Кіріспе

Көркем музыка жанры, 1950 жылдары пайда болған.

Электроакустикалық музыка – композиторлардың акустикалық дыбыстардың тембрін өзгерту үшін, кейде акустикалық аспаптарға аудио сигналды өңдеу, мысалы, реверберация немесе гармония қосу арқылы технологияны пайдаланатын танымал және батыс өнер музыкасының жанры. Ол 20 ғасырдың ортасында, электрлі дыбыс өндірісі композициялық практикаға енгізілгеннен кейін пайда болды. 20 ғасырдағы электроакустикалық музыка композициясының бастапқы дамуы Париж қаласындағы ORTF ұйымындағы зертхананың, musique concrète туған жері, Кёльн қаласындағы Электрондық музыка студиясының (электронды музыка композициясына бағытталған) және Нью-Йорктегі Колумбия-Принстон электрондық музыка орталығының (таспалық, электрондық және компьютерлік музыка зерттелген) қызметімен байланысты. Алғашқы электрондық музыка аспаптары 20 ғасырдың басында пайда бола бастады.

Музыкалық таспалар

Таспа музыкасы – музыкант музыкасының ажырамас бөлігі, ол таспа жазғышты өзінің басты музыкалық көзі ретінде қолданады. Музыка бұрын жазылған дыбыс үзінділерін және циклдар құруды пайдалана алады, оларды монтаждау және ойнату жылдамдығын өзгерту сияқты техникалар арқылы өзгертуге және өңдеуге болады. Халим Эль-Дабтың шығармалары, бұл музыканың ең ерте мысалы болып саналады. Эль-Дабтың «Заардың көрінісі» алғаш рет 1944 жылы Мысырдың Каир қаласында ұсынылды. Бұл музыкант-конкреттің алғашқы қолданысы. Эль-Даб кейін Колумбия-Принстон электрондық музыка орталығындағы жұмысымен танымал болды, онда 1959 жылы ол ықпалды «Лейла және ақын» шығармасын жазды. Композитор Джон Кейдждің «Уильямс Миксін» құрастыруы таспа музыкасының қиындықтарының мысалы болып табылады. Біріншіден, Кейдж 192 беттік нота жазды. Бір жыл ішінде 600 дыбыс жиналып, жазылды. Әр дыбыстың әрбір кездесуі үшін кесілген таспа сегменттері нотада жинақталды. Содан кейін кесілген сегменттер сегіз таспаның біріне тігілді, жұмыс 1953 жылдың 16 қаңтарында аяқталды. 4'15" шығармасының тұңғыш орындалуы (іске асырылуы) 1953 жылдың 21 наурызында Иллинойс университетінде, Урбана қаласында өтті.

Электрондық музыка

Кёльн қаласында композитор Герберт Эймерт пен физик Вернер Мейер Эпплер 1949–1951 жылдары бастаған электрондық музыка тек электрондық түрде (синтетикалық) жасалған дыбыстарға, әсіресе синустық толқындарға негізделген. Электрондық музыканың дамуының бастауы "1906 жылы клапанның [вакуумдық түтіктің] ойлап табылуымен" байланысты. Студияның мұқият басқару мүмкіндігі Эймерттің пікірінше, барлық нәрсені, "бір ғана нотаның соңғы элементіне" дейін, сериялық өзгертуге бағынуға және "дыбысты құрастырудың толыққанды жаңа тәсілін" құруға мүмкіндік берді; студияда сериялық амалдар тембр және динамика сияқты элементтерге қолданылатын. Екі мектептің ортақ белгісі – музыканың адам қатысымсыз, дыбыс шығару қондырғылары арқылы жазылып, орындалуы. Көптеген электроакустикалық туындылар жазылған дыбыстар мен синтезделген немесе өңделген дыбыстардың үйлесімін пайдаланады, ал Шаффер мен Эймерттің көзқарастары арасындағы қақтығыс жеңілді, оның алғашқы маңызды мысалы – Карлхайнц Стокгаузеннің 1955–56 жылдардағы "Gesang der Jünglinge" шығармасы.

Сұлбаның бүгілуі

Схемалық иілу – төмен вольтты, батареямен жұмыс істейтін гитара эффекттері, балалар ойыншықтары және кішкентай синтезаторлар сияқты электрондық дыбыс құрылғыларын жаңа музыкалық аспаптар мен дыбыс генераторларын жасау үшін тікелей қысқа тұйықтау арқылы өзгерту. Кездейсоқтық пен спонтандылыққа баса назар аударатын схемалық иілу әдістері көбінесе шулы музыкамен байланысты, алайда көптеген дәстүрлі заманауи музыканттар мен музыкалық топтар да "иілген" аспаптармен тәжірибе жасағаны мәлім.

Электроакустика және оған байланысты өнер орталықтары, бірлестіктері және іс-шаралары

Әлемде зерттеулер мен шығармашылықтың маңызды орталықтары табылады, сондай-ақ электроакустикалық музыканы ұсынатын көптеген конференциялар мен фестивальдер бар, олардың ішінде Халықаралық компьютерлік музыка конференциясы, Музыкалық экспрессия үшін жаңа интерфейстер жөніндегі халықаралық конференция, Электроакустикалық музыканы зерттеулер конференциясы және Арс Электроника фестивалі (Линц, Австрия) ерекше аталады. Көптеген ұлттық қауымдастықтар бұл өнер түрін дамытуға көмектеседі, олардың ішінде Канададағы Канадалық электроакустикалық қауымдастық (CEC), АҚШ-тағы Электроакустикалық музыка қоғамы (SEAMUS), Австралия мен Жаңа Зеландиядағы Австралиялық компьютерлік музыка қауымдастығы және Ұлыбританиядағы Дыбыс және музыка (бұрын Sonic Arts Network) жатады. Компьютерлік музыка журналы мен Ұйымдастырылған дыбыс электроакустикалық зерттеулерге арналған ең маңызды рецензиялық журналдар болып табылады, ал бірнеше ұлттық қауымдастықтар баспа және электрондық жарияланымдар шығарады.

Конференциялар мен симпозиумдар

Қағаз баяндамаларымен, шеберлік сабақтарымен және семинарлармен қатар, осы іс-шаралардың көптегені қатысушылар жасаған немесе конференция/симпозиум тақырыбымен байланысты концерттік өнерлерімдер немесе дыбыс инсталляцияларын да қамтиды.