегеннен кейін қалыптасты. Ол қалада үлкен сарай мен ғибадатханалар салды, олар б.з.д. 11-10 ғасырлардың ортасындағы Қола дәуірінің құлдырауы кезінде біршама тозығы жеткен еді. Мыңдаған адамдар қаланы қоршап тұрған 8 шақырымдық қабырға мен салтанатты сарайды салуға жұмылды. Қаланың әк тасқа ойылған көптеген жазулары сақталған, соның ішінде: «Мен патшалық резиденциям үшін және мәңгілік рахатқа ие болуым үшін самырсын, кипарис, қарағай, жиде, фисташка және тамариск ағаштарынан сарай салдым. Таулар мен теңіздердің жануарларын, ақ әктас пен алабастрдан жасап, қақпаларына орнаттым». Жазуларда сарайда сақталған олжа да сипатталған: «Мен қол астыма алған елдерден алған күміс, алтын, қорғасын, мыс және темірді көп мөлшерде алып, сонда жинадым». Сондай-ақ, жазуларда оның жеңістерін тойлау үшін өткізген ұлы тойлар туралы да айтылған. Бірақ оның құрбандары оның жаулауларынан қорқып, үркіп жүрді. Мәтінде былай делінген: «Мен тұтқындардың көптерін отқа жағып өлтірдім. Көптерін тірідей алып, біреулерінің қолынан білегіне дейін, екіншілерінің мұрынларын, құлақтарын және саусақтарын кестім. Көптеген сарбаздардың көзін жойдым. Жастарын, әйелдерін және балаларын өртеп өлтірдім». Басқа бір жеңілген қаланы басып алғанда ол: «Көтерілгендердің барлығынан ақсүйектердің терісін сызып алып, үймелерге жайып тастадым», - деп жазды. Ол қаланың империядағы ең сәнді және көркем қалаға айналуын қалады. Ол қалада зообақ пен ботаникалық бақтар құрды, онда әскери науқандарынан әкелген экзотикалық жануарлар, ағаштар мен гүлдер өсірілді. 864 жылы өткен салтанатты ашылу рәсімі мен той-думандар, археологиялық қазбалар кезінде табылған жазулы стелада сипатталған. Б.з.д. 800 жылға қарай Нимрудтың халқы 75 000 адамға жетіп, оны әлемдегі ең ірі қалаға айналдырды. Ашурнасирпалдың ұлы Шалманесер III (б.з.д. 858–823) әкесінің бастағандарын жалғастырды. Нимрудта ол әкесінің сарайынан әлдеқайда зор сарай салды. Ол екі есе үлкен болды және шамамен 200-ден астам бөлмеден тұрды. Ол Ұлы Зигкурат деп аталатын ескерткіш пен оған іргелес ғибадатхананы салдырды. Нимруд Шамши Адад V (б.з.д. 822–811), Адад нирари III (б.з.д. 810–782), Семирамида (б.з.д. 810–806), Адад нирари III (б.з.д. 806–782), Шалманесер IV (б.з.д. 782–773), Ашурдан III (б.з.д. 772–755), Ашур нирари V (б.з.д. 754–746), Тиглат Пилесер III (б.з.д. 745–727) және Шалманнеср V (б.з.д. 726–723) билік еткен кезде Ассирия империясының астанасы болып қала берді. Тиглат Пилесер III әсіресе қалада ірі құрылыс жұмыстарын жүргізіп, империяның лингва франкасы ретінде шығыс арамей тілін енгізді, оның диалектілері бүгінгі күнге дейін аймақтағы христиан ассириялықтарының арасында сақталған. Бірақ б.з.д. 706 жылы Саргон II (б.з.д. 722–705) империяның астанасын Дур Шаррукинге көшірді, ал оның өлімінен кейін Саннахирим (б.з.д. 705–681) оны Ниневияға көшірді. Қала маңызды орталық және патшалық резиденция болып қала берді, бірақ Ассирия империясының құлдырауы кезінде бұрынғы бабылдықтар, халдейлер, мидиялықтар, парсылар, скифтер және киммериялықтардың одағынан (б.з.д. 616–599 жылдар аралығында) көп бөлігі қиратылды.

The city gained fame when king Ashurnasirpal II (883–859 BC) of the Neo Assyrian Empire (911–605 BC) made it his capital at the expense of Assur. He built a large palace and temples in the city, which had fallen into a degree of disrepair during the Bronze Age Collapse of the mid 11th to mid 10th centuries BC. Thousands of men worked to build an 5 mile (8 km) wall surrounding the city and a grand palace. There were many inscriptions carved into limestone including one that said: "The palace of cedar, cypress, juniper, boxwood, mulberry, pistachio wood, and tamarisk, for my royal dwelling and for my lordly pleasure for all time, I founded therein. Beasts of the mountains and of the seas, of white limestone and alabaster I fashioned and set them up on its gates." The inscriptions also described plunder stored at the palace: "Silver, gold, lead, copper and iron, the spoil of my hand from the lands which I had brought under my sway, in great quantities I took and placed therein." The inscriptions also described great feasts he had to celebrate his conquests. However his victims were horrified by his conquests. The text also said: "Many of the captives I have taken and burned in a fire. Many I took alive; from some I cut off their hands to the wrists, from others I cut off their noses, ears and fingers; I put out the eyes of many of the soldiers. I burned their young men, women and children to death." About a conquest in another vanquished city he wrote: "I flayed the nobles as many as rebelled; and [I] spread their skins out on the piles." He wanted the city to become the grandest and most luxuriant in the empire. He created a zoo and botanical gardens in the city which also featured exotic animals, trees and flowers he had brought back from his military campaigns. A grand opening ceremony with festivities and an opulent banquet in 864 BC is described in an inscribed stele discovered during archeological excavations. By 800 BC Nimrud had grown to 75,000 inhabitants making it the largest city in the world. King Ashurnasirpal's son Shalmaneser III (858–823 BC) continued where his father had left off. At Nimrud he built a palace that far surpassed his father's. It was twice the size and it covered an area of about and included more than 200 rooms. He built the monument known as the Great Ziggurat, and an associated temple. Nimrud remained the capital of the Assyrian Empire during the reigns of Shamshi Adad V (822–811 BC), Adad nirari III (810–782 BC), Queen Semiramis (810–806 BC), Adad nirari III (806–782 BC), Shalmaneser IV (782–773 BC), Ashur dan III (772–755 BC), Ashur nirari V (754–746 BC), Tiglath Pileser III (745–727 BC) and Shalmaneser V (726–723 BC). Tiglath Pileser III in particular, conducted major building works in the city, as well as introducing Eastern Aramaic as the lingua franca of the empire, whose dialects still endure among the Christian Assyrians of the region today. However, in 706 BC Sargon II (722–705 BC) moved the capital of the empire to Dur Sharrukin, and after his death, Sennacherib (705–681 BC) moved it to Nineveh. It remained a major city and a royal residence until the city was largely destroyed during the fall of the Assyrian Empire at the hands of an alliance of former subject peoples, including the Babylonians, Chaldeans, Medes, Persians, Scythians, and Cimmerians (between 616 BC and 599 BC).

Кейінгі географиялық жазбалар

Ксенофонт б.з.б. 5 ғасырындағы "Анабасис" еңбегінде осыған ұқсас орналасқан "Лариса" аталған Ассирия қаласының қираған қалдықтарын сипаттаған. Орта ғасырларда Якут әл-Хамави, Абу'л-Фида және Ибн Саид әл-Мағриби сияқты бірнеше араб географтары Селамия маңындағы осы аймақты "Атур" (Ассирияны білдіреді) деген атпен атап, сипаттаған.

Нимруд

Батыс жазбаларында Нимруд атауы алғаш рет 1760 жылғы наурыз айында Мосулда болған Карстен Нибурдың саяхатнамасында қолданылды. Алайда, бұл атау он тоғызыншы ғасырдың ортасында ассириологтар арасында қызу пікірталас тудырды. Талқылаудың басым бөлігі, Жаратылыс кітабының 10-тарауында аталған төрт қаланың анықталуына қатысты болды: "Содан ол Ассирияға кетіп, Ниневиді, Рехобот-Ир қаласын, Калахты және Ресенді салды".

Лариса / Резен

Бұл жерді 1820 жылы, өліміне аз уақыт қалғанда, британдық саяхатшы Клаудиус Джеймс Рич толыққанды сипаттаған. 1837 жылы Уильям Фрэнсис Эйнсворт Нимруд қаласына сапар жасады.

Рехобот

Кейіннен 1843 жылы Джеймс Филлипс Флетчер осы жерге сапар жасады. Флетчер Птолемей мен Аммиан Марцеллин сипаттаған Бирта қаласының атының еврей тіліндегі Рехобот сөзімен бірдей этимологиялық мағынаға ие екендігіне сене отырып, бұл жерді Рехоботпен байланыстырды.

Ашур

Сэр Генри Роулинсон араб географтары оны Атур деп атағанын айтты. Британдық саяхатшы Клаудиус Джеймс Рич: «Мосулдағы білімі бар бір-екі адам маған бүкіл ел осыдан аталған Аль-Атур немесе Ашур екенін айтты» деді.

Кала

Генри Роулинсон бұл қаланы Киелі кітаптағы Калахпен, «Левех» деген клинописьте жазылған нұсқасы негізінде сәйкестендірді, бұл Айнсворт пен Ричтің Ксенофонттың Ларисасын осы жермен байланыстыруынан кейін қаламен байланыстырылды. Лейард кеткеннен кейін, жұмыс 1853 жылы Хормузд Рассамға, ал 1854–55 жылдары Уильям Лофтусқа тапсырылды. Джордж Смит 1873 жылы қысқа ғана уақыт жұмыс істегеннен кейін және Рассам 1877–1879 жылдары оралып келгеннен кейін, Нимрудқа шамамен 60 жыл бойы қол тигізілмеді. 1949 жылы Макс Мэллоуэн басқаратын Ирактағы Британ археология мектебінің тобы Нимрудта қазба жұмыстарын жаңартты; бұл қазбалар 244 Нимруд хаттарының табылуына әкелді. Жұмыс 1963 жылға дейін жалғасты, 1958 жылы Дэвид Оутс директор болды, содан кейін 1963 жылы Джулиан Орчард болды. Келесі жұмыстар Ирак Республикасының Ежелгіліктер дирекциясы (1956, 1959–60, 1969–78 және 1982–92), Паоло Фиорина (1987–89) Centro Ricerche Archeologiche e Scavi di Torino-мен бірге, негізінен Шалманесер бекінісіне және Джон Кертиске (1989) қатысты. 1974 жылы, өмірінің соңына дейін, 1976 жылы қайтыс болған поляк жобасының директоры Януш Мюсзинский, ирактық қазба тобының рұқсатымен, бүкіл нысанды слайдтық және қара-ақ фильмге түсірді. Құлаған, сынған бөліктері бөлмелерге таратылған барлық рельефтер өз орнында қалды. Мюсзинский сондай-ақ жобасының сәулетшісі Ричард П. Соболевскиймен нысанды зерттеу және оны жоспар бойынша және биіктік бойынша тіркеу жөнінде келісім жасады. Нәтижесінде, әлемге шашырап кеткен фрагменттердің болжамды орналасуын ескере отырып, барлық рельефтік композициялар қайта құрылды. Әрқайсысы сарайдың кіреберісін күзетіп тұрды. Ашурнасирпал II патшаға қатысты көптеген жазбалар осы дәуірдегі басқа билеушілерге қарағанда оның өзі және оның билігі туралы көбірек мәлімет береді. Ашурнасирпал II, Салманасер III және Тиглат-Пилесер III сарайлары анықталды. Нысанның кейбір бөліктері сондай-ақ Нинурта мен Энлилге арналған ғибадатханалар, жазу және өнер құдайы Набуға арналған ғимарат және кең ауқымды бекіністер ретінде анықталды. 1988 жылы Ирактың Ежелгіліктер департаменті бұл жерде төрт патшайымның қабірін тапты.

Henry Rawlinson identified the city with the Biblical Calah on the basis of a cuneiform reading of "Levekh" which he connected to the city following Ainsworth and Rich's connection of Xenophon's Larissa to the site. Following Layard's departure, the work was handed over to Hormuzd Rassam in 1853 54 and then William Loftus in 1854–55. After George Smith briefly worked the site in 1873 and Rassam returned there from 1877 to 1879, Nimrud was left untouched for almost 60 years. A British School of Archaeology in Iraq team led by Max Mallowan resumed digging at Nimrud in 1949; these excavations resulted in the discovery of the 244 Nimrud Letters. The work continued until 1963 with David Oates becoming director in 1958 followed by Julian Orchard in 1963. Subsequent work was by the Directorate of Antiquities of the Republic of Iraq (1956, 1959–60, 1969–78 and 1982–92), Paolo Fiorina (1987–89) with the Centro Ricerche Archeologiche e Scavi di Torino who concentrated mainly on Fort Shalmaneser, and John Curtis (1989). In 1974 to his untimely death in 1976 Janusz Meuszyński, the director of the Polish project, with the permission of the Iraqi excavation team, had the whole site documented on film—in slide film and black and white print film. Every relief that remained in situ, as well as the fallen, broken pieces that were distributed in the rooms across the site were photographed. Meuszyński also arranged with the architect of his project, Richard P. Sobolewski, to survey the site and record it in plan and in elevation. As a result, the entire relief compositions were reconstructed, taking into account the presumed location of the fragments that were scattered around the world. each guarding the palace entrance. The large number of inscriptions dealing with king Ashurnasirpal II provide more details about him and his reign than are known for any other ruler of this epoch. The palaces of Ashurnasirpal II, Shalmaneser III, and Tiglath Pileser III have been located. Portions of the site have been also been identified as temples to Ninurta and Enlil, a building assigned to Nabu, the god of writing and the arts, and as extensive fortifications. In 1988, the Iraqi Department of Antiquities discovered four queens' tombs at the site.

Суретшілік шығармалар

Нимруд ассириялық мүсіндердің, соның ішінде әйгілі сарай рельефтерінің маңызды көздерінің бірі болды. Лейард сарайдың кіреберістері мен есіктерін күзеткен жарты оннан астам жұптардағы алып сақшы мүсіндерін тапты. Бұл – ламассу, еркек адамның басын, арыстанның немесе бұқаның денесін және қанаттарын бейнелейтін мүсіндер. Бастары дөңгелектеп жасалған, ал денелері рельеф түрінде бейнеленген. Олардың салмағы жоғары. 1847 жылы Лейард Лондонға бір арыстан және бір бұқа мүсінін қоса алғанда, екі алып мүсінді әкелді. 18 айдан кейін және бірнеше қиындықтарды бастан өткерген соң, ол оларды Британ мұражайына жеткізді. Бұл үшін оларды дөңгелекті арбаға тиеу қажет болды. Оларды түсіру үшін ондаған адамдар жұмыс істеген күрделі шынжырлар мен рычагтар жүйесі қолданылды. Арбаны 300 адам сүйреп әкелді. Алдымен арбаны бұқалардың тобына байлап, оларды сүйретіп жүруге тырысты. Бірақ бұқалар қимылдамай қойды. Содан кейін оларды 600 ешкі мен қой терісінен жасалған салға тиеді. Лондонға келгеннен кейін, оларды дөңгелектердің көмегімен музейге көтеріп салу үшін пандус салынды. 1853 жылы Пол Эмиль Ботта Хорсабадтан Парижге қосымша алып мүсіндерді тасымалдады. 1928 жылы Эдвард Чиера да Хорсабадтан Чикагоға бір алып мүсінді тасымалдады. Нью-Йорктегі Метрополитен өнер мұражайында тағы бір жұп мүсін бар. Ашурнасирпал II мүсіні, Шамши Адад V стеласы және Ашурнасирпал II стеласы – бұл монархтардың портреттері салынған үлкен мүсіндер. Барлығын Лейард пен британдық археолог Хормузд Рассам Британ мұражайы үшін сақтап қалды. Сондай-ақ Британ мұражайында 1846 жылы Лейард тапқан III Шалманесердің әйгілі Қара обелискісі де бар. Оның биіктігі алты жарым фут, ал жазулары мен 24 рельефтік панельдері патшаның 859–824 жж. жасаған жеңісті жорықтарын көрсетеді. Оның жоғарғы бөлігі ғибадатхана мұнарасы сияқты үш сатыдан тұрады. Ассириялықтардың ерекше көлбеу рельефтері сарайлардан алынып, қазір олардың бөліктері бірнеше мұражайларда (төмендегі галереяны қараңыз), әсіресе Британ мұражайында сақталуда. Оларда аң аулау, соғыс, рәсімдер мен процессиялар бейнеленген. Нимруд пил сүйегі – бұл пил сүйегінен жасалған мүсіндердің үлкен тобы. Олар, негізінен, ежелгі Таяу Шығыстың әртүрлі аймақтарынан Нимрудқа әкелінген жиһаз бен басқа да заттарды безендіру үшін қолданылған болуы мүмкін. Олар сарай қоймаларында және басқа да жерлерде сақталған. Бұлар негізінен Британ мұражайында және Ирактың Ұлттық мұражайында, сондай-ақ басқа мұражайларда орналасқан. Тағы бір қоймада Нимруд ыдыстары сақталған. Бұл қазбаларда табылған "Нимруд қазынасы" – 613 алтын әшекейлер мен асыл тастардан тұратын жинақ. Ол 2003 жылы Иракқа шабуылдан кейін туған шатасу мен тонаудан аман қалды, 12 жыл бойы банк сейфінде сақталды және 2003 жылдың 5 маусымында "қайта табылды".

Nimrud has been one of the main sources of Assyrian sculpture, including the famous palace reliefs. Layard discovered more than half a dozen pairs of colossal guardian figures guarding palace entrances and doorways. These are lamassu, statues with a male human head, the body of a lion or bull, and wings. They have heads carved in the round, but the body at the side is in relief. They weigh up to In 1847 Layard brought two of the colossi weighing each including one lion and one bull to London. After 18 months and several near disasters he succeeded in bringing them to the British Museum. This involved loading them onto a wheeled cart. They were lowered with a complex system of pulleys and levers operated by dozens of men. The cart was towed by 300 men. He initially tried to hook up the cart to a team of buffalo and have them haul it. However the buffalo refused to move. Then they were loaded onto a barge which required 600 goatskins and sheepskins to keep it afloat. After arriving in London a ramp was built to haul them up the steps and into the museum on rollers. Additional colossi were transported to Paris from Khorsabad by Paul Emile Botta in 1853. In 1928 Edward Chiera also transported a colossus from Khorsabad to Chicago. The Metropolitan Museum of Art in New York has another pair. The Statue of Ashurnasirpal II, Stela of Shamshi Adad V and Stela of Ashurnasirpal II are large sculptures with portraits of these monarchs, all secured for the British Museum by Layard and the British archaeologist Hormuzd Rassam. Also in the British Museum is the famous Black Obelisk of Shalmaneser III, discovered by Layard in 1846. This stands six and a half feet tall and commemorates with inscriptions and 24 relief panels the king's victorious campaigns of 859–824 BC. It is shaped like a temple tower at the top, ending in three steps. Series of the distinctive Assyrian shallow reliefs were removed from the palaces and sections are now found in several museums (see gallery below), in particular the British Museum. These show scenes of hunting, warfare, ritual and processions. The Nimrud Ivories are a large group of ivory carvings, probably mostly originally decorating furniture and other objects, that had been brought to Nimrud from several parts of the ancient Near East, and were in a palace storeroom and other locations. These are mainly in the British Museum and the National Museum of Iraq, as well as other museums. Another storeroom held the Nimrud Bowls, about 120 large bronze bowls or plates, also imported. The "Treasure of Nimrud" unearthed in these excavations is a collection of 613 pieces of gold jewelry and precious stones. It has survived the confusions and looting after the invasion of Iraq in 2003 in a bank vault, where it had been put away for 12 years and was "rediscovered" on June 5, 2003.

Елеулі жазулар

Шалманназар III-нің Қара обелискінің бір панелінде mIa ú a mar mHu um ri i деген жазу бар. 1850 жылы Роулинсон бұл жазуды "Хубири ұлы Яхуа" деп аударған, бірақ бір жылдан кейін Эдвард Хинкс бұл жазудың Израиль патшасы Ииуға қатысты екенін ұсынды (2 Патшалар 9:2 және одан кейінгілер). Басқа да түсіндірулер болғанымен, көптеген библиялық археологтар бұл обелискіні ізраилдіктің ең ерте кездегі ескерткіші деп санайды. Анықтама ретінде, ассириялықтар Израильдің барлық патшаларын "Омри ұлдары" деп атаған (мұнда "мар" сөзі "ұл" деген мағынаны білдіреді). Бұл жерден Киелі кітап тарихы үшін маңызды басқа да көптеген артефакттар қазылып алынды, мысалы, Нимруд тақташасы K.3751 және Нимруд плитасы. Екі тілде жазылған ассириялық арыстан салмақтары алфавит тарихын зерттеуде маңызды рөл атқарды.

Жою

Нимрудтың әртүрлі ескерткіштері Ирактың қатал климаттық жағдайларының әсерінен қауіп төндірді. Тиісті қорғау шатырлары болмағандықтан, осы маңдағы ежелгі бейнелер желмен келген құм мен күшті маусымдық жаңбырлардан эрозияға ұшырады. 2014 жылдың ортасында Ирак және Леванттың Ислам мемлекеті (ИМИЛ) Нимрудты қоршаған аумақты басып алды. ИМИЛ басқа да қасиетті орындарды, соның ішінде Мосулдағы Юнус пайғамбар мешітін қиратты. 2015 жылдың басында олар жалған құдайларға табыну немесе исламға қарсы деп есептеген көптеген ежелгі артефакттарды жою ниеттерін жариялады; олар кейіннен Мосул кітапханаларындағы мыңдаған кітаптар мен қолжазбаларды жойды. 2015 жылдың ақпан айында ИМИЛ Мосул мұражайындағы Акад ескерткіштерін қиратты, ал 2015 жылдың 5 наурызында Ирак ИМИЛ жауынгерлері Нимрудты және оның археологиялық орнын дінсіз деп санап, бұзғанын мәлімдеді. ИМИЛ мүшесінің бірі қиратуды бейнелей келе былай деді: "Менің артымдағы бұл қираған орындар – бұрынғы адамдар Алладан басқаға табынған сән-салтанат. Мұхаммед пайғамбар Меккеге кіргенде өзінің қолымен жалған құдайларды құлатты. Бізге пайғамбарымыз (оған Алланың игілігі мен сәлемі болсын) жалған құдайларды алып тастап, жоюға бұйрық берді. Пайғамбардың сахабалары да содан кейін елдерді жаулағанда осылай істеді". ИМИЛ Ниневияның қалпына келтірілген қақпаларын жою ниеттерін жариялады. ИМИЛ кейіннен Партияның бұрынғы қираған Хатра қаласын бұзу жұмыстарын жүргізді. 2015 жылдың 12 сәуірінде онлайн видеода ИМИЛ жауынгерлері Нимрудтың кейбір бөліктерін соққыға түсіріп, бұрандамен қиратып, содан кейін жарылғыш заттарды қолданып жарып жібергені көрсетілді. ЮНЕСКО-ның бас директоры Ирина Бокова "мәдени мұраны қасақана жою – соғыс қылмысы" деп мәлімдеді. Ливандағы Сирия лигасының президенті осы орындағы зиянды моңғол империясының мәдениетті жойғанымен салыстырды. 2016 жылдың қарашасында әуе суреттері Зигкураттың ауыр техникамен жүйелі түрде тегістелгенін көрсетті. 2016 жылдың 13 қарашасында Ирак армиясы қаланы ИМИЛ-ден қайтарып алды. Бірлескен операциялар бас штабы ғимараттардың үстіне Ирак туын көтеріп, қала шетіндегі Нумания ассириялық ауылын басып алғанын мәлімдеді. Нимруд қайта басып алынған кезде, қаланың қазба жұмыстарымен табылған бөлігінің 90%-ы толығымен қиратылған еді. Барлық маңызды құрылыстар зардап шекті, Нимрудтың Зиггураты тегістелді, Ашурнасирпал II сарайының тек шашыраңқы бұзылған қабырғалары ғана қалды, бір кезде оның қақпаларын қорғаған Ламассу қиратылып, кеңістікке шашырап кетті.

Nimrud's various monuments had faced threats from exposure to the harsh elements of the Iraqi climate. Lack of proper protective roofing meant that the ancient reliefs at the site were susceptible to erosion from wind blown sand and strong seasonal rains. In mid 2014, the Islamic State of Iraq and the Levant (ISIL) occupied the area surrounding Nimrud. ISIL destroyed other holy sites, including the Mosque of the Prophet Jonah in Mosul. In early 2015, they announced their intention to destroy many ancient artifacts, which they deemed idolatrous or otherwise un Islamic; they subsequently destroyed thousands of books and manuscripts in Mosul's libraries. In February 2015, ISIL destroyed Akkadian monuments in the Mosul Museum, and on March 5, 2015, Iraq announced that ISIL militants had bulldozed Nimrud and its archaeological site on the basis that they were blasphemous. A member of ISIL filmed the destruction, declaring, "These ruins that are behind me, they are idols and statues that people in the past used to worship instead of Allah. The Prophet Muhammad took down idols with his bare hands when he went into Mecca. We were ordered by our prophet to take down idols and destroy them, and the companions of the prophet did this after this time, when they conquered countries." ISIL declared an intention to destroy the restored city gates in Nineveh. ISIL went on to do demolition work at the later Parthian ruined city of Hatra. On April 12 2015, an on line militant video purportedly showed ISIL militants hammering, bulldozing and ultimately using explosives to blow up parts of Nimrud. Irina Bokova, the director general of UNESCO, stated "deliberate destruction of cultural heritage constitutes a war crime". The president of the Syriac League in Lebanon compared the losses at the site to the destruction of culture by the Mongol Empire. In November 2016, aerial photographs showed the systematic leveling of the Ziggurat by heavy machines. On 13 November 2016, the Iraqi Army recaptured the city from ISIL. The Joint Operations Command stated that it had raised the Iraqi flag above its buildings and also captured the Assyrian village of Numaniya, on the edge of the town. By the time Nimrud was retaken, around 90% of the excavated part of the city had been destroyed entirely. Every major structure had been damaged, the Ziggurat of Nimrud had been flattened, only a few scattered broken walls remained of the palace of Ashurnasirpal II, the Lamassu that once guarded its gates had been smashed and scattered across the landscape.

Жерді қайта құру

2017 жылдың шілдесінде ЮНЕСКО қолдауымен жаңарту бағдарламасы басталды. Бірінші кезеңде нысанға келтірілген зиянды зерттеу, ирактық қалпына келтіру және жөндеу тобын құру, сондай-ақ американдық Смитсонов институтымен бірлесіп қаланың мәдени мұрасын сақтау және мұрағаттау жұмыстары жүргізілді. 2-кезең 2019 жылдың қазан айында солтүстік сарайды қалпына келтіру мақсатымен іске қосылды. 2020 жылға қарай Нимрудты құтқару жобасының археологтары нысанда екі маусым жұмыс істеді, ирактық археологтарды мұраны қорғау және қалдықтарды сақтау бойынша оқытып, дамытуға көмектесті. Жаңадан құру және туризм саласындағы жоспарлар жасалып жатыр, бірақ олар алдағы он жылдың ішінде іске асырылмауы мүмкін. 2022 жылдың қазан айының ортасында Пенсильвания университетінің экспедициялық тобы бастаған алғашқы ірі қазба жұмыстары желтоқсан айында жазулары бар есік табалдырығының табылуы туралы хабарлады.

Ислам мемлекеті қауіпсіздік бекеті

Ислам мемлекетінен азат болғаннан кейін, ежелгі қаланың қауіпсіздігін этникалық ассириялық қауіпсіздік күштері – Ниневия жазығын қорғау жасақтары қамтамасыз етеді.