Кіріспе

АҚШ-тың су асты кемесі

|

Суға батқанда 2,440 тонна (2,480 т)
|Кеменің ені=27 фут (8 м)
1 × 184 ұяшықты, 1 × 68 ұяшықты және 2 × 126 ұяшықты GUPPY типті батареялар (барлығы 504 ұяшық)
|Кеме экипажы:*9–10 офицер
5 бас сержант
70 қатардағы сарбаз Ховард А. Томпсон басқарады.

Батыс жағалау

"Воладор" кемесі 1949 жылғы 20 қаңтарда құрылысшының сынақтарын аяқтады, үш күннен кейін Портсмуттен шығып, Род-Айленд штатының Ньюпорт және Коннектикут штатының Нью-Лондон қалаларында тоқтады. "Воладор" 11 ақпанда Луизиана штатының Нью-Орлеан қаласына жетіп, Техас штатының Галвестон қаласы және Панама каналы арқылы Батыс жағалауға қарай бағытталды, 11 наурызда Калифорния штатының Сан-Диего қаласына келді. Суасты кемесі 13 қазанда Гавайиге жол тартқан Сан-Диегодан шыққанға дейін Сан-Диего мен Сан-Франциско арасындағы Калифорния жағалауында жергілікті операцияларды жүргізді. Ол 7 қарашада Перл-Харборға келді, бірақ 18 қарашада Сан-Диегоға қайтып оралды және 1949 жылдың қалған бөлігін, сондай-ақ келесі жылдың көп бөлігін Батыс жағалауда түрлі оқу-жаттығулар мен дайындықтарда өткізді. Осы кезеңде ол Орегон штатының Портленд, Вашингтон штатының Ванкувер және Перл-Харбор қалаларына да сапар шекті. 1950 жылғы маусымда "Воладор" Сан-Францискодағы Қазына аралында резервтік құрамды алып, Гавайиге екі апталық резервтік круизге шықты. Сапар барысында Корея соғысы басталды, ал суасты кемесі Гавайи суларында екі ай дайындықтан өтіп, 1951 жылғы жазға дейін Батыс жағалаудағы операциялар үшін Сан-Диегоға оралды.

Корей соғысы

Су асты кемесі 21 шілдеде Калифорния штатының Сан-Диего қаласынан шығып, Перл-Харбор арқылы Жапонияға бағыт алды және 1951 жылғы 15 тамызда Йокосукаға жетті. 18 тамызда "Воладор" арнайы операцияларды орындау үшін Йокосукадан жолға шықты. Оған берілген бұйрық бойынша, су асты кемесі төрт апта бойы Хоккайдо, Жапония аймағында құпия барлау патрулін жүргізуі керек болды, осы аймақтағы КСРО немесе Қытай Халық Республикасының теңіз және әуе күштерінің қызметі туралы Алыс-Шығыс Әскери-Теңіз Күштерінің Бас қолбасшысына хабарлау мақсатында. Патрульдеу кезінде су асты кемесі көптеген радиолокациялық сигналдарды анықтап, фотоға түсірді және "Ронкиль" мен "Тиру" су асты кемелерімен кездесіп, патрульдік есептер мен басқа да құнды ақпарат алмасты. 16 қыркүйекте "Воладор" 1000-ші суға батуын тойлап, салтанатты шара өткізді. Цугару бұғазында 24 сағаттық инженерлік сынақтан өткен соң, ол патрульді аяқтап, 22 қыркүйекте Йокосукаға оралды. 11-15 қараша аралығында "Воладор" "Хансон", "Джордж К. Маккензи" және "Тауссиг" эсминецтерімен Атами аймағында су астына қарсы күрес (АСК) операцияларын жүргізді. 16 қарашадан 9 желтоқсанға дейін "Воладор" 96.7-топпен бірге Жапониядан Окинаваға жолда аңшы-жойғыш операцияларына қатысты. Су асты кемесі Пёрл-Харбор арқылы үйіне қайтқанға дейін Окинавадағы Бакнер шығанағына тоқтады. 1952 жылғы қаңтарда "Воладор" Сан-Диегоға (Калифорния) қайтып келді және жаздың басына дейін жергілікті операцияларды орындады. Содан кейін ол қазан айында Маре аралындағы кеме құрылыс-жөндеу зауыдына кірмес бұрын Хуан-де-Фука бұғазында және Пьюджет-Саунд аймағында үш ай өткізді. Бес айлық күрделі жөндеу кезінде жаңа аккумулятор және "Аскания" автоматтік тереңдік бақылау жүйесі орнатылды. Сан-Диегоға оралғаннан кейін "Воладор" су астына қарсы күрес жүргізетін әскери-теңіз күштеріне, авиацияға және Флот сонар мектебіне қызмет көрсетті, сондай-ақ типтік оқу-жаттығуларға, "Pacphibex" жаттығуына және аңшы-жойғыш жаттығуларына қатысты. 1953 жылғы 7 тамызда Сан-Диегодан шығып, 15 тамызда Пёрл-Харборға жетті, 17 және 18 тамызда Тынық мұхиты флотының Бас қолбасшысы мен Тынық мұхиты флотының су асты кемелері штабының командирлерінен брифтинг алды және 20 тамызда теңізде эксперименталды сонар жабдықтарын сынақтан өткізді.

Арнайы операциялар

1953 жылғы 22 тамызда "Воладор" арнайы операциялар кезеңін бастады, Перл-Харбордан Аляскаға оқу круизіне шықты, ол оны 1953 жылғы қазан айына дейін солтүстік суларда ұстады. Оның патрульдік бекеті Сент-Лоуренс шығанағының солтүстік-шығысында орналасқан еді, ал 1 қыркүйекте ол Сент-Лоуренс аралының оңтүстік-батыс жағалауынан "Blackfin" суасты кемесімен кездесті. Келесі күні ол Брук-Банк жағалауындағы аймаққа су астында жүзді, содан кейін Беринг бұғазы аймағына бағыт алды. "Воладор" 1953 жылғы 27 қыркүйекке дейін кемелерді барлау патрулін жүргізді, одан кейін "Caiman" суасты кемесімен кездесіп, одан босатылды. "Воладор" 1953 жылғы 7 қазанда Перл-Харборға келді. Екінші патрулі барысында ол барлығы 63 кемемен байланыс жасап, олардың көпшілігін анықтап, фотоға түсірді.

Батыс Тынық мұхиты

Сан-Диегоға оралғанда, "Воладор" 1954 жылдың мамырына дейін сол жерде қызмет көрсетіп, типтік оқудан өтті. Кеме жөндеу жұмысы 1954 жылдың қазан айында аяқталды және "Воладор" жергілікті операциялар үшін Сан-Диегоға оралды. 1955 жылдың 3 қаңтарында Сан-Диегодан шығып, Батыс Тынық мұхитындағы (WestPac) екінші қызметтік сапарына "Воладор" Перл-Харбор арқылы Жапонияның Йокосука қаласына бағыт алды. 1955 жылдың 26 қаңтарында Йокосукаға келгеннен кейін, ол типтік оқудан өтті және 1 наурызға дейін Жапон теңіз күштерінің эсминецтер дивизиясы мен бөлімдеріне су астына қарсы (ASW) қызметтер көрсетті. 13 наурызда екі апталық кәдімгі техникалық қызмет көрсету аяқталды, ал 14 наурызда тағы бір арнайы операциялар кезеңіне аттанды. "Воладор" Цугару бұғазынан өтіп, 19 наурызда Владивосток пен Ла Перуз бұғазы арасындағы бағытта су астындағы қарауылды бастады, ол 8 сәуірге дейін жалғасты. Содан кейін ол Цугару бұғазынан өтіп, Йокосукаға қайта бағыт алды, онда 1955 жылдың 11 сәуірінде тоқтады. Осы қарауылды аяқтағаннан кейін, "Воладор" тамаша фотосуреттер түсіргені, контактілерді дұрыс анықтағаны және 33 кемеге қатысты анықтамалық сипаттамаларды дәл баяндағаны үшін мақталып, награда алды.

Батыс жағалау

Субик шығанағына, Гонконг пен Перл-Харборға тоқтағаннан кейін, «Воладор» 1 шілдеде Сан-Диегоға оралды. Кеме келесі екі жыл бойы Батыс жағалауда жұмыс істеді. 1957 жылдың тамызында «Воладор» тағы бір рет Тынық мұхиты аймағына аттанды. Ол 3 тамызда Перл-Харборға жетіп, үш күннен кейін Камчаткадағы Петропавловск маңында 30 күндік патрульге шықты. Оның міндеті – барлау ақпаратын жинау еді. Бейіндік станцияға келгеннен кейін тоғыз күн өткенде, мотордың істен шығуына байланысты 25 тамызда Петропавловск аймағынан кетуге мәжбүр болды және бес күннен кейін Йокосукаға жетті. Бұл патруль кезінде «Воладор» 13 сауда кемесімен және сегіз әскери кемемен байланыс жасады. 1957 жылдың 8 қарашасында су асты кеме жоспарлы жөндеу үшін Субик шығанағына келді және 17 қарашада Йокосукаға бағыт алды. «Воладор» 26 қарашада Йокосукаға жетті және 1958 жылдың 11 желтоқсанынан 4 қаңтарына дейін Охот теңізінде арнайы барлау патрулін жүргізді. 17 күндік, байқаусыз өткен арнайы патруль кезінде, ол қатты мұз және қарлы боранына қарамастан фотосуреттерді түсіру жұмысын аяқтады. Жапонияға оралғаннан кейін, «Воладор» 9 қаңтарда Йокосукадан Перл-Харборға жол тартты. Ол 19 қаңтарда Гавайиге жетіп, екі күннен кейін Сан-Диегоға бағыт алды, 1958 жылдың 28 қаңтарында келді. «Воладор» 3 қазанға дейін Сан-Диегода болды, содан кейін Вашингтон штатының Ванкувер қаласына аттанды. Ванкувер Әскери-теңіз лигасының жиырма қонағы Вашингтон штатының Лонгвью қаласында кемеге мінгізіліп, Ванкуверге келгеннен кейін кемеден түсті. «Воладорды» 500-ге жуық азамат, сондай-ақ жергілікті орта мектептің оркестрі күтіп алды және кемеде өткен қарапайым салтанатта оған тақта табыс етілді. Ол 5 қазанда Ванкуверден шығып, қазан айында Вашингтон штатының Сиэтл және Порт-Анджелес қалаларына сапар жасады. «Воладор» 31 қазан мен 3 қараша аралығында Британдық Колумбияның Виктория қаласына барды. HMCS Antigonish канадалық фрегаты басқосу кемесі болды, ал офицерлер бортында және үй иелерінің үйлерінде тойға шақырылды. Су асты кемесі 22 қарашаға дейін Вашингтон штатының Эскималт, Порт-Анджелес, Такома және Сиэтл аймақтарын патрульдеді, содан кейін Сан-Диегоға қайта оралды, 26 қарашада жетті. «Воладор» 1959 жылдың 5 мамырына дейін Сан-Диего және Сан-Франциско аймақтарында жұмыс істеді, содан кейін Хантерс-Пойнттегі Сан-Франциско теңіз кеме жасау шебінде күрделі жөндеуге кірді. 1959 жылдың қазан айында жөндеу жұмыстары аяқталғаннан кейін, су асты кеме жергілікті операцияларды жүргізу үшін Сан-Диегоға, Калифорнияға оралды. Кейіннен Тынық мұхиты аймағына (WestPac) аттанғанда, «Воладор» көптеген операцияларға қатысты, соның ішінде «Көк жұлдыз» және SEATO-ның «Теңіз арыстаны» жаттығуларына. Сан-Диегоға оралғаннан кейін ол келесі 20 ай ішінде әртүрлі жергілікті операцияларға қатысты. 1960 жылдың тамызында «Воладор» жаңа ASROC MK 44 торпедалық жүйесін сынау үшін USS King кемесіне нысана ретінде тағайындалды. Перрископтық тереңдікте USS King-тің SQS 23B сонарымен бақыланып, King ASROC-ты іске қосты. MK 44 торпедасы зымыран қозғалтқышынан бөлініп, суға түскеннен кейін «Воладордың» қанаттарына тиіп, оларда тесік қалдырды.

Қайта құру

1962 жылдың басында "Воладор" 4-11 сәуір аралығында резервтік сапарға шыққанға дейін Сан-Диего аймағындағы жергілікті операцияларда болды. Қайтып келгеннен кейін, Сан-Франциско әскери-теңіз кеме жасақтау зауытында FRAM Mk 1 модификациясын GUPPY III конфигурациясына келтіру кезінде резервтік құрамда қызметке қойылды. 1962 жылдың 9-10 қарашасында кемежайда болған ауқымды өрттен су асты кемесін кезекші офицер мен кеме командирінің орынбасары басқарған кезекші топ құтқарып қалды. 1962 жылдың қыркүйегінде "Воладор" қайтадан активті қызметке кірісті. Модификация 1963 жылдың ақпанында аяқталды. Корпусының 5 метрлік бөлігімен қатар, көптеген жаңа электрондық, отты басқару және гидролокациялық жабдықтар орнатылды, бұл "Воладорды" флоттағы ең заманауи дизельді-электрлік су асты кемелерінің біріне айналдырды. Пьюгет-Саундта сынақтан өткен соң, 1963 жылдың сәуір айында жергілікті операцияларға қатысу үшін Сан-Диегоға оралды.

Вьетнам дәуірі

Су асты кемесі 1963 жылдың қыркүйегінде тағы бір WestPac жұмысына Сан-Диегодан аттанды. Сапарының соңында «Воладор» арнайы тапсырма орындады, нәтижесінде АҚШ Тынық мұхиты флотының Су асты кемелері күшінің қолбасшысынан «АҚШ үкіметі үшін зор маңызға ие миссияны орындағаны үшін» мақтау алды. Сан-Диегоға оралғаннан кейін, ол жергілікті және Тынық мұхитының жағалауындағы операцияларға бекітілді. 1964 жылдың соңында «Воладор» тағы да өзін ерекшелендірді: қару-жарақ жүйесін сынау кезінде бір торпеданы атып, «Си Дьявол» су асты кемесінің корпусын теңіз түбіне жіберді, соның арқасында әскери-теңіз күштеріндегі бірінші және жалғыз су асты кемесі бейбіт уақытта екі «жеңіске» қол жеткізді. АҚШ Тынық мұхиты флотының Су асты кемелері күшінің қолбасшысы жалпы өнімділігі үшін «E» белгісімен марапаттады және «1965 қаржы жылында флоттың ішкі типтік бәсекесінде 5-ші су асты кемелер эскадрильясының үздік су асты кемесі» деп танылды. «Воладор» 1966 жылдың 3 қаңтарында Сан-Диегодағы қысқа демалыстан кейін, «Нерей» су асты кемесінің базасымен бірге қайтадан жұмысты бастады. Қаңтардың көп бөлігі Пьюджет-Саунд аймағындағы Дабоб шығанағы мен Карр шығанағында қару-жарақ жүйелерінің дәлдігін сынауға жұмсалды. 3 ақпанда Сан-Диегоға оралған «Воладор» 10 ақпанда басталған апталық жаңару курсын өтті. Содан кейін ол үш апталық техникалық қызмет көрсету кезеңін бастады, оның барысында әкімшілік тексеруден және ядролық қаруды қабылдау инспекциясынан сәтті өтті. 1966 жылдың 7 наурызында «Воладор» жергілікті операциялық аймақтарда бір апталық типтік оқу үшін порттан шықты, осы кезеңде шулы винттердің мәселесін зерттеу үшін дыбыс сынақтары жүргізілді. 4 сәуірде Сан-Франциско шығанағындағы әскери кеме құрылысы шеберханасында төрт күндік шектеулі жөндеу жұмыстары жүргізілді. Сәуірдің қалған бөлігі мен 11 мамырға дейінгі кезең Сан-Диего аймағында әртүрлі сынақтар жүргізуге және WestPac-қа орналасуға дайындықпен өтті. Су асты кемесі 12 мамырда Сан-Диегодан аттанды, Перл-Харборда төрт күндік тоқталыстан кейін 3 маусымда Жетінші флоттың қолбасшысына операциялық бақылауға баяндады және 6 маусымда Жапонияның Йокосука қаласына келді. Сегіз күндік техникалық қызмет көрсетуден кейін, 14 маусымда «Воладор» Йокосукадан Жапонияның Теңіздік өзін-өзі қорғау күштерінің кемелері мен ұшақтарына ASW қызметін көрсету үшін шықты. Жаз бойы ол жаттығулар жүргізуді және офицерлердің өзара алмасу арқылы мағыналы қызмет көрсетуді жалғастырды. Су асты кемесі Жапонияның Йокосука және Ивакуни аймақтарында, сондай-ақ Окинаваның Бакнер шығанағында жұмыс істеді. «Воладор» 15-23 қыркүйек аралығында Йокосукада техникалық қызмет көрсетуде болды. Ол 26 қыркүйекте Гонконгке аттанды, содан кейін Каосиунг және Мидуэй аралында тоқтады және 6 қарашада Перл-Харборға келді. Екі күннен кейін ол Сан-Диегоға кетті. «Воладор» 19 қарашада өзінің туған портына келді және 1966 жылдың қалған бөлігін демалыс пен техникалық қызмет көрсетуде өткізді. Ол 1966 жылғы ең үздік жалпы аспаздық бөлім үшін капитан Эдвард Ф. Ней ескерткіш сыйлығына ұсынылды. 1966 жылдың 1 шілдесінде «Воладор» отты басқару және қару-жарақ шеберлігі үшін 5-ші эскадрильяның марапатын алды. 1967 жылдың 15 қаңтарында Сан-Диегодағы Балласт-Пойнт су асты кемесі базасымен бірге демалыс кезеңінен кейін қайтадан жұмысты бастады. 1967 жылдың бірінші жартысы әртүрлі жаттығуларға қатысу, техникалық қызмет көрсету және жөндеу жұмыстарын жүргізу, ядролық қарудың техникалық біліктілігін тексеру, материалдық тексеру және жедел дайындық тексеруге қатысуға жарамдылық бойынша өтті. Содан кейін 24 шілдеде Сан-Диегодан Оклендке (Жаңа Зеландия) бағыт алған «Воладор» аттанды. Ол Америка Самоасының Паго-Паго қаласында екі күндік тоқталыс жасап, 15 тамызда Оклендке келді. Су асты кемесі LONGEX 67 жаттығуына қатысып, кейін Субик шығанағына бағыт алды және 5 күндік жөндеу жұмыстары үшін 10 қыркүйекте сонда келді. Ол «Gillnet» жаттығуына қатысып, Окинаваның Бакнер шығанағына барды және 26 қыркүйекте Жапонияның Йокосука қаласына келді. Жылдың қалған бөлігін Йокосукадан түрлі операцияларды жүргізумен өткізді.

USS Пуэбло оқиғасы

1968 жылдың 1 қаңтарында «Воладор» портқа бару үшін Гонконгқа бағыт алды. 24 қаңтарда ол Жапонияның Йокосука қаласына оралды. Солтүстік Кореяның «Қоршаған ортаны зерттеу кемесі» «Пуэблоны» басып алуына байланысты оның жұмылдырылу мерзімі мерзімізсіз ұзартылғанын білді. «Воладор» 31 қаңтарда теңізге шығып, 31 күннен кейін қайтып келді. Су асты кемесі Жапониядан шығып, Перл-Харборда екі күндік тоқталым жасады, содан кейін 29 наурызда Сан-Диегоға жетті. 26 маусымға дейінгі кезең техникалық қызмет көрсету және жергілікті операцияларға жұмсалды. 27 маусымда «Воладор» Калифорния штатының Вальехо қаласындағы «Маре Айленд» әскери кеме құрылыс орнында тұрақты жөндеу жұмыстарын жүргізу үшін бағыт алды. Осы кезде Mk 48 отты басқару жүйесі орнатылды. 20 және 22 желтоқсанда Сан-Франциско, Калифорния операциялық аймағында жөндеуден кейінгі сынақтар жүргізілді, ал су асты кемесі жылды Сан-Францискодағы Хантерс-Пойнт әскери кеме құрылыс орнында аяқтады. 1969 жылдың қаңтар және ақпан айларында «Воладор» Пьюгет-Саунд аймағында дыбыс және қару сынақтарын өткізді. Келесі екі ай Mk 48 «Астор» торпедасының сапаны қамтамасыз ету жүйесін сынау үшін Тынық мұхитының солтүстік-батысына баруға дайындықпен техникалық қызмет көрсету және оқумен өтті. Атыс оқуларынан кейін, үй портына қайта оралғанда, 20 және 21 мамырда Монтерейде, Калифорнияда, Теңіз академиясының студенттері, Теңіз лигасының жергілікті мүшелері және қала басшылары үшін танысу круизі ұйымдастырылды. Сапар өте табысты болды және жергілікті баспасөз арқылы кеңінен жарияланды. Су асты кемесі Сан-Диегоға (Калифорния) қайтып оралды және жұмылдыруға дайындық үшін техникалық қызмет көрсету және соңғы дайындық жұмыстарын бастады. «Воладор» 1969 жылдың 28 шілдесінде Сан-Диегодан Перл-Харбор арқылы Жапонияның Йокосука қаласына бағыт алды. Рождество мерекелерінде «Воладор» Бангкокқа (Таиланд) сапар шекті, экзотикалық көріністер мен тай халқынан ләззат алды және Тайланд Корольдік теңіз күштеріне бір апталық қызмет көрсетті. 26 желтоқсанда Бангкоктен шыққан кеме жыл соңына қарай Гонконгқа бағыт алды. «Воладор» Гонконгтан екі апталық операциялар мен Йокосукадағы демалысқа шықты, содан кейін 1970 жылдың 12 ақпанында Сан-Диегоға оралды. Келесі ай экипаж үшін техникалық қызмет көрсету және демалыс кезеңі болды. 1970 жылдың 17 қаңтарында Токио шығанағына кіре берісте жапондық «МИЯХИМЕ МАРУ» жүк кемесімен соқтығысып, екі кеме де аз зақымдар алды. Келесі үш ай экипажды қайта оқыту және шығыс жағалауына флоттық ауысуға дайындық үшін көптеген жаттығулар мен оқуларға жұмсалды. «Воладор» 7 тамызда Сан-Диегодан Панама каналы арқылы шығыс жағалауына бағыт алды. Ол өзінің жаңа үй портына - Чарльстонға (Оңтүстік Каролина) жетті және 1970 жылдың қалған бөлігін сонда өткізді.

Жерорта теңізі

1971 жылдың алғашқы айларында «Воладор» жаттығулар мен дағдыларды орындады және Жерорта теңізіне жөнелуге дайындық үшін күтімнен өтті. 19 сәуірде ол Испанияның Рота қаласына жетіп, 23 сәуірде бірнеше НАТО бөлімдерімен «Таң патрулі 71» жаттығуына қатысты. Осы жаттығу 12 мамырда аяқталғаннан кейін «Воладор» Грекияның Пирей, Сицилияның Аугуста шығанағы, Майорканың Пальма, Францияның Вильфранш, Гибралтар, Италияның Неаполь және Испанияның Малага қалаларын аралады. «Воладор» 21 шілдеде Жерорта теңізінде үш ай өткізген соң Оңтүстік Каролина штатының Чарльстон қаласына бағыт алды. 1 тамызда ол Либерия туымен жүзетін, өртенген «M/T Lacon» танкеріне көмек көрсету үшін үйіне қайтатын жолынан ауытқыды. «Воладор» 5 тамызда Чарльстонға жетіп, 20 қыркүйекке дейін демалыс пен күтімде болды, содан кейін Чарльстон әскери-теңіз кеме құрылыс орнына кіріп, жүйелі жөндеу және аккумуляторларды жаңару жұмыстарын бастады.