Жон Стейнбектің «Белгісіз Құдайға» романы

Кіріспе

Джон Стейнбек романы

«Белгісіз Құдайға» – Джон Стейнбектың 1933 жылы алғаш рет жарық көрген романы. Бұл кітап Стейнбектың екінші романы болды («Алтын тостағаннан» кейін). Стейнбек «Белгісіз Құдайға» романын жазу өте қиын болғанын айтты; оны аяқтауға шамамен бес жыл кетті, бұл роман «Едемнің шығысы» немесе «Жүзімдердің ашуы» романдарынан да көп уақыт алды.

Сюжет

Бұл романда Штайнбек адамның өз жерімен қарым-қатынасын зерттейді. Роман Джозеф Уэйн есімді адам туралы, ол Калифорнияға қоныс аударып, үй құру үшін көшіп келеді. Әкесі қайтыс болғаннан кейін оған үш ағасы қосылады және олар гүлденген ферманы құрады. Алайда, елде құрғақшылық болған кезде, Штайнбек адамдардың сенімдері шайқалғанда қалай әрекет ететінін талдайды. Бұл әңгіменің басты кейіпкері Джозеф Уэйн, ол атасының фермасында туып, ерте өмір сүрген шаруа. Ол ағаларының үшіншісі, Бёртон мен Томастан кіші, екеуі де үйленген, бірақ Бенджиден үлкен. Ол өскен сайын, жермен ерекше байланыста екенін сезінеді және Калифорнияға көшіп барып, үй-жай құруға және отбасы құруға шешім қабылдайды. Оның әкесі Джон Уэйн оған бармауға өтініш білдіреді, бірақ Жозефтің құмарлығын түсінгеннен кейін ақырында келіседі және оған батасын береді. Батысқа бара жатқан Жозеф "Ескі Хуанды" кездестіреді, ол оны үй құруға және үйленгеннен кейін фиеста өткізуге шақырады. Біршама уақыт бөрігіп жүргеннен кейін Джозеф Калифорнияға кіреді және Нюэстра-Сенора аңғарындағы үйін тіркейді. Ол үйін үлкен емен ағашының астына салады, ол оның қайтыс болған әкесі символы болып табылады. Құрылыс кезінде ол үнділік Хуанитомен жұмыс істейді, ол достыққа ауыстырып, оның вакьеросы болуға ұсыныс жасайды. Жүсіп "жұққ жыл" туралы естіп, ұзақ уақыт бойы қайта-қайта болатын құрғақшылық туралы біледі. Алайда ол олардың қайта оралмайтынына сенімді. Ол ағаларына хат жазып, өздеріне қосылып, өздерінің жеріне жақын жерді иеленуге шақырады. Олар өздеріне берілген жерді барлап жүргенде, Жозеф пен Хуанито қарағайлы ормандардың ортасында бір көк тасты және терең бұлақ тарын тапқан. Оның қасиетті екенін бәрі мойындайды, бірақ қорқынышты да. Кейіннен Джозеф Монтерейден келген мұғалім Елизаветамен танысады. Бірнеше рет ұрысып, Жозеф оның қолын жеңіп, олар үйленеді. Олар үйлену тойынан кейін фермаға оралғанда, Бенджиді әйеліне қыспақ жеп тұрғанын ұстаған Хуанитоның пышақпен өлтіргенін біледі. Сол түні киелі тасқа жиналған екі адам Хуанитодан Жозефті ағасының өкіну үшін өлтіруін сұрайды, бірақ Жозеф одан бас тартады. Жозеф оны Жуанитоның қалуы үшін апат ретінде өткізуді қалайды, бірақ Жуанито фермадан қашып кетеді, кінәсі өткеннен кейін қайтып келуге уәде береді. Элизабет фермаға кіріседі және Томастың әйелі Рамамен танысады, ол оған көптеген нәрселерге, соның ішінде алғашқы баласын босануға көмектеседі. Бірте-бірте фермадағы шаруалар табысқа жетіп, Елізабет балалы болады. Джозефтің ағасы Бартон, құлшынысты мәсіхші, Джозефтің ағашпен сөйлесіп, оған құрбандық шалып жатқанын көргеннен кейін, оның ағашпен айналысуына көбірек қызығады. Біраз уақыттан кейін Жозеф Хуанға берген уәдесін есіне түсіреді, ал ферма Жаңа жыл мерекесіне айналады. Фестивальде өтетін бөтен істердің бәріне куә болғаннан кейін, Бёртон ферманы тастап кетуге шешім қабылдайды. Ол кеткеннен кейін қалған бауырлар Бёртонның ағашқа оны өлтіру үшін белбеу байлағанын біледі. Келесі жаңбырсыз қыста барлық нәрсе қатты құрғақшылық басталғанда өле бастайды, және бәрі құрғақ жылдар қайтадан келді деп қорқады. Бір күні Жүсіп пен Елізабет қасиетті тас бар ашық жерді аралап, Елізабеттің қорқынышын басу үшін келеді. Елизавета бақсыған тасқа көтерілуді шешіп, сүрініп құлап, мойнын сындырады да, сол сәтте-ақ қайтыс болады. Жүсіп Елізабеттің мәйітін көріп, қатты таңғалады. Рама Жүсіптің қаншалықты алаңдайтынын көріп, олардың қажеттіліктерін қанағаттандыру үшін онымен ұйықтайды. Романның соңында Жүсіп тұңғыш ұлын оған береді. Кейін, құрғақшылық жағдайды қиындатып, Жүсіп пен Томас жағалауды аралап, үйде қалудың жолын іздейді. Қайтып оралғаннан кейін Джозеф пен Томас ірі қараны Сан-Хоакинге жасыл жайылымдар іздеуге шығаруға шешім қабылдайды. Соңғы сәтте Жүсіп қалуға шешім қабылдайды, бірақ өзен мен шыбын-шіркейлі тастан басқа барлық жерді тастап кеткендей сезінеді. Оның ойынша, көктайғақ - елдің жүрегі, ал ол тірі болғанша, жер шын мәнінде өлі бола алмайды. Содан кейін ол жартастың жанында тұрады және бұлақтың баяу кеуіп кетуін бақылайды, жартасты ылғалдандырып, тірі қалдыру үшін суды пайдаланады. Хуанито қайта оралып, Жозефті қаладағы діни қызметкерге барып, құрғақшылықты жоюға көмектесуін сұрайды. Діни қызметкер жаңбыр жаусын деп дұға етуден бас тартады, себебі оның басты қамы адам жандарының құтқарылуы. Жүсіп қасына қайта оралғанда, өзеннің құрғағанын, ал жартастың құрғағанын көреді. Аң-сез�...

In this novel, Steinbeck explores the relationship of man to his land. The novel follows a man, Joseph Wayne, who moves to California in order to establish a homestead. He is joined by his three brothers once his father dies, and they create a thriving ranch. When a drought strikes the land, however, Steinbeck analyzes how men respond to having their faith shaken. The protagonist of this story is Joseph Wayne, a rancher who was born and lived his early life on his father's ranch. He is the third of his brothers, younger than Burton and Thomas, who are both already married, but older than Benjy. As he grows up, he feels a special connection to the land, and decides to move to California to create a homestead and start a family. His father, John Wayne, begs him not to go but finally acquiesces once he realizes Joseph's passion, and gives him his blessing. On his way West, Joseph meets "Old Juan" who encourages him to establish a home and throw a fiesta once he's set up. After a time of wandering, Joseph enters California and records his homestead in the Nuestra Senora valley. He builds his house under a great oak tree, which comes to symbolize his deceased father. While building, he works with an Indian, Juanito, who offers to be his vaquero in exchange for friendship. Joseph hears about the "dry years", a lengthy drought that seems to be periodic, and is the bane of all the farmers in the area. He is convinced, however, that they will never come again. He writes to his brothers and tells them to come and join him, to take the land next to his. As they explore the land they have been given, Joseph and Juanito stumble upon a mossy rock and a deep spring in the center of a pine forest. It has an aura about it that makes everyone acknowledge that it is sacred, but it is frightening as well. Joseph later meets Elizabeth, a schoolteacher from Monterey. After several failed attempts, Joseph wins her hand and they are married. When they return to the farm after the wedding, they discover that Benjy has been stabbed to death by Juanito, who caught him seducing his wife. When the two men meet later that night at the sacred rock, Juanito asks Joseph to kill him in revenge for his brother, but Joseph refuses. Joseph wants to pass it off as an accident so Juanito can stay on, but Juanito flees the farm, promising to return once the guilt has passed. Elizabeth is integrated into the farm and meets Rama, Thomas' wife, who helps her with many things, including her first childbirth. For a time, the farm prospers, and Elizabeth bears a child. Joseph's brother Burton, a devout Christian, becomes increasingly concerned with Joseph's activities with the tree, after seeing him talk to it and apparently offer sacrifice to it as well. After a time, Joseph remembers his promise to Old Juan, and the farm becomes the site of a New Year's fiesta. After witnessing all the pagan activities that take place at the fiesta, Burton decides to leave the farm. After he leaves, the remaining brothers discover Burton had girdled the tree to kill it. In the following rainless winter, everything begins to die as a severe drought sets in, and everyone fears that the dry years have come again. One day, Joseph and Elizabeth visit the glade with the sacred rock, to quell Elizabeth's fear of it. Elizabeth decides to climb on the mossy rock, but slips and falls, breaks her neck, and dies instantly. Joseph returns to the homestead in a state of shock with Elizabeth's body. Rama sees how disturbed Joseph is and sleeps with him to fulfill their needs. Later in the novel, Joseph gives his firstborn son to her. Some time later, when the drought is forcing desperate measures, Joseph and Thomas explore the coast to see if there is any way they will be able to remain at the homestead. They meet a man who ritually sacrifices small creatures to the sunset each evening, and Joseph feels a connection to him. Upon returning, Joseph and Thomas decide to drive the cattle out to San Joaquin to find green pastures. At the last minute, Joseph elects to stay, but feels abandoned by all the land except the pine grove with the stream and the mossy rock. He believes that the mossy rock is the heart of the land, and as long as it stays alive, the land cannot be truly dead. He then lives by the rock and watches the spring slowly dry up, using the water to keep the rock wet and alive. Juanito returns and convinces Joseph to visit the town's priest to enlist his help in breaking the drought. The priest refuses to pray for rain, saying that his concern is the salvation of human souls. Defeatedly, Joseph returns to the rock, only to find that the stream has run dry and the rock is dying. Lost in confusion, Joseph realizes that he is the heart of the land, and so sacrifices himself by cutting his wrists to water the rock with his blood. As he lies dying on the sacred rock, he feels rain begin to fall again.

Кейіпкерлер

Жозеф Уэйн - әңгімедегі басты кейіпкер, Джозеф - жермен тығыз байланысты ферма иесі. Ол ақылға қонымды, бірақ кейде елге деген құштарлығынан қызу әрекет жасайды. Ол Элизабетпен үйленіп, оны шаруалар өмір салтына енгізеді және олардың Джозефтің әкесі Джон Уэйн деп аталатын баласы болады. Романның соңында Жүсіп өзінің елдің жүрегі екенін түсінеді және жаңбырды әкелу үшін өзін құрбан етеді. Томас Уэйн екінші Уэйн ағасы Томас жануарлармен ерекше байланыста. Ол олардың көңіл-күйі мен сезімдерін сезінеді және олардың қасында болуды жақсы көреді. Ол басқа еркектерді түсінбейді, оларға ерекше ұнамайды, оның жалғыз жақын серігі Жүсіп. Ол Раманың күйеуі. Бёртон кеткеннен кейін ол жануарларды жаңа жерге көшіру жауапкершілігін алады, ал Джозеф үйде қалуға шешім қабылдайды. Бертон Уэйн Уэйннің үлкен ағасы, Бертон өзінің христиан дініне деген құлшынысы жағынан ерекше. Ол - ауру адам, бірақ Құдай оны осындай етіп жаратты деп санайды, өйткені Құдай оны азап шегуге жеткілікті күшті деп санайды. Ол басқа бауырластардың көптеген әрекеттерін жалған діндер деп санайды және Әке Анджелодан шабыт алған сияқты. Ол үйдің ортасындағы ағашқа белбеу байлауды тапсырады. Ол айналасындағылардың дінсіз әрекеттеріне төтеп бере алмай, үйінен кетеді. Ол - Харриеттің күйеуі. Бенджи Уэйн Уэйннің кіші інісі. Ол өз бауырларына айып тағушы, жауапкершіліктен тыс, құрметсіз, бірақ ол көмектесусіз және кінәсіз болып көрінеді. Ол жиі ішіп, маскүнемдікпен ән шырқап, басқаларды ұялтады. Ол Дженимен тұрмысқа шыққанмен, басқа әйелдермен жиі ұйықтайды, бұл ақырында оның өліміне әкеледі. Ол Алисті азғырып жатқанда ұсталғанда Хуанито оны өлтіреді, бұл Хуанитоның өзін-өзі қуғынға ұшыратынына себеп болады. Хуанито Мексикадан келген Хуанито Джозефке үйін салуға көмектесетін ағаш тасымалдаушылардың бірі. Ол өзін кастильдік деп санаса да, кейінірек ол емес екенін мойындайды. Ол Уиллидің жақын досы және түнгі қорқынышы кезінде оны тыныштандыра алатын аздың бірі. Хуанито Жозефтің вакьеросы болады, ал ол тек қана достық сұрайды. Ол сондай-ақ қасиетті тас пен бұлақ туралы басқалардан көбірек біледі және олар оны тапқан кезде Жүсіпке бұл туралы айтады. Романның барысында ол Элиске үйленеді, ал Бенджиді өлтіреді. Вилли - ағаш тасымалдаушы Рамостың ұлы, Вилли көбінесе оның қасіретке ұшыраған түстерімен байланысты айтылады. Ол жиі өзін бос, бос, ойықтар бар, одан құрттар шығатын, оның аяқ-қолын жұлып алатын жаратылыстармен кездесетінін армандайды. Вилли мен Хуанито телескоп арқылы Айға қараған кезде, Вилли өзін-өзі асып қояды, өйткені Айда ол өзінің қасіретінің орнын көреді. Оның өлімі кітапта кездесетін табиғаттағы жалғыздықтың қорқынышты әсерін алдын ала білдіреді. Элизабет Макгрегор Джозефтің әйелі. Ол қатаң әкесінің қарамағында өсіп, мұғалім болу үшін мектепке барды. Монтерейде мұғалім болып жұмыс істеп жүрген кезінде ол Джозефпен танысады және ақыр соңында үйіне еріп, әйелі болуға келіседі. Ол ақылды, кітапты жақсы білетін әйел, бірақ көп дүниелік тәжірибесі жоқ және түсінбейтін нәрселерді түсіндіру үшін Рамаға қатты арқа сүйеді. Рама Рама - Томастың әйелі. Ол - күшті, көп тәжірибелі, дүниелік әйел, аналықпен байланысты барлық салада сарапшы. Сондықтан әйел ер адамдардың ой-пікірлері мен іс-әрекеттерінің бәрін де жек көреді. Ол қатаң, бірақ тұтастай, балалар арасында сүйікті. Ол адамдарды басқа кейіпкерлерге қарағанда жақсы түсінеді және кішкентай ғана ілмектерді де ұғады. Ол Томастан үш қыз алады, кейіннен ол Жүсіптің тұңғышын мұра етеді. Джон Уэйн (барлық ағалардың әкесі) Джон Уэйн романда қысқа уақытқа ғана кейіпкер, бірақ ол бүкіл романда күшті тұлға болып қала береді. Ол Жүсіпке батысқа баруға рұқсат береді, бірақ көп ұзамай қайтыс болады. Жүсіп өз рухын үйдің ортасындағы ағаш ішінде көріп, Бёртон оны өлтіргенде күйреген, өйткені ол әкесі қайтадан жоғалғандай болды. Жохан әділдікке қарапайым көзқараспен қараған, әрі жерге жайған адам ретінде сипатталады. Джон Уэйн (Джозеф Уэйннің ұлы) Джон Уэйн Джозеф пен Елизаветаның ұлы. Оның есімі Жүсіптің әкесімен бірдей. Анасы қайтыс болған кезде ол сәби болған, романның соңында ол әлі де өте жас. Жүсіп оны Рамаға береді, бірақ ол Жүніске ешқашан қатты сүйіспеншілік танытпаған сияқты. Әкесі Анджело жақын маңдағы үнді ауылының діни қызметкері. Ол қатаң христиан, және айналасындағы бөтен дәстүрлерге қарсы күресуде. Романның соңында Жүсіп оған келгенде, ол жиналған және барлығын білетін сияқты. Ол аға...

Joseph Wayne The protagonist of the story, Joseph is a rancher with a strong connection to the land. He is levelheaded, but is occasionally driven to feverish actions when inflamed with the passion of the land. He marries Elizabeth and introduces her to the rancher lifestyle, and together they have a child, named John Wayne after Joseph's father. At the end of the novel, Joseph realizes that he is the heart of the land and sacrifices himself to bring rain. Thomas Wayne The second Wayne brother, Thomas has a special connection to animals. He can sense their moods and emotions, and loves to be around them. He doesn't understand or particularly like other men, and his only close companion is Joseph. He is the husband of Rama. He eventually takes responsibility for moving the animals to a new place after Burton leaves and Joseph decides to stay behind at the homestead. Burton Wayne The oldest Wayne brother, Burton is unique in his dedication to his Christian religion. He is a sickly man, but believes that he was made so because God thought him strong enough to suffer. He sees many of the actions taken by the other brothers as pagan, and seems to be inspired by Father Angelo. He is responsible for girdling the tree at the center of the homestead. He leaves the homestead after being unable to deal with the irreligious actions of those surrounding him. He is the husband of Harriet. Benjy Wayne The youngest Wayne brother. He is a charge upon his brothers, being irresponsible and irreverent, but appearing to be helpless and innocent. He often drinks himself into a stupor and sings drunken songs, to the shame of the others. Although married to Jennie, he often ends up sleeping with other women, which eventually leads to his death. He is killed by Juanito when he is caught in the act of seducing Alice, which inspires Juanito's self imposed exile. Juanito A Mexican, Juanito is part of the lumber carriers who help Joseph build his house. Although he claims to be Castilian, he later confesses that he is not. He is a close friend of Willie and is one of the few who can calm him when he has night terrors. Juanito becomes Joseph's vaquero, asking only friendship in return. He also knows more about the sacred rock and spring than anyone else, and tells Joseph about it when they stumble onto it. He marries Alice during the novel, and stabs Benjy to death. Willie The son of Ramos, the lumber carrier, Willie is mentioned mostly in relation to his nightmares. He often dreams of finding himself in a deserted, blank landscape with holes, out of which come creatures who pull off his arms and legs. When Willie and Juanito look through a telescope at the Moon, Willie hangs himself, because in the Moon he sees the place of his nightmares. His death seems to foreshadow the macabre effect of solitude in nature found in the book. Elizabeth McGregor Joseph's wife. She was raised under a strict father, and went to school to become a teacher. While working as a teacher at Monterey, she meets Joseph and eventually agrees to come home with him as his wife. She is a clever, book smart woman, but doesn't have much worldly experience and relies heavily on Rama to explain things she doesn't understand. Rama Rama is the wife of Thomas. She is a strong, worldly woman with much experience, and an expert at anything relating to maternity. As a result, she is contemptuous of nearly everything that men think or do. She is strict, but consistent, and a favorite among children. She understands people better than the other characters, and picks up on the smallest clues. She has three daughters with Thomas, and later inherits Joseph's firstborn. John Wayne (father of all the brothers) John Wayne is a character only briefly in the novel, but he remains a powerful presence throughout it. He gives Joseph permission to go west and his blessing, but dies soon afterward. Joseph sees his spirit as being within the tree at the center of the homestead, and is therefore crushed when Burton kills it, for it was as if he had lost his father again. John is described as gentle, with a simplistic view of justice and is very down to earth. John Wayne (son of Joseph Wayne) John Wayne is the son of Joseph and Elizabeth. His namesake is Joseph's father. He was barely an infant when his mother died, and is still very young at the end of the novel. He is given by Joseph to Rama, and it appears that he never had a deep attachment to John. Father Angelo The priest assigned to the Indian village nearby. He is stringently Christian, and is fighting against the pagan traditions all around him. When Joseph visits him at the end of the novel, he seems to be collected and omniscient. He knows about the tree and Joseph's connection to it, and asks him to come to the Church instead of worshiping something pagan. However, when Father Angelo refuses to pray for rain, insisting instead that his business is with saving souls, Joseph cannot stand his passive attitude and leaves.

Негізгі тақырыптар

Роман сенімнің мәнін және ол әртүрлі адамдарға қалай әсер ететінін зерттейді. Сондай-ақ, ол шаруа мен жер арасындағы байланысты бейнелейді, бұл жиі кездесетін тақырып, ол оның кейінгі романдарының ішінде, мысалы, «Еденнің шығысы» романында да көрінеді.