Кіріспе

Неміс әскери ұшқышы, «Рыцарь крестінің» иегері Карл "Quax" Шнорер (22 наурыз 1919 – 25 қыркүйек 1979) – Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Люфтваффеде қызмет еткен Германияның әскери авиаторы. Ұшқыш-эсс ретінде ол 536 жауынгерлік миссияда 46 жау ұшағын атып түсірді, оның он бірі «Рейхті қорғау» операциясында Messerschmitt Me 262 реактивтік истребителімен ұшқан кезде. Нюрнбергте туған Шнорер нацистік Германияның Люфтваффесінде қызмет етті. Ұшқыш дайындығынан кейін 1941 жылы 54-ші истребитель дивизиясына (JG 54) жіберілді, ол Шығыс майданда жұмыс істеді. 1941 жылдың 13 желтоқсанында ол әуедегі алғашқы жеңісін одіс етті. 1942 жылдың қазан айында Шнорер досы Уолтер Новотнийдің қанаттас серігі болды. 1943 жылдың қараша айында ұшақпен атып түсіріліп, ауыр жарақат алды. Сауыққаннан кейін ол Me 262 реактивтік истребителін сынап жатқан тәжірибелік бөлімшеге жіберілді. Содан кейін Новотний басқаратын операциялық сынақ тобында қызмет етті, жауынгерлік жағдайда Me 262-ні сынады. 1944 жылдың 8 қарашасында досы Новотний қаза болғаннан кейін Шнорер 7-ші «Новотний» истребитель дивизиясына (JG 7) жіберілді, ол алғашқы реактивтік истребитель дивизиясы болды. Осы бөліммен ұшып жүрген кезде 1945 жылдың 22 наурызында Темір крестің «Рыцарь крестімен» марапатталды. 30 наурызда Шнорер зақымдалған ұшағынан секіріп түсуге мәжбүр болды, салдарынан аяғы ауыр жарақат алды және оны ампутациялауға тура келді. Шнорер 1979 жылдың 25 қыркүйегінде Нюрнбергте қайтыс болды.

Ерте өмір және мансап

Шнорер 1919 жылғы 22 наурызда Нюрнбергте, сол кезде Бавария еркін мемлекеті болып саналған жерде дүниеге келді. Әскери қызметке түсуге дейін Шнорер фоторепортер болып жұмыс істеді. 1940 жылдың мамыр айынан бастап Шнорер Вена-Швехаттағы Jagdfliegerschule 5 мектебінде истребитель ұшқышы болып оқытылды, онда ол Вальтер Новотныймен дос болып қалды. Ұшу жаттығулары барысында басқаруға қиын Messerschmitt Bf 109 истребителімен үш рет апатқа ұшырғандықтан ол "Quax" деген лақап атын "қасиетті" етіп алды. Бұл есім сол кездегі апатқа бейім дамыған мультфильм кейіпкерінің атынан алынған, ол 1941 жылы шыққан және танымал неміс актері Хайнц Рюманнның "Quax" рөлінде ойнаған "Quax the Crash Pilot" фильмінен алынған.

Екінші дүниежүзілік соғыс

1939 жылы 1 қыркүйекте неміс әскерлері Польшаға шабуыл жасағаннан кейін Еуропада Екінші дүниежүзілік соғыс басталды. Шнорер неміс күштері Совет Одағына "Барбаросса" операциясын бастағаннан кейін көп ұзамай, Unteroffizier дәрежесінде Шығыс майданға келді. Ол бастапқыда Jagdgeschwader 54 (JG 54 – 54-ші истребитель эскадрильясы) құрамындағы Ergänzungsgruppe-ге (қосымша оқу тобы) бекітілді. Ergänzungsgruppe – гауптман Лео Эггерстің басқаруымен JG 54-ке қосылған қосымша оқу тобы болды. Ол жерде ол Новотныймен қайта кездесті. Шілде айында JG 54 истребитель эскадрильясының 1-ші Staffel-іне (эскадрильясы) ауысты. Ол 1941 жылдың 13 желтоқсанында алғашқы жеңісін тіркеді, бірақ ол расталмады. Осы міндеттемеде Шнорер бұйрыққа бағынбай, қарсыластың ұшағына шабуыл жасау үшін формациядан шығып кеткен. Төрт ұшақтың құрамындағы Schwarm-ға Хорст Адемейт жетекшілік етті, ол кейіннен Шнорердің осы әрекетін сынады.

Шығыс майданы

Шнорер алғашқы расталған әуе жеңісін 1942 жылғы 12 мамырда Яковлев Як-1 ұшағына қарсы жеңіп алды. 13 тамызда ол Петляков Пе-2 бомбалаушысын атып түсірді, бұл 1942 жылғы оның жалғыз тағы бір жеңісі болды. Сол кезде 1. Staffel-ге оберлейтенант Хайнц Ланге басшылық етті және ол I. Gruppe-ге (1-ші топ) бағынышты болды, оған гауптман Ханс Филипп басшылық етті. 25 қазанда Новотный 3. Staffel-ден 1. Staffel-ге командир болып Лангеден ауыстырылды. Новотный досы Шнорерді өзінің қанатты серігі етіп таңдады. Желтоқсанның ортасында I. Gruppe Focke Wulf Fw 190 A 4 истребительдеріне көшуді бастады. 1943 жылғы 16 қаңтарда 1. Staffel-ге Heiligenbeil қаласына, қазіргі Mamonovo қаласына ұшуға бұйрық берілді, онда көптеген ұшқыштар Fw 190 ұшақтарын алды. 1 ақпанда Новотный, Шнорер, Антон Добеле және Рудольф Радемахер «шайтан тізбегі» (Teufelskette) немесе Новотный Швармы деп аталатын команда құрды, соғыс барысында олар 524 әуе жеңісімен марапатталды, бұл оларды Люфтваффедегі ең табысты командаға айналдырды. Ақпан айында I. Gruppe 54-ші JG Ленинградты қоршауда күресті. Күрес аймағы негізінен Ленинградтың шығысында және оңтүстік-шығысында орналасқан, онда совет әскерлері «Искра» операциясы кезінде қалаға дәліз жасады. 23 ақпанда совет әскерлері «Полярная Звезда» операциясының аясында Ленинградтың оңтүстігіне шабуыл жасады. Шабуылды генерал-лейтенант Карл Хилперт басқарған күштер тойтарды. Сол күні I. Gruppe-нің барлық ұшақтары осы шабуылдан қорғану үшін миссия орындады, негізінен советтік жер шабуылдаушы ұшақтарына шабуыл жасады. Кешкі уақытта Gruppe 32 совет ұшағының жойылғанын хабарлады, оның ішінде Шнорердің Ленинградтың оңтүстік-шығысындағы Mga маңында Ил-2 жер шабуылдаушы ұшағын атып түсіргені де бар. 15 наурызда совет әскерлері Ильмен көлінің оңтүстігіндегі X армия корпусының (10-шы армия корпусы) неміс бекіністеріне шабуыл жасап, Старая Руссаның оңтүстігіндегі неміс шебін бұзды. Городец әуежайынан әрекет еткен I. Gruppe сол күні 21 әуе жеңісіне қол жеткізді, оның ішінде Шнорердің бесінші әуе жеңісі де болды. Бұл жеңіс Старая Руссаның оңтүстік-шығысында атып түсірілген Ил-2 жер шабуылдаушы ұшағына қатысты. 1 сәуірде Gruppe командирі (топ командирі) Филипп қызметтен босатылды және майор Рейнхард Зейлер басшылыққа келгенге дейін уақытша гауптман Герхард Коаллмен ауыстырылды. 5 маусымда I. Gruppe Волхов ауданында әуеде күш көрсетуге және 53-ші бомбалаушылық қанатының (KG 53) бомбалаушыларын сүйемелдеді, олар Новая Ладога портындағы шлюздерге шабуыл жасады. Онда Gruppe көптеген совет истребительдерімен күресті, оның барысында Шнорер Микоян-Гуревич МиГ-3 истребителін атып түсірді. Үш күннен кейін I. Gruppe бомбалаушыларды Волховстройға жақын теміржол көпірлеріне сүйемелдеді. Бұл миссияда Шнорер Лавочкин-Горбунов-Гудков ЛаГГ-3 истребителін жойды. 15 маусымда Новотный Швармы Кронштадт жағалауына миссияға жіберілді. Бұл миссияда Шнорер тағы бір ЛаГГ-3 истребителін атып түсірді, оның жалпы саны алтыншы әуе жеңісі болды, ал Новотный өзінің 99-101-ші әуе жеңісін алды.

" Цитадель " операциясы

Шілде айының басында I. Gruppe JG 54-ке Орелге, Армиялар тобының оңтүстік секторына, Курск шайқасын бастаған «Цитадель» операциясында күресуге бұйырылды. Luftflotte 6-ға (Әуе флоты 6) бағынышты, Gruppe 2 шілдеде көшіріле бастады және 4 шілдеде Курск шығанағына шабуыл жасау үшін құрылған уақытша әуеайлаққа, Паниково әуеайлағына келді. Келесі күні Вермахт «Цитадель» операциясын бастады және I. Gruppe 9-армияның солтүстік сектордағы шабуылын қолдады, Kampfgeschwader 4, 51 және KG 53 (KG 4, KG 51 – 4-ші, 51-ші бомбалаушылық қанат) бомбалаушыларын, сондай-ақ Sturzkampfgeschwader 1 (StG 1 – 1-ші шабуылдаушы бомбалаушылық қанат) Junkers Ju 87 секіруші бомбалаушыларын нысаналарына жеткізді. Сол күні I. Gruppe 59 әуе жеңісін тіркеді, оның ішінде Малоархангельск маңында Шнорердің LaGG 3 истребителін атып түсіргені болды. Келесі күні I. Gruppe Понири маңындағы әуе кеңістігін нысанаға алды және бірнеше ұрыс миссиясы кезінде 29 әуе жеңісін алды, оның ішінде Шнорердің 14:33-де атып түсірген LaGG 3 ұшағы да бар еді. 7 шілдеде Gruppe қайтадан Понириде әрекет етті, онда өздерінің ешқандай шығынсыз 35 әуе жеңісін тіркеді, оның ішінде «Бостон» деп те аталатын Douglas A 20 Havoc бомбалаушысы және Шнорердің Lend Lease Curtiss P 40 Warhawk истребителі болды. 14 шілдеде «Цитадель» операциясы сәтсіз аяқталды, өйткені Кеңес күштері солтүстік секторда «Кутузов» операциясын бастады. Оңтүстік секторда шабуыл 17 шілдеге дейін «Роланд» операциясы аясында жалғасты. Сол күні Шнорер Іл-2 шабуыл ұшағы мен ЛаГГ-3 истребителін жойғанын мәлімдеді. Оның қарсыластарының бірі еркін француздық Régiment de Chasse Normandie Niémen (Fighter Squadron 2/30 Normandie Niemen) эскадрильясының ұшқышы болуы мүмкін. Сол күні мэр Жан Туласне өзінің бөлімшесін Іл-2 шабуыл ұшағын эскорттап, Орелдің солтүстік-батысындағы Знаменскаяға бағытталды, нәтижесінде I. және IV. Gruppe JG 54-ке үш ұшақтан шығын келді. Неміс күштерінің кері шегінуімен Орел 5 тамызда босатылды. Келесі күндері I. Gruppe Орел мен Брянск арасында орналасқан Карачев әуежайынан жұмыс істеді, негізінен Орелдің ұрыс аймағы үстінен ұшып өтті. 7 тамызда Шнорер осы аймақта екі Іл-2 шабуыл ұшағын атып түсірді.

Харьков пен Смоленск шайқасы

9 тамызда I. Gruppe оңтүстікке Полтава әуеайлағына жіберілді, онда олар Luftflotte 4 (Әуе флоты 4) бақылауына алынды. Бұған себеп – Курск шайқасынан кейін сәтті өткен советтік Белгород-Харьков шабуыл операциясына жауап ету болды. 11 тамызда Новотный I. Gruppe командирі болып уақытша тағайындалды, ол 15 қыркүйекке дейін осы лауазымды атқарды. Келесі күні Gruppe Харьковтан батысқа қарай Ju 87 секіруші бомбалаушыларын эскорттап, бірнеше рет ұрысқа қатысты. Осындай міндеттердің бірінде Шнорер La 5 истребителін атып түсірді. Келесі күндері Gruppe Грейворон мен Охтиркаға дейін секіруші бомбалаушыларды эскорттап жүрді. 16 тамызда Шнорер тағы бір La 5 истребителін атып түсірді. Екі күннен кейін Gruppe Харьков пен Охтиркаға оралды, онда Шнорер түстен кейін МиГ-3 истребителін атып түсірді, бұл оның 20-шы жеңісі болды. 20 тамызда I. Gruppe қайтадан Ju 87 және Heinkel He 111 бомбалаушыларын Охтиркаға эскорттап жеткізді. I. Gruppe 15 әуе жеңісіне қол жеткізді, оның ішінде Pe 2 бомбалаушы ұшағы және Шнорердің Il 2 шабуыл ұшағы бар. Келесі күні Шнорер Харьковқа ұшу кезінде тағы бір Il 2 шабуыл ұшағын атып түсіргенін мәлімдеді. 27 тамызда I. Gruppe Харьковтағы ұрыс аймағынан алынып, Орджоникидзеградта орналасқан Ивановка әуеайлағына жіберілді, қазіргі Брянск облысы, олар қайтадан Luftflotte 6 бақылауына өтті. Бұл ауысудың себебі – Смоленск шайқасында совет әскерлерінің табысы және 9-шы армияға көрсетілген қысым болды. Новотный 8 қыркүйекте 200-ші әуе жеңісін тіркеді. 17 қыркүйекте Gruppe Витебскіге көшті. Шнорер өзінің келесі әуе жеңісін 28 қыркүйекте ЛаГГ 3 истребителінен алды. Сол күні I. Gruppe Витебстің солтүстік-шығысында орналасқан Велиж үстінде операция жүргізді. 7 қазанда I. Gruppe тағы да Велиж аймағындағы ұрысқа қатысты, онда Шнорер Bell P 39 Airacobra және P 40 истребителін атып түсірді. Екі күннен кейін Невель маңындағы ұрыста ол тағы бір P 39 истребителін және Il 2 шабуыл ұшағын атып түсірді. 14 қазанда Марково маңындағы Смоленск облысының оңтүстік-батысында Новотный 250 әуе жеңісін алған алғашқы ұшқыш атанды. Сол күні Шнорер өзінің 33-ші әуе жеңісін, Ляди маңында атып түсірілген P 40 истребителінен алды. 21 қазанда Шнорерге Алтын неміс кресі (Deutsches Kreuz in Gold) табысталды. 11 қарашада Новотный Швармы Витебск қаласының шығысында Il 2 шабуыл ұшағымен әуеде соқтығысып, Добеледен айырылды. Келесі күні Новотный Шығыс майданындағы соңғы әуе жеңісін тіркеді. Бірнеше минуттан кейін Шнорер Новотныйға шабуыл жасаған Яковлев Як-9 истребителін атып түсіріп, өзінің 35-ші жеңісін алды. Содан кейін Шнорер Fw 190 A 5 (Werknummer 410021 – заводской номер) Невельден оңтүстікке қарай неміс зениттік артиллериясымен атып түсірілді. Шамамен сағат 08:00-де оның парашюты уақытында ашылмады, ол жерге құлап, екі аяғын сындырып, ауыр ми шайқауын алды. Шнорерді неміс жаяу әскері құтқарып, Юнкерс Ю-52 ұшағымен қазіргі Халле қаласының бөлігі Долаудағы Люфтваффе ауруханасына жеткізілді.

Мессершмитт МЕ 262 ұшағын ұшып жүргенде

Жеті айдан кейін, 1944 жылдың маусымында, жарақаттарынан жазылып, офицерлік шен алған лейтенант Шнорер революциялық жаңа Messerschmitt Me 262 реактивті ұшағын сынақтан өткізетін шағын бөлімше – Erprobungskommando 262-ге ауыстырылды. Қыркүйек айында ұшақ сынақтарға дайын болды, ал жобаны басқаруға оның досы Новотный келді. 26 қыркүйекте бөлімше «Новотный командасы» деп атала бастады. Бірақ прогресс баяу болды, соғыс жағдайы нашарлағандықтан, ашулы генерал Адольф Галланд қарашаның басында жеке есеп беру үшін келді. 8 қарашада, өте нашар ауа райында, Новотный Me 262 ұшақтарының тобын алғашқы топтық жауынгерлік миссияларының біріне бастады және қаза тапты, қозғалтқышы өшкеннен кейін қорғаныссыз қалғандықтан, шамасы, атып түсірілген. 15 қарашада Шнорер, майор Рудольф Шёнерт, полковник Гордон Голлоб, майор Георг Кристоль, гауптман Хайнц Штрюнинг, майор Йозеф Фёзе Венадағы Zentralfriedhof зиратында Новотныйдың жерлеу рәсіміне құрмет сақшыларын құрды. Еске алу сөзін генерал-оберст Отто Деслох айтты. Осы оқиғалардан кейін 7-ші «Новотный» (JG 7 – 7-ші истребитель дивизиясы) «Новотный» жасағы құрылып, полковник Йоханнес Штейнхоффтың басқаруына берілді. 19 қарашада Новотный командасының қалдықтары Lechfeld әуежайында JG 7 тобының III-ші тобы болып қайта тағайындалды және Brandenburg Briest-ке жіберілді, онда олар штабқа (бас кеңсеге) қосылды. Салдарынан, Новотный командасының 1-ші, 2-ші және 3-ші эскадрильялары III-ші топтың 9-шы, 10-шы және 11-ші эскадрильяларына айналды, оларды Штейнхофф майор Эрих Хохагеннің басқаруына берді. Шнорер Рейхті қорғау үшін ұшатын JG 7 тобының III-ші тобына тағайындалды. 1945 жылдың ақпан және наурыз айларында ол Me 262 реактивті истребителімен ұшып, он бір әуе жеңісіне қол жеткізді, осылайша соғыстың ең үздік реактивті ассаларының біріне айналды. 3 ақпанда 1945 жылы АҚШ Әскери-әуе күштерінің (USAAF) Сегізінші әуе күштері Магдебургтегі Brabag синтетикалық отын зауытына шабуыл жасады. JG 7 тобының III-ші тобы – бомбалаушыларды тосқауылға алуға жіберілген Люфтваффе бөлімдерінің бірі болды. Шабуылда АҚШ Әскери-әуе күштері 23 Boeing B 17 Flying Fortress бомбалаушы ұшағы мен жеті North American P 51 Mustang истребителін жоғалтты. Шнорер сол күні атып түсірілген B 17 бомбалаушысын атып түсірген Люфтваффе ұшқыштарының бірі болды. 9 ақпанда Сегізінші әуе күштерінің 1200-ден астам ауыр бомбалаушылары синтетикалық отын зауыттарына, теміржолға және басқа да нысаналарға шабуыл жасады. Берлинге жақын, III-ші топ B 17 бомбалаушылары мен оларды сүйреп әкелген ұшақтарды тосқауылға алды. Бұл кезде Шнорер P 51 истребителін жойғанын мәлімдеді. 3 наурызда Штаб пен III-ші топтан 29 Me 262 Магдебург, Ганновер, Хилдесхайм және Брауншвейгке қарай ұшып бара жатқан АҚШ-тың ауыр бомбалаушыларын ұстады. Сағат 10:15-те 9-шы эскадрильяның Me 262 ұшақтары Брауншвейг пен Магдебург арасында B 17 бомбалаушыларымен әуе шайқасына қатысты. Шнорер сол күні атып түсірілген B 17 бомбалаушыларының бірін есепке алды. 18 наурызда Сегізінші әуе күштері 632 истребительмен сүйрелісте 1329 ауыр бомбалаушымен Берлин аймағындағы түрлі теміржол станциялары мен танк зауыттарына қарай бет алды. Пархим әуежайынан майор Теодор Вайсенбергер бастаған 37 Me 262 истребителі бомбалаушыларды тосқауылдау үшін ұшып кетті. Алғаш рет алты Me 262 истребителіне R4M басқармайтын әуеден әуеге зымыран орнатылды. Зымырандарын атып, Шнорер екі B 17 бомбалаушысын атып түсірді. Сол тапсырмада 9-шы эскадрильяның командирі, генерал-лейтенант Гюнтер Вегман әуе шайқасында жарақат алды. Нәтижесінде Шнорерге уақытша 9-шы эскадрильяға басшылық етуі тапсырылды, бұл командалық лауазым Штаффюрер деп аталады. Келесі күні АҚШ-тың III-ші әуе дивизиясының 1273 ауыр бомбалаушысы тағы да синтетикалық отын зауыттарына шабуыл жасады. Бомбалаушыларды Кемництен солтүстікке қарай 28 Me 262 истребителі тосқауылдады. Бұл кезде Шнорер B 17 бомбалаушысын атып түсірді. 22 наурызда Шнорер 43 әуе жеңісі үшін Темір крестің рыцарлық крестімен марапатталды. 30 наурызда АҚШ Әскери-әуе күштерінің III-ші әуе дивизиясы 852 истребительмен сүйрелісте 1320 ауыр бомбалаушыны Гамбург, Бремен, Вильгельмсхавен және Фаргедегі U-кемелері мен мұнай қоймаларына жіберді. Осы шабуылдан қорғану үшін JG 7 тобының I-ші және III-ші топтарынан Me 262 ұшақтары шығарылды. Шабуыл күштері Люнбургтің солтүстігінде ұсталды. 13:30-да Шнорер екі B 17 бомбалаушысын атып түсірді, бұл оның соңғы әуе жеңісі болды. Содан кейін оған үшінші бомбалаушыдан оқ тиді. Ол Уэльзеннің маңында P 51 истребительдерімен қуып жетіліп, құтылып шықты, бірақ оның аяғы шығу кезінде ұшақтың құйрығына тиді. Аман-есен жерге түскенмен, аяғының жарақаты соншалықты ауыр болды, оның аяғын ампутациялауға тура келді, осылайша оның жауынгерлік карьерасы аяқталды. 9-шы эскадрильяның басшылығы оберлейтенант Густав Штурмға берілді.

Кейінгі өмірі

Соғыстан кейін Шнорер Deutsche Presse Agentur (dpa) агенттігінде фотограф болып жұмыс істеді. Шнорер 1979 жылдың 25 қыркүйегінде Нюрнберг қаласында 60 жасында дүние салды.

Әуедегі жеңіске деген сенім

Обермайердің мәліметінше, Шнорер 536 жауынгерлік миссияда 46 әуе жеңісіне ие болған. Бұл көрсеткішке Шығыс майданындағы 35 жеңіс және Батыс одақтастарына қарсы Me 262 истребителімен жасаған 11 жеңіс кіреді. Матьюс пен Форман, «Люфтваффе Астарлары – Өмірбаяндар мен Жеңіс туралы талаптар» кітабының авторлары, Германия Федералды мұрағатындағы мәліметтерді зерттеді және 45 әуе жеңісі туралы расталған мәлімдемелерді, сондай-ақ бір расталмаған мәлімдемені тапты. Расталған жеңістердің саны Шығыс майданында 34 жеңіс, ал Батыс майданында Me 262 истребителімен жасалған 11 жеңіс, оның ішінде тоғыз төрт қозғалтқышты бомбалаушыны құрады. Жеңіс туралы мәлімдемелер карта сілтемесіне (PQ = Planquadrat) тіркелді, мысалы, «PQ 10662». Люфтваффе картасы (Jägermeldenetz) Еуропаның барлық бөлігін, Батыс Ресейді және Солтүстік Африканы қамтыды және 15 минуттық ендік пен 30 минуттық бойлықтан тұратын тіктөртбұрыштардан құралды, бұл шамамен 360 шаршы миль (932 км²) аумақты құрады. Бұл секторлар одан әрі 36 кішірек бөлікке бөлініп, орналасқан жердің ауданын анықтады. Әуе жеңістерінің тізімі Талап етілген күні, уақыты, түрі, орналасқан жері Талап етілген күні, уақыты, түрі, орналасқан жері – 1. Staffel of Jagdgeschwader 54 – – 13 желтоқсан 1941 – белгісіз – 1. Staffel of Jagdgeschwader 54 – Шығыс майданы – 1 мамыр 1942 – 3 ақпан 1943 1 12 мамыр 1942 14:45 Як 1 PQ 10662 Любаньдің шығысы 2 13 тамыз 1942 20:40 Пе 2 PQ 02592 – 1. Staffel of Jagdgeschwader 54 – Шығыс майданы – 4 ақпан – 31 желтоқсан 1943 3 23 ақпан 1943 07:07 Ил 2 PQ 36 Ost 10181 Мганың шығысы 19 18 тамыз 1943 16:21 МиГ 3 PQ 35 Ost 51862, Кантоширово Боходхивтің шығысы 4 15 наурыз 1943 08:12 Ил 2 PQ 36 Ost 18251 Старая Руссаның оңтүстік-шығысы 20 19 тамыз 1943 13:10 Пе 2 PQ 35 Ost 51362 Грайворонның солтүстік-батысы 5 5 маусым 1943 12:18 МиГ 3 PQ 36 Ost 21782 Волховтың солтүстік-батысы 21 19 тамыз 1943 15:50 Ил 2 PQ 35 Ost 51544 Боходхивтің солтүстік-шығысы 6 8 маусым 1943 16:18 ЛаГГ 3 PQ 36 Ost 10283 Волховтың батыс-оңтүстік-батысы 22 20 тамыз 1943 06:25 Ил 2 PQ 35 Ost 51533 Боходхивтің солтүстік-шығысы 7 15 маусым 1943 16:35 ЛаГГ 3 PQ 26 Ost 90134, Боркий Ломоносовтың батысы 23 28 қыркүйек 1943 08:25 ЛаГГ 3 PQ 35 Ost 16513 Велиждің оңтүстік-батысы 8 5 шілде 1943 15:42 ЛаГГ 3 PQ 35 Ost 63591 Малоархангельскінің оңтүстік-батысы 24 7 қазан 1943 16:17 P 39 PQ 35 Ost 17753 Торопецтің оңтүстік-батысы 9 6 шілде 1943 14:33 ЛаГГ 3 PQ 35 Ost 63722 Малоархангельскінің оңтүстік-батысы 25 7 қазан 1943 16:17 P 40 PQ 35 Ost 17781 Торопецтің оңтүстік-батысы 10 7 шілде 1943 14:12 Бостон PQ 35 Ost 63834 Курсктың солтүстік-батысы 26 9 қазан 1943 09:25 P 39 PQ 25 Ost 96232, Невельдің оңтүстік-шығысы 11 7 шілде 1943 14:20 P 40 PQ 35 Ost 63561 Малоархангельскінің оңтүстік-батысы 27 9 қазан 1943 13:35 Ил 2 Луговскаяның шығысы 12 14 шілде 1943 15:50 Ла 5 PQ 35 Ost 54413 Белёвтің батыс-оңтүстік-батысы 28 11 қазан 1943 14:30 Ил 2 PQ 35 Ost 06283, Косадожевоның шығысы 13 17 шілде 1943 17:03 Ил 2 м. H. PQ 35 Ost 54489 Болховтың солтүстік-батысы 29 12 қазан 1943 14:25 ЛаГГ 3 PQ 35 Ost 15551, Ленинскінің шығысы Горкидің солтүстік-батысы 14 17 шілде 1943 17:06 ЛаГГ 3 PQ 35 Ost 54483 Болховтың солтүстік-батысы 30 13 қазан 1943 09:33 Ла 5 PQ 35 Ost 15542, Лениннің оңтүстігі Лениннің солтүстік-шығысы 15 7 тамыз 1943 11:32 Ил 2 PQ 35 Ost 54731 Карачевтің солтүстік-шығысы 31 13 қазан 1943 09:55 Ла 5 PQ 35 Ost 15521, Щейноның солтүстік-шығысы 16 7 тамыз 1943 13:54 Ил 2 PQ 35 Ost 54732 Карачевтің солтүстік-шығысы 32 14 қазан 1943 11:18 P 40 PQ 35 Ost 15381, Лядының оңтүстігі 17 12 тамыз 1943 08:57 Ла 5 PQ 35 Ost 51854 Боходхивтің шығысы 33 10 қараша 1943 14:30 Ил 2 көл Ордово 18 16 тамыз 1943 15:25 Ла 5 PQ 35 Ost 60132 Финляндия шығанағы, Кунданың солтүстігі 34 12 қараша 1943 10:08 Як 9 көл Ороваз – 9. Staffel of Jagdgeschwader 7 – Рейхті қорғау – – 30 ақпан наурыз 1945 35 3 ақпан 1945 – B 17 Берлин маңы 41 21 наурыз 1945 09:15~ B 17 Дрезденнің солтүстік-батысы 36 9 ақпан 1945 – P 51 Берлин маңы 42 22 наурыз 1945 12:45~ B 17 Котбус Баутцен Дрезден 37 3 наурыз 1945 10:15~ B 17 Брауншвейг маңы 43 25 наурыз 1945 10:10 P 51 38 18 наурыз 1945 11:20~ B 17 Ратенов маңы 44 30 наурыз 1945 13:30~ B 17 Гамбург маңы 39 18 наурыз 1945 11:20~ B 17 Ратенов маңы 45 30 наурыз 1945 13:30~ B 17 Гамбург маңы 40 19 наурыз 1945 – B 17 Кемниц маңы