Кіріспе

Канадада бірінші министрлер конференциясы – провинциялық және аумақтық премьер-министрлер мен федералды премьер-министрдің кездесуі. Бұл шаралар премьер-министрдің шақыруымен өткізіледі және көбінесе Оттавада ұйымдастырылады. «Бірінші министрлер конференциясы» деген атау 1960 жылдан бері қолданылып келеді, бірақ оның тамыры 1860 жылдардың ортасында Принс-Эдвард аралының (бұл кезде британдық провинцияның астанасы болған) Шарлоттаун қаласында өткен алғашқы конституциялық конвенцияға дейін жетеді. Конфедерация құрылғаннан кейін 1887 және 1902 жылдары екі провинциялық премьерлер конференциясы өткізілді, онда федералды үкімет өкілдігі болған жоқ. 1906 жылы премьер-министр сэр Уилфрид Лориер провинциялардың өтініші бойынша шақырғаннан бері барлығы 76 бірінші министрлер конференциясы өткізілді. Міч көлі және Шарлоттаун келісімдеріне әкелген конференциялардың арасында маңызды шаралар болды. Сәтсіз аяқталған Шарлоттаун келісімінде бірінші министрлердің жыл сайынғы конференцияларын міндетті ету туралы ереже қарастырылған. Конференциялардың маңыздылығы бірнеше себепке байланысты. Провинциялық қаржыландырудың айтарлық бөлігі (трансферттік төлемдер деп аталады) федералды үкіметтен түседі, сондықтан конференциялар премьер-министрлерге қаржыны көбейту үшін лоббилеуге мүмкіндік береді. Бүгінде премьер-министрлер федералды үкіметке біртұтас ұстанымды ұсыну үшін алдын ала жиналып, келіседі. Канаданың федералды жүйесі федералды және провинциялық билік арасында белгілі бір қайталауға мүмкіндік береді және көптеген ірі бастамалар провинциялық қолдауды қажет етеді. Бірінші министрлер конференциясындағы жұмыстың басым бөлігі жабық есіктердің артында жүзеге асырылады, ал конференциядан кейін ресми мәлімдеме жарияланады. Бұрын аймақтардың басшылары тек солтүкке қатысты мәселелер талқыланса ғана осы конференцияларға шақырылатын. Бүгінде бұл басшылар әдетте отырыстарға қатысады. Бірінші Ұлттар Ассамблеясының басшысы да Бірінші Ұлттар қауымдастықтарына қатысты мәселелер күн тәртібінде болған жағдайда шақырылуы мүмкін; бұл ұйым өкілдікті кеңейту үшін лоббилік жұмыстар жүргізіп келеді.