Тевтон орденінің 26-шы үлкен магистрі: Ульрих фон Юнгингеннің тағдыры
Ulrich von Jungingen
Ульрих фон Юнгинген – 26-шы Тевтон орденінің магистрі (1407-1410). Оның саясаты Польша-Литва-Тевтон соғысына және Грунвальд шайқасындағы жеңіліске әкелді. Тевтон ордені, тарих, Грунвальд.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Тевтондық рыцарьлардың 26-шы ұлы шебері (1407–1410)
26th Grand Master of the Teutonic Knights (1407 to 1410)
Ульрих фон Юнгинген (1360–15 шілде 1410) – Тевтондық рыцарьлардың 26-шы ұлы шебері, 1407 жылдан 1410 жылға дейін қызмет етті. Оның Литва Ұлы Герцогтігімен және Польша Корольдігімен қарым-қатынастағы шиеленіс саясаты поляк-литвалық-тевтон соғысын бастап, оның ордені үшін және өзінің Грунвальд шайқасындағы өліміне апат әкелді.
Ulrich von Jungingen (1360 – 15 July 1410) was the 26th Grand Master of the Teutonic Knights, serving from 1407 to 1410. His policy of confrontation with the Grand Duchy of Lithuania and the Kingdom of Poland would spark the Polish–Lithuanian–Teutonic War and lead to disaster for his Order, and his own death, at the Battle of Grunwald.
Өмір
Швабиялық Юнгинген абыройлы үйінің ұрпағы, ол 1311 жылы Юнгингендегі ата-бабалар орыны қиратылғандықтан, Stockach маңындағы Hohenfels қамалында туған болуы мүмкін. Ульрих пен оның үлкен ағасы Конрад фон Юнгинген, кіші ұлдары болғандықтан мұрагерлікке жіберілмей, Тевтон орденіне ант беріп, Пруссиядағы орден мемлекетіне көшті. Ульрих Шлохау (Члухов) қаласында тұрып, Балганың комтуры (1396–1404) болды. Оның мансабы 1393 жылы Ұлы магистр болып сайланған ағасы Конрадтың қолдауынан пайда көрді. 1398 жылы орден Виктуал бауырларын Готландтан қуғаннан кейін, Ульрих Дания королевасы Маргарет I-мен аралды иелену үшін келіссөздер жүргізіп, сондай-ақ 1398 жылғы Салина шартының жасалуына байланысты Польша мен Литваға дипломатиялық миссияларға қатысты. 1404 жылы Ульрих орденнің маршалы (яғни әскери жетекшісі) және Кенигсбергтің комтуры болып тағайындалды. Ол бірнеше Самогитиялық көтерілістерге тап болды, оларды қатаң жазалау және жергілікті ақсүйектерді парамен ынталандыру арқылы бастырды. 1407 жылы Ұлы магистр Конрад фон Юнгингеннің күрт қайтысынан кейін, 26 маусымда Ульрих оның орнына таңдалды. Ағасынан айырмашылығы, Ульрихтің дипломатиялық қабілеті шектеулі болды. Самогитиядағы жағдай Ұлы князь Витаутастың ықпалымен шиеленісіп, ол басып алынған жерлерді қайтарып алуға тырысты. Сонымен қатар, жаңа Ұлы магистр Витаутастың туысы Польша королі Ягиломен Добрынь жері және кепілдегі Неумарк аймағы үшін туындаған қақтығысты мұра етті. Польша елшісі, архиепископ Миколай Куровский, Литваға жасалған кез келген шабуыл Польшамен қарулы қақтығысқа әкелетінін мәлімдеді. Екі фронтты соғыс қаупіне қарамастан, Ульрих алдын ала соққы беруге дайындалды. Ол Венгрия королі Сигизмундпен одақ құрып, Киелі Рим империясынан жалдамалы әскерлер жинап, 1409 жылғы 6 тамызда Польшаға соғыс жариялады. Ульрих өзінің одақтасы Сигизмундтан көмек алмағанымен, ол Моравиялық Йобстпен Рим патшасы сайлауы үшін күресте айналысып, орденнің күштері алдымен Добрынь және Куявияны сәтті басып алып, Бидгощты қоршауға алды. Сигизмундтың інісі, Богемия королі Вацлав IV уақытша бітімге келісіп, соғысып жатқан тараптар арасында делдалдық жасады, бірақ нәтижесіз болды. 1410 жылғы 2 шілдеде Ұлы магистр өзінің әскерімен Мальборк қамалынан біріккен поляк және литвалық күштеріне қарсы соңғы шайқасқа аттанды. Екі тарап 15 шілдеде Грунвальд (Грюнфельде) және Штенбарк (Танненберг) ауылдары арасында кездесті. Түске дейін ешбір әскер қимылға келмеді, бірақ Ян Длугош жылнамасына сәйкес, Ульрих патша Ягилоға екі қылыш жіберді, олармен олар және Витаутас өмір сүре алады немесе өледі. Бұл әрекет батыл провокация ретінде қарастырылып, поляк-литвалық шабуылды бастады, алдымен орден рыцарлары кері қайтарды, бірақ жақын арада Ягилоның әскерлері екінші шабуыл жасады. Жеңіс мүмкіндігі өзгерді, өйткені жеңіске сенімді Ульрих поляк әскерлеріне қарсы қалған полктарын жеке басқаруға шешім қабылдады. Ол патшаны ұстауға жақын болды, бірақ сонымен бірге орденнің әскери операцияларын бақылауын жоғалтты. Николай фон Ренис басқарған Ящерица одағының одақтас пруссиялық күштері бөлініп кеткеннен кейін, Ұлы магистр поляк-литвалық одақтың басым күштеріне қарсы тұруға мәжбүр болды. Литвалықтар оған арт жағынан шабуыл жасағанда, Ульрихтің әскері жеңіліп, ол шайқаста қаза тапты. Польшалық жылнамашы Ян Длугос жазғандай, оны поляк рыцары Мщюж Скриньонский кездестіріп, жеңген. Патша Ягило оның денесін Мариенбургті қоршауға алу алдында Мальборк қамалына жеткізуді ұйымдастырды.
A scion of the Swabian noble house of Jungingen, he was probably born at Hohenfels Castle near Stockach, as the ancestral seat at Jungingen had been devastated in 1311. Ulrich and his elder brother Konrad von Jungingen, as younger sons excluded from succession, took the vow of the Teutonic Knights and moved to the Order's State in Prussia. Ulrich resided in Schlochau (Człuchów) and was Komtur of Balga (1396–1404). His career profited from the patronage of his elder brother Konrad, who was elected Grand Master in 1393. After the Knights had expelled the Victual Brothers from Gotland in 1398, Ulrich distinguished himself in the negotiations for the possession of the island with Queen Margaret I of Denmark, as well as on diplomatic missions to Poland and to Lithuania in connection with the conclusion of the 1398 Treaty of Salynas concerning the Duchy of Samogitia. In 1404 Ulrich was appointed the Order's Marshal (i. e. military leader) and Komtur of Königsberg. He had to deal with several Samogitian uprisings, which he fought both with strict suppression and bribery of the local nobles. Upon the sudden death of Grand Master Konrad von Jungingen in 1407, Ulrich on 26 June, was chosen for his succession. Unlike his brother, Ulrich's diplomatic capability was limited. The situation in Samogitia remained tense, incited by Grand Duke Vytautas the Great, who intended to make use of the turmoils to regain the ceded lands. Furthermore, the new Grand Master had inherited the rising conflict with Vytautas' cousin King Jagiełło of Poland over Dobrzyń Land and the pawned Neumark region. The Polish ambassador Archbishop Mikołaj Kurowski declared, that any attack on Lithuania would inevitably entail an armed conflict with Poland. Despite the threat of a two front war, Ulrich prepared for a preemptive strike. He forged an alliance with King Sigismund of Hungary, levied mercenaries in the Holy Roman Empire, and on 6 August 1409 declared war against Poland. Though Ulrich received no help from his ally King Sigismund, who was stuck in the conflict with his cousin Jobst of Moravia over the election as King of the Romans, the Order's forces at first successfully campaigned Dobrzyń and Kuyavia and laid siege to Bydgoszcz. Sigismund's brother King Wenceslaus IV of Bohemia arranged a temporary truce and mediated between the belligerents, though without result. On 2 July 1410, the Grand Master at the head of his army left Malbork Castle for the final battle against the united Polish and Lithuanian forces. Both sides met on 15 July between the villages of Grunwald (Grünfelde) and Stębark (Tannenberg). As noontide approached, none of the armies made a move, until Ulrich, according to the annals of Jan Długosz, had two swords delivered to King Jagiełło with the remark that he and Vytautas may live or die by them. This act, seen as a bold provocation, sparked the Polish Lithuanian attack, at first repulsed by the Knights but soon followed by a second strike by Jagiełło's forces. Battle luck changed, after Ulrich, sure of victory, decided to personally lead his remaining regiments against the Polish troops. He nearly got hold of the king, but at the same time lost oversight of the Order's military operations. After the allied Prussian forces of the Lizard Union under Nicholas von Renys broke away, the Grand Master had to face the superior numbers of the Polish Lithuanian union. When the Lithuanians attacked him from the rear, Ulrich's troops were routed and he himself was killed in action. According to Polish chronicler Jan Długosz he was met and defeated by the Polish knight Mszczuj of Skrzynno. King Jagiełło arranged the transportation of his body to Malbork Castle before he began the Siege of Marienburg.
Мұра
Длугош сипаттамасына сүйене отырып, кейінгі ұрпақтар Ульрих фон Юнгингенді жолдары қызу және мақтанқор деп есептеді. Ян Матейконың "Грюнвальд шайқасы" картинасы, Ульрихтің қара крестпен әшекейленген ақ киімде Ұлы князь Витауткасқа шабуыл жасауға тырысқан сәтін бейнелейді деп саналады. Оны екі поляк жаяу әскері, атқарушының айбары мен Гнезно конгресін еске түсіретін қасиетті найзаның көшірмесімен қаруланған күйде өлтіреді. Генрих Сиенкевич өзінің 1900 жылғы "Тәртіпшілер" романында осы дәстүрді жаңартып, бастапқыда Висла жеріндегі орыс оккупациясының әрекеттеріне негізделіп, Ульрихті импульсивті және агрессивті қолбасшы ретінде сипаттады. 1960 жылы Александр Форд осы кітапты фильмге түсірді. Ал 19 ғасырғы неміс тарихнамасы Ульрихті жауларының айласына құрбан болған рыцарлық құлықтары бар адам ретінде көрсетті, бұл туралы автор Эрнст Вихерт өзінің "Генрих фон Плауэн" романында айтқан. Ульрихтің ізбасары Генрих фон Плауэн 1413 жылы бұрынғы шайқас алаңында әйелдер шіркеуін салғызды, ол 1656 жылы аймақта науқан жүргізген Липка татарлары немесе Қырым татарлары тарапынан қиратылды. 1901 жылы Шығыс Пруссиядағы неміс билігінің бұйрығымен "неміс рухы мен неміс құқығы үшін күресте батырлықпен қаза тапқан" құрметіне мұздық тас (Юнгингенштейн) орнатылды. Тас әлі де өз орнында тұр, бірақ құлап қалғандықтан жазуын оқу мүмкін емес. Жақын жердегі екінші ескерткіш тас Юнгингеннің қаза болған жерін көрсетеді ("Miejsce śmierci Wielkiego Mistrza Ulricha von Jungingena"). Бүгінгі күні айналасында жыл сайын тарихи қайта жаңғырту шаралары өткізіледі.
Based on Długosz's description, later generations have imputed Ulrich von Jungingen with hot bloodedness and arrogance. The painting Battle of Grunwald by Jan Matejko supposedly illustrates the moment when Ulrich, dressed in white with a black cross, trying to attack Grand Duke Vytautas, is killed by two Polish infantrymen, equipped with an executioner's axe and a replica of the Holy Lance reminiscent of the Congress of Gniezno. The tradition was resumed by Henryk Sienkiewicz in his 1900 novel The Knights of the Cross, originally modeled on the measures of the Russian occupants in Vistula Land, describing Ulrich as an impulsive and aggressive commander. The book was made into a film by Aleksander Ford in 1960. On the other hand, 19th century German historiography portrayed Ulrich as a man of chivalric virtues, who succumbed to the cunning of his enemies, as rendered by the author Ernst Wichert in his novel Heinrich von Plauen. Ulrich's successor Heinrich von Plauen had a lady chapel erected on the former battlefield in 1413, which was probably destroyed by Lipka Tatar or Crimean Tatar forces campaigning in the region in 1656. In 1901 a glacial erratic (Jungingenstein), commemorating a "hero's death in the struggle for German spirit and German law", was set up at the behest of the German authorities in East Prussia. The stone is still in its place but has toppled over with the result that the inscription is no longer readable. A more recent second memorial stone nearby marks the place of Jungingen's death ("Miejsce śmierci Wielkiego Mistrza Ulricha von Jungingena"). The surrounding area is today the site of an annual historical reenactment.