Капитан Генри Фанкорт: Соңғы ютланд шайқасының куәсі және теңіз авиациясының пионері
Henry St John Fancourt
Капитан Генри Фанкур, британдық теңіз авиаторы, Екінші дүниежүзілік соғыстағы Флоттық әуе күштеріндегі маңызды тұлға. Ютланд шайқасының соңғы қатысушысы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Капитан Генри Локхарт Сент Джон Фанкорт (1 сәуір 1900 – 8 қаңтар 2004) – британдық авиацияны дамытқан теңізші, және Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Флоттың әуе күштерінде маңызды лауазымдарды атқарды. Фанкорт 103 жасында қайтыс болғанда, ол Ютландия шайқасына тікелей қатысқан соңғы, немесе соңғы аман қалғандардың бірі еді.
Captain Henry Lockhart St John Fancourt (1 April 1900 – 8 January 2004) was a British pioneering naval aviator, and held important aviation commands with the Fleet Air Arm during the Second World War. When Fancourt died at the age of 103, he was one of the last, if not the last, survivor who had actively been involved in the Battle of Jutland.
Ерте өмір және теңізшілік мансап
Фанкурт Бирмингемде дүниеге келді және генерал Сент-Джон Фанкурттың ұлы болды. Ол Корольдік теңіз күштеріне қосылып, 1913 жылдың қаңтарында 12 жасында Осборн Корольдік теңіз колледжіне түсті. 1914 жылы Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғанда, көптеген сыныптастары сияқты ол теңізге жіберілді – HMS Princess Royal шайқас крейсерінде.
Fancourt was born in Birmingham, and was the son of general St John Fancourt. He joined the Royal Navy and entered the Royal Naval College, Osborne, in January 1913 at the age of 12. In 1914, at the outbreak of the First World War, like most of his classmates he was sent to sea—in his case, on the battlecruiser HMS Princess Royal.
1916 жылғы Ютландия шайқасы
1916 жылы 31 мамырда «Принцесса Роял» Ютландия шайқасының бастапқы қақтығысына қатысты. Оның екі әпкесі кемесі жойылды (шамамен 2000 теңізшімен), ал «Принцесса Роял» батып кеткен деп жаңылыс хабарланды. Шындығында, ол екі рет оққа түсіп, шайқас барысында тағы үш рет зардап шекті. Фанкурдың жұмыс орны артқы қару мұнарасында болғандықтан, ол шайқастың көп бөлігін көре алмады. Фанкур соғыс барысында флотилияны сүйемелдеу және Ирландияның Куинстаун портынан патрульдік міндеттерді орындағаны үшін мақтау қағазында аталды. 1919 жылғы маусымда ол Скапа Флоуда неміс флотының суға батыруына куә болды.
On 31 May 1916, the Princess Royal was involved in the initial engagement of the Battle of Jutland. Two of her sister ships were lost (with nearly 2,000 men) and the Princess Royal was mistakenly reported as having been sunk. In reality she had been hit twice and was hit three more times later in the battle. Fancourt's action station was in the rear gun turret so he did not see much of the battle. Fancourt was mentioned in dispatches later in the war for his efforts on flotilla escort and patrol duties from Queenstown, Ireland. In June 1919, he was present at the scuttling of the German fleet at Scapa Flow.
Соғыс аралығындағы іс-шаралар
Соғыстан кейін Фанкур Кембридждегі Гонвилл және Каиус колледжінде білімін аяқтады. Әскери-теңіз флотына оралғаннан кейін ол авиация саласында маманданғанды жөн көрді және 1924 жылы №1 Әскери-теңіз ұшқыштары курсын бітіргеннен кейін ұшқышқа біліктілік алды. Әскери-теңіз авиациясы жөнінде Адмиралтейство мен Әуе министрлігі арасындағы даудың салдарынан ол Корольдік әуе күштерінің ұшу офицері және Корольдік әскери-теңіз флотының лейтенанты қызметтерін бірдей атқарды. 1927 жылы HMS Argus кемесінде қызмет еткен кезде, ол Қиыр Шығыстағы батыс әскери күштерінің жиналуына қатысты, себебі Шыңқай Ши және Сун Чуан Фан әскерлері арасындағы шайқастар еуропалық мүдделерге Шанхайда қауіп төндірді. 1929 жылы ол HMS Courageous кемесіне тағайындалды. Сол жылдың тамызында Палестинада тәртіпті қалпына келтіру операцияларына қатысты. Әуе күштерімен бірге құрлықта жұмыс істеп, ол армия мен флотқа көмек көрсетті және Иерусалим қаласының үстінен демонстрациялық ұшулар жасады. 1931 жылдың маусымында Фанкур Courageous кемесінде жаңа жүйе бойынша, көлденең тоқтау сымдарын пайдаланып ұшақтарды қонуға арналған сынақтарға қатысты. Ол осы жүйемен алғаш рет қонды, және қазіргі таңдағы әуе кемелерінде бұл жүйе стандартты болып табылады. 1933 жылдың сәуір айында лейтенант-командир шеніне көтерілгеннен кейін, Фанкур жаңадан құрылған 822 эскадрильяның алғашқы командирі болды. Нетеравонда құрылған эскадрилья Фейри IIIF екіұшақты ұшақтарымен ұшты. Осы қызметтен кейін ол Адмиралтействода жұмыс істеді, кеңейіп келе жатқан Әуе флоты үшін офицерлерді іріктеу және оқытуды ұйымдастырды. 1937 жылы Әуе флоты Әуе министрлігінен Әскери-теңіз флотына қайтарылды. Кейіннен ол HMS Neptune крейсерінің бас штаб офицері, ал содан кейін HMS Weston шлюпына қолбасшылық етті.
After the war, Fancourt attended Gonville and Caius College, Cambridge, to complete his interrupted education. On his return to the Navy he chose to specialise in aviation and qualified as a pilot in 1924 after attending No 1 Naval Pilots Course. The ongoing dispute between the Admiralty and the Air Ministry about naval aviation meant that he held the dual ranks of Flying Officer, Royal Air Force and Lieutenant, Royal Navy. In 1927, while serving on HMS Argus, he took part in the western military buildup in the Far East when European interests in Shanghai were threatened by fighting between the forces of Chiang Kai shek and the warlord Sun Chuan Fang. After a tour in , he was assigned to HMS Courageous in 1929. In August of that year he took part in operations to restore order in Palestine. Working ashore with the RAF, he flew in support of the Army and Navy and made demonstration flights over Jerusalem. In June 1931, Fancourt was involved in trials, aboard Courageous, of a new system of athwartships arrester cables to catch landing aircraft. He was the first to land using the new system which is now standard on aircraft carriers. In April 1933, after promotion to Lieutenant Commander, Fancourt became the first Commanding Officer of the newly formed 822 Squadron. The squadron, formed at Netheravon, flew Fairey IIIF biplanes. After this assignment he worked in the Admiralty organising the recruitment and training of officers for the expanding Fleet Air Arm. In 1937 the Fleet Air Arm was handed back to the Navy from the Air Ministry. He later served as second in command of the cruiser HMS Neptune, then commanded the sloop HMS Weston.
Екінші дүниежүзілік соғыс
1940 жылдың желтоқсан айында ол капитандыққа көтеріліп, Оркни аралдарындағы Хэтстондағы әскери-теңіз әуе станциясы HMS Sparrowhawk-тың басшылығын алды. 1941 жылдың қаңтар айында Фанкурт неміс шабуылдық бомбалаушылары Ли-дегі басқару мұнарасын қиратқанда ауыр жарақат алды. 1941 жылдың мамыр айында, нашар ауа райы RAF барлауын жүргізуге кедергі келтіргеннен кейін, неміс бильмары «Бисмарк» барлауына «Мерлиленд» ұшағын жібергені үшін ол құрметке ие болды. Сондай-ақ ол 828 теңіз әуе эскадрильясының «Альбакор» торпедалық бомбалаушыларын Сумбургке орналастырды, егер «Бисмарк» қабылдану шегіне келсе, шабуылға дайын болу үшін, бірақ ол келмеді. 1942 жылы Фанкурт АҚШ-та салынып жатқан HMS Searcher эскорт-тасымалдауышының басшылығын алуға тағайындалды. Алайда, бұл жоспар күшін жойды және ол HMS Broke және HMS Malcolm эсминецтерінен тұратын 4-ші эсминец флотилиясының басшылығын алды, олар француз Солтүстік Африкасына жасалған одақтастардың «Torch» операциясына тағайындалды. Эсминецтердің міндеті американдық рейнджерлер жасағын түсіру болды. Міндет 8 қарашада Алжир портына кіру, әскерді түсіру және Виши француздықтарының кемелерін батыруына немесе порттық инфрақұрылымды қиратуына жол бермеу (Operation Terminal) еді. Алжирдің екі жағына түскен коммандостар Виши артиллериялық батареяларын басып алуға сәтсіздікке ұшырағанда бұл апатқа айналды. Бұл Фанкорттың эсминецтерін қатты бомбалады және «Malcolm» машина бөлімі зақымданғаннан кейін кері шегінуге мәжбүр болды. Фанкуртпен бірге «Broke» төртінші әрекетте қорғаныс кедергісін бұзып, әскерін түсірді. «Broke» сол күні француз артиллериясымен батып кетті, бірақ экипаж және жараланғандар HMS Zetland эсминціне көшірілді. Фанкурт шайқастағы рөлі үшін DSO орденімен марапатталды. 1943 жылдың қаңтарында Фанкурт енді оқу-жаттығу тасымалдауышы болған «Argus» кемесінің басшылығына тағайындалды. 1943 жылдың қыркүйегінде оған техникалық қызмет көрсету тасымалдауышының басшылығы тапсырылды, ол 1943 жылдың желтоқсанында Шығыс флотына күштерді жеткізу үшін Үнді мұхитына бағытталды, кейін Британдық Тынық мұхит флотына ауыстырылды.
In December 1940 he was promoted Captain and given command of HMS Sparrowhawk, the naval air station at Hatston in the Orkney Islands. In January 1941, Fancourt was bady injured when German dive bombers destroyed the control tower at Lee on the Solent. In May 1941, he was Mentioned in Despatches for his initiative in sending a Maryland aircraft to reconnoitre for the German battleship Bismarck after poor weather had prevented RAF reconnaissance. He also ordered 828 Naval Air Squadron's Albacore torpedo bombers to Sumburgh, ready for a strike on Bismarck should she come within range, but she did not. In 1942, Fancourt had been assigned to take command of the escort carrier HMS Searcher, then under construction in the United States. This was cancelled, however, and he took command of the 4th Destroyer Flotilla which consisted of two destroyers, HMS Broke and HMS Malcolm, assigned to Operation Torch, the allied invasion of French North Africa. The destroyers were to land a detachment of American Rangers. The assignment was to enter Algiers harbour on 8 November, land the troops and prevent the Vichy French from scuttling their ships or wrecking the port installations (Operation Terminal). This turned into a disaster when the commandos that landed on either side of Algiers failed to capture the Vichy artillery batteries. These heavily bombarded Fancourt's destroyers and Malcolm had to withdraw after suffering engine room damage. Broke, with Fancourt, penetrated the defensive boom on her fourth attempt and landed her troops. Broke was sunk by French artillery later in the day but the crew and wounded were transferred to the destroyer HMS Zetland. Fancourt was awarded the DSO for his part in the battle. In January 1943, Fancourt was placed in command of the Argus, now a training carrier. In September 1943, he was given command of the maintenance carrier , which sailed for the Indian Ocean in December 1943 with reinforcements for the Eastern Fleet, later transferring to the British Pacific Fleet.
Соғыстан кейінгі мансап
1946 жылғы сәуірде ол Жабдықтау министрлігінде бас әскери-теңіз өкілінің орынбасары болып тағайындалды. 1951 жылы ол әскери-теңіз флотынан зейнетке шығарылды, «теңіз уақытының» жетіспеуі, яғни кемедегі жеткіліксіз тәжірибесіне байланысты флот адмиралы атағына көтерілмеді. Ол Әскери-теңіз флотынан бір айдың алдында хабарламай шығарылғанына қатты ренжіді. Фанкорт Белфастта Short Brothers and Harland ұшақ құрастыру компаниясына жұмысқа түсті, онда ол 1965 жылы зейнеткерлікке шыққанға дейін жұмыс істеді. Сол жерде ол No 1 пилоттық курсынан өткен әріптесі адмирал сэр Мэтью Слэттеридің штаб бастығы болды. Оның ұшу журналына соңғы жазба 1956 жылы жасалған, ол кезде ол 1317 сағат ұшқан.
In April 1946, he was appointed deputy chief naval representative in the Ministry of Supply. He was retired from the Navy in 1951, not having been promoted to flag rank due to his lack of "sea time", in other words insufficient experience aboard ship. He was embittered by being "bunged out" of the Navy (as he saw it), with just one month's notice. Fancourt joined the aircraft manufacturer Short Brothers and Harland in Belfast, where he worked until his retirement in 1965. While there, he was chief of staff to Admiral Sir Matthew Slattery, a colleague from No 1 Pilots Course. The final entry in his flight logbook was in 1956, by which time he had logged 1,317 flying hours.
Отбасы
Фанкорт екі рет үйленген (Лилиан Марион Осборн (туған аты Паркин; 1921 жылы үйленген, 1960 жылы ажырасып кеткен) және Паулин Беттина Мосли (туған аты Кимбл; 2001 жылы қайтыс болған); оның екі ұлы мен екі қызы болды. Екі ұлы да теңіз күштерінде қызмет етті. Майкл флоттың әуе күштерінде болды, ал Родни, әкесінен бұрын қайтыс болған, Корольдік теңіз резервінде капитан болды және Лондон бөлімінің RNR басшысы болды. 1943 жылы Фанкорт 16 жасар Майклды жолаушы ретінде алып, HMS Argus кемесіне "Фейри Свордфиш" ұшағымен қонды. Бұл, мүмкін, палубаға қонған алғашқы әке мен ұлы болды.
Fancourt married twice (Lillian Marion Osborne (née Parkin); in 1921, divorced in 1960) and Pauline Bettina Mosley (née Kimble; died 2001); he had two sons and two daughters. Both sons were in the Navy Michael served in the Fleet Air Arm, and Rodney, who predeceased his father, was a captain in the Royal Naval Reserve and commanded London Division RNR. In 1943, Fancourt landed a Fairey Swordfish with Michael, then a 16 year old Air Training Corps cadet, as a passenger, on HMS Argus. This was probably the first father and son deck landing.