Кіріспе
Гей Монтаг – Рей Брэдберидің 1953 жылғы антиутопиялық романы «Фаренгейт 451»-дің басты кейіпкері. Ол болашақ қалада тұрады, онда ол кітаптарды және олардың сақталған ғимараттарын өртетін «өрт сөндіруші» болып жұмыс істейді.
Guy Montag is a fictional character and the protagonist in Ray Bradbury's dystopia novel Fahrenheit 451 (1953). He is depicted living in a futuristic town where he works as a "fireman" whose job is to burn books and the buildings they are found in.
Сюжеттегі рөлі
Романның басында ол кітаптарды жою жұмысына қуанады және ойды басу құралы ретінде өз рөлін ойламайды. Бірнеше оқиға оның өзінің болмысын күмәндеуіне себеп болады: Біріншіден, ол жұмыстан үйге қайтып келе жатқанда 17 жасар Кларисс Макклелланмен кездеседі. Оның әңгімелері Монтагтың жалғыздығын басады және ойландырады. Оның өлімі оны радикалдыққа итермелейді. Екіншіден, ол әйелінің «Отбасы» бағдарламасын көруді, теледидардағы немесе қонақ бөлмедегі қабырғалардағы экрандарда және радиодағы «молюска құлақтарында» адаммен қарым-қатынасқа қарағанда артық көретінін, ұйқы таблеткаларын шамадан тыс мөлшерде қабылдағанын біледі. Жедел жәрдем қызметкерлерінің бейжазым мінез-құлқы оны бөтен сезіндіреді, ал әйелінің босқа қалғандығы оны мазалайды және ашуландырады. Үшіншіден, ол кітапханасын жасырып қойған қарт әйелдің үйіне баруға шақырылады. Үйі өртенгенше оны үйден шығарудың орнына, ол өзі отты қосып, кітаптарымен бірге тірідей жанып кетеді. Төртіншіден, ол бір жыл бұрын саябақтағы қарт кісімен кездескенін еске алады, кейіннен ол ағылшын тілі профессоры екені анықталады. Өз үйінде кітаптарды жасырып жүрген Монтаг ақырында Фабер деген кісімен байланысқа шығады. Роман барысында Монтаг өзінің айналасындағы гедонистік, зиялылыққа қарсы қоғамнан көңілі толады. Брэдбери АҚШ үкіметінің кітаптарды өртеу арқылы, қысқа уақытқа зейін қою, бей-жайлық және ләззат-ойнаушылықпен қоғамдық өмірден ақыл-ойдың кез келген іздерін біртіндеп жойып жіберген адамдардың еркіне ғана мән беретінін атап өтеді. Мектептерде гуманитарлық пәндер оқытылмайды, балалар зорлық-зомбылыққа бейім, ал ересектер «молюска құлақтары» (құлаққа кигізілетін кішкентай дыбыс құрылғылары) және қабырғаға орнатылған экрандарда көрсетілетін мағынасыз телебағдарламалармен әрдайым алаңдап жүреді. Авторлар мен оқырмандар қоғамның әл-ауқатына қауіп төндіретін, мақтанқор адамдар ретінде қарастырылады. Ол Кларисса және Фабер сияқты өмірге деген көзқарасын өзгертетін көптеген кейіпкерлермен кездеседі. Монтаг әйелінің достарына өлең оқып берген кезде, әйелі үйінде кітап бар деп айыптайды. Монтагтың өрт сөндіруші бастығы Бити оны кітаптар зұлым екеніне сендіруге тырысады және оны ойсыз өрт сөндірушіге қайта оралуға шақырады, бірақ Монтаг бас тартады. Өрт сөндіру бөлімінен ескерту келгеннен кейін, Бити өрт сөндіру машинасымен Монтагтың үйіне барады. Бити Монтагты өз үйін өртеп жіберуге мәжбүрлейді. Монтаг өртенгеннен кейін, Бити Монтагпен бетпе-бет келіп, Фабермен байланыс орнату үшін қолданатын құрылғыны табады. Бити екінші желіде кімнің жүргенін анықтауға ант бергеннен кейін, Монтаг өрт сөндіру шланғын Битиге бұрып, оны өлімге өртеп жібереді. Ол қала көшелері арқылы Фабердің үйіне қашады, басқа өрт сөндіру бөлімінің механикалық иті мен телеарналардың тікұшақтары оны қуалайды. Фабердің үйіне жеткенде қарт кісі Монтагқа ауылдағы кітап сүйетін босқындар туралы айтады. Монтаг жергілікті өзенге қашып, ағысқа жүзіп, үлкен кісілермен кездеседі. Олар кітаптарды жаттап алып, кітаптарға тыйым салынған заң жойылғанға дейін ауызша сақтап қалады. Соғыс басталды. Монтаг бомба тасымалдаушы ұшақтар қаланың үстінен ұшып, ядролық қарумен шабуыл жасағанда әлсіздікке шалдығады.
First, he meets Clarisse McClellan, a 17 year old, while walking home from work. His talks with her are thought provoking and assuage Montag's loneliness. Her death spurs him into becoming a radical. Second, he discovers that his wife, who prefers watching The Family, her favorite program on television or the parlor walls, and radio on "seashell earbuds" to human interaction, has overdosed on sleeping pills. The callous behavior of the paramedics makes him feel very alienated, while his wife's emptiness disturbs and angers him. Third, he has a call to go to a house owned by an old woman who hid away a library of books. Rather than be led out of the house before it is burned, she decides to set the fire herself, and burns alive with her books. Fourth, he remembers a chance meeting he had one year previously with an old man in the park, who is later identified as an English professor. Montag, who has secretly been hiding books in his own house, eventually makes contact with this man, named Faber. Over the course of the novel, Montag becomes increasingly disillusioned with the hedonistic, anti intellectual society around him. Bradbury emphasizes that the U. S. government, in burning books, is merely expressing the will of a people whose short attention spans, indifference, and hedonism have gradually eroded any semblance of intellectualism from public life. Schools no longer teach the humanities, children are casually violent, and adults are constantly distracted by "seashells" (small audio devices resembling earbuds) and insipid television programs displayed on wall sized screens. Authors and readers are regarded as pretentious and dangerous to the well being of society. He meets many characters that change his outlook on life such as Clarisse and Faber. After an incident where Montag tries to read a poem to his wife's friends when they are visiting, his wife denounces their house as book possessing. Montag's fire chief, Beatty, tries to persuade him that books are evil, and urges him to return to the unthinking fireman mentality, but Montag refuses. After the firehouse receives an alert, Beatty drives the fire truck to the location, which is Montag's house. Beatty forces Montag to set fire to his own house. After Montag is finished, Beatty confronts Montag and discovers the device he uses to communicate with Faber. After Beatty vows to track down who was on the other line, Montag turns the fire hose on Beatty and burns him to death. He flees through the city streets to Faber's house, with another firehouse's mechanical hound and television network helicopters in hot pursuit. When he arrives at Faber's home, the old man tells Montag of vagabond book lovers in the countryside. Montag then escapes to a local river, floats downstream and meets a group of older men who, to Montag's astonishment, have memorized entire books, preserving them orally until the law against books is overturned. The war begins. Montag watches helplessly as jet bombers fly overhead and attack the city with nuclear weapons.
Басқа медиада
Монтагтың тағдыры 1984 жылы шыққан жартылай канондық Fahrenheit 451 видео ойынында одан әрі дамытылады, ол романға жалғас ретінде саналады. Ойын бойынша, Монтаг роман аяқталғаннан кейін бес жылдан астам уақыт бойы Өрт сөндірушілерден қашып, қарсылық көрсетіп келеді және Нью-Йорк кітапханасына кіріп, оның микрокассеталық архивін Жер астына жеткізу үшін миссияға жіберіледі. Ол осы міндетті орындайды және осы процесте Кларисспен (осы нұсқада ол тірі) қайта табысады; бірақ Өрт сөндірушілер ғимаратқа шабуыл жасап, екеуін де өртеді. 1995 жылғы стратегиялық ойын StarCraft-тағы отты шабуылшының кейіпкері Гуи Монтаг деп аталды.
Тарихи жазбалар
Монтагтың рөлін Оскар Вернер 1966 жылы түсірілген фильмде сомдады. Монтагты 2018 жылғы телефильмде Майкл Б. Джордан ойнады. Кітаптың 2003 жылғы елу жылдық мерейтойлық басылымының соңында Брэдбери өз туындысын кейінірек талдағанда ғана Монтаг есімін қағаз компаниясының атымен атағанын, осылайша оны Фабермен, яғни қарындаш өндірушінің атымен байланыстырғанын айтады.