Кіріспе

Бахрейнге қызмет ететін жалғыз халықаралық әуежай.

Kalitta Air
SNAS/DHL
Texel Air
| биіктігі f = 8
| биіктігі m = 2.4
| метрикалық биіктік =
| r1 нөмірі = 12L/30R
| r1 ұзындығы f = 13,005
| r1 ұзындығы m = 3,964
| r1 беті = Асфальт
| r2 нөмірі = 12R/30L
| r2 ұзындығы f = 8,301
| r2 ұзындығы m = 2,530
| r2 беті = Асфальт
| жыл = 2019
| stat1 тақырыбы = Жолаушылар
| stat1 деректері = 9,578,797
| stat2 тақырыбы = Жолаушылар өзгеруі 18-19
| stat2 деректері = 5%
| stat3 тақырыбы = Ұшақтардың қозғалысы
| stat3 деректері = 95,486
| stat4 тақырыбы = Қозғалыс өзгеруі 18-19
| stat4 деректері = 1%
| stat5 тақырыбы = Жүк (MT)
| stat5 деректері = 291,017
| stat6 тақырыбы = Жүк өзгеруі 18-19
| stat6 деректері = 1%
| түсіндірмелер = Дереккөз: Бахрейн әуежайының 2019 жылғы статистикасы. Бахрейнге 1932 жылы келген алғашқы жоспарлы коммерциялық авиалайнер Лондоннан Делиге Handley Page H. P.42 ұшағымен жасалған рейс болды, ол «Ганнибал» деп аталды. H. P.42 ұшағында бар болғаны 24 жолаушы тасымалданды, ал Лондоннан жасалған рейс сағатына 100 миль жылдамдықпен бірнеше күнге созылды. Осы тұрақты жоспарлы қызмет арқылы Бахрейн Парсы шығанағының алғашқы халықаралық әуежайларының бірі ретінде бекітілді. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде әуежай АҚШ Әскери-әуе күштерінің Әуе көлігі басқармасының Орталық Африкалық бөлімімен пайдаланылды және ол 13-ші бекет деп белгіленді. Ол қазіргі БАӘ-дегі Иранның Абадан әуежайына немесе Шаржа әуежайына қарай Карачи-Каир бағытында аялдама ретінде қызмет етті. 1943 жылдан Бахрейн 1971 жылдың желтоқсанында тәуелсіздік алғанға дейін Корольдік әуе күштері әуеайлақта әскери орналасқан жерді сақтап келді, ол бастапқыда RAF Бахрейн деп, ал 1963 жылдан бастап RAF Мухаррак деп аталды. Бұл нысандардың көп бөлігі кейіннен Бахрейннің ұлттық әуе компаниясы Gulf Air сатып алды, ал кішкентай бөлігі АҚШ Әскери-теңіз күштерімен Бахрейннің Ұшу қолдау бөлімі (ASU) ретінде пайдаланылуда.

20 ғасыр

1936 жылы Лондоннан Бахрейн арқылы Үндістанға қатынайтын H. P.42 ұшақтарының жұмысы аптасына екі рет жиілікке дейін артты. 1937 жылы Бахрейнде империялық теңіз ұшақтарының жүйелі рейстері іске қосылды. Бұл алыптардың суда қону жолағы бүгінде Мина Салмандағы марина клубы орналасқан жерде болған. 1950 жылдан бастап BOAC Бахрейн арқылы аптасына бірнеше рейстер орындады. Олардың ішінде Карачи, Сингапур, Гонконг қалаларына апта сайынғы және Сиднейге аптасына үш рет қатынайтын рейстер бар еді. 1950 жыл Мұхаррак үшін ғана емес, Бахрейннің коммерциялық авиация тарихы үшін де маңызды жыл болды. Осы жылы жаңа жергілікті әуе компаниясы – Gulf Aviation Company құрылды, ол Gulf Air-дің алдағы іргесін қалады. Компания бастапқыда қолданылған Anson Mark II ұшағымен, негізінен Дахранға рейстер жасау үшін жұмыс істеді. Алайда, екі жылдың ішінде паркі төрт де Хавилленд ұшағы мен DC 3 ұшақтарына дейін кеңейді, олар Персия шығанағындағы жедел өсіп келе жатқан желіде пайдаланылды. Бұл Бахрейнді халықаралық аренаға шығарды. Жақсы ұшу-қону жолағы, бақылау мұнарасы, жарықтандыру, байланыс құралдары және тіпті мейрамханалары бар бұл әуежай Персия шығанағындағы ең заманауи және дамыған әуежай болды. Ол Middle East Airlines, Air India, Air Ceylon және Iran Air сияқты басқа да әуе тасымалдаушыларын тартып алды, олар негізінен Dakota ұшақтарында жұмыс істеді. 1961 жылдың желтоқсан айында әуежайда жаңа жолаушылар терминалы ашылды. 1970-1971 жылдары RAF Muharraq әскері қысқартылып, ақыры жабылды. 1971 жылдың желтоқсан айында әуежай төрт 747 ұшағын қабылдай алатын кең аумақты қамтитын жаңа жолаушылар кешенін ашты. 1976 жылы әуежай тағы бір маңызды жетістікке қол жеткізді – Лондон мен Бахрейн арасындағы BA Concorde үдетілген рейстерінің басталуымен дыбыс жылдамдығынан асып өтетін рейстер іске қосылды. Pan Am 1976 жылдың желтоқсан айында Нью-Йоркке тікелей рейстерді ұсынды, оларды Boeing 747SP ұшақтарымен орындады. 1980 және 1990 жылдары ірі масштабты жөндеу жұмыстары жүргізілді және бірнеше ірі әуе компаниялары бұл әуежайды бағыт ретінде таңдады. 1994 жылы 100 миллион АҚШ долларына тұрғызылған жаңа терминал ашылды, ол әуежайдың жылдық жолаушылар өткізу қабілетін 10 миллион адамға дейін арттырды.

ХХІ ғасырдағы кеңею

2008 жылы әуежай жаңа құрылған Бахрейн әуежайы компаниясының басқаруына берілді, ол өз кезегінде Бахрейннің егемендік байлық қоры – Мумталакатқа тиесілі Gulf Air Holding Company компаниясының құрамына кіреді. 2009 жылдың 8 қазанында Бахрейн халықаралық әуежайының 1,8 миллиард бахрейн динарына бағаланған кеңейтуі 2010 жылы басталатыны жарияланды. Кеңейту жоспары алдағы 30 жылға арналған және жолаушылар тасымалдау көлемін жылына 27 миллион адамға дейін үш есеге арттыруды көздейді. 2010 жылдың сәуір айында United Airlines Кувейт арқылы Вашингтон қаласына рейстер бастады. Авиакомпания бұл бағытты Boeing 777 ұшағымен орындады. United Airlines 2016 жылдың қаңтарында Бахрейннен кетіп қалды.

Терминал

Әуежайдың жаңа 1,1 миллиард долларлық терминалы 2021 жылдың 28 қаңтарында ашылды. 210 000 шаршы метр аумақты құрайтын жолаушылар терминалы Бахрейн халықаралық әуежайының (BIA) жылдық сыйымдылығын 14 миллион жолаушыға және 130 000 әуе қозғалысына дейін арттырады, сондай-ақ сағаттың ең қызу сәтінде 4700 сөмкені қабылдауға мүмкіндік береді. Жаңа терминалдың құны 1,1 миллиард АҚШ долларына бағаланды. Терминалда тіркелу залдары, тіркелу тізімдемелері, паспорттық бақылау кабиналары, E қақпалары, қауіпсіздік бақылау жолақтары, 9000 шаршы метрлік салықсыз сауда алаңы, демалыс бөлмелері, тамақ және сусын аймақтары, 24 ұшу қақпасы және 7000 жаңа тұрақ орыны бар, оның ішінде жер үстіндегі және көп қабатты тұрақтар да қарастырылған.

Жүк

Әуежайдың 25 000 шаршы метрлік Жүк терминалы арқылы экспорттық жүк сату, транзиттік тасымалдау, әуежайлар аралық тасымалдау және кедендік рәсімдеу сияқты кең ауқымды қызметтер ұсынылады. Бахрейн сонымен қатар DHL Aviation үшін аймақтық орталық болып табылады. Аптасына 115 рейс және 250 көлікпен DHL біріктірілген әуе және құрлық желісін қамтамасыз етеді. Әуежайдағы басқа жүк және логистикалық компанияларға FedEx, TNT Express, Aramex және Global Logistical Services (GLS) кіреді.

Жер бетіндегі қызмет

Бахрейн Airport Services (BAS) Бахрейн халықаралық әуежайында (BIA) әуежай қызметтерін ұсынады. 3000-нан астам қызметкері бар BAS компаниясы ISAGO аккредиттеуіне ие жердегі қызмет көрсетуші болып табылады. Бахрейннің мұнай, газ және мұнай активтерін басқаратын Бахрейн Jet Fuel Company (BJFCO) Бахрейн әуежай компаниясы мен nogaholding-тің бірлескен кәсіпорны. BJFCO қазіргі уақытта Корольдіктің авиациялық отынмен қамтамасыз ету саласын жаңғырту аясында әуежайдың солтүстік-шығыс аймағында жанармай сақтау кешенін салуда.

Жер үсті тасымалы

Аэропорт Мухаррак қаласының орталығында орналасқан және астана Манамамен Аэропорт даңғылы мен Шейх Иса көпірі арқылы байланысады. Бахрейн халықаралық әуежайына бірнеше такси операторлары тәулік бойы қызмет көрсетеді. Бахрейн қоғамдық көлік компаниясы (BPTC) автобус қатынасын ұсынады.

Апаттар мен оқиғалар

1950 жылы 12 маусымда Air France Douglas DC 4 ұшағы Бахрейннің оңтүстік-шығысына 5,5 км (3,4 шақырым) қашықтықта теңізге құлады, себебі ұшқыш қону кезінде биіктігі мен түсу жылдамдығын дұрыс бақылап алмады, нәтижесінде ұшақ теңізге соқтығысты. Ұшқыштың шаршауы да осы апатқа себеп болуы мүмкін. 52 жолаушы мен экипаждың 46-сы қаза тапты. 1950 жылы 14 маусымда, яғни екі күннен кейін, Air France Douglas DC 4 ұшағы сол бағытпен ұшып, екі күн бұрынғыдай Бахрейннің оңтүстік-шығысында түнде теңізге құлады. BAH әуежайында радио байланыспен қонуға көмектесетін құралдар мен ұшу-қону жолағына арналған жарықтар болмады. 53 жолаушы мен экипаждың 40-ы қаза тапты. 1970 жылы 9 қыркүйекте British Overseas Airways Corporation компаниясының 7755 рейсімен Бомбейден (қазіргі Мумбай) Лондонға Бахрейн және Бейрут арқылы ұшып бара жатқан Vickers VC10 ұшағы Бахрейннен ұшып шыққаннан кейін қарыстырылып, Иорданиядағы Доусон алаңына күштеп қонды. Бұл қарыстыруды Лейла Халедті босату үшін британ үкіметіне қысым көрсетуді көздеген Палестинаны азат ету халық фронтының жақтастары жасады. 2000 жылдың тамызында Каирден келген Gulf Air Airbus 320 (Gulf Air Flight 072) ұшағы әуежайға қонғанда апатқа ұшырады. Барлығы 135 жолаушы мен 8 экипаж мүшесі қаза тапты. 2017 жылдың тамызында американдық F 18 истребителі әуежайға апаттық қонды, ұшқыш қауіпсіз жерге түсті.