Кіріспе

Ежелгі Израиль патшалығының он екінші патшасы Иоас (Yəhō’āš немесе Yō’āš; Израильдік еврейше: *’Āšīyāw; Аккад: 𒅀𒀪𒋢 Yaʾsu [ia ' su]; Иоас; шамамен 790 ж.б.д.), оның есімі "Яхве сыйлады" дегенді білдіреді, ежелгі Солтүстік Израиль патшалығының (Самарияның) он екінші патшасы және Иоахаздың ұлы. Ол Израильдің 12-ші патшасы болды және 16 жыл патшалық құрды. Уильям Ф. Олбрайт оның билеу мерзімін б.з.д. 801–786 жылдарға, ал Э. Р. Тиле б.з.д. 798–782 жылдарға жатқызады. Ол таққа отырған кезде Израиль патшалығы арамалықтардың шабуылына ұшырады, олардың патшасы Азаил Израильге қарасты жерлерді жаулап алып жатқан еді.

Оның билігі туралы Киелі кітаптағы мәлімет

Патшалар кітабының екіншісінде Жоаш Яхве алдында күнәлі болып, алтын бұзауларға табынуға жол бергендігі үшін жамандық жасады, бірақ сырттай Яхвеге құлшылық еткендей көрінді.

Елішенің өлімі

Жоғас Еліша пайғамбардың ауруына барып, оны зиярат етті. Бұл ауру оның өліміне себеп болатын. Ол Еліша пайғамбарды құрметтеді, оның өлім төсегінде жатқанда оның қасында жылады. Жоғас Елішаны қуантты, Елішаның Ілияс пайғамбар көкке көтерілген кезде айтқан сөздерін қайталады: "Әке, әке, Израильдің күшті арбалары мен жаяу әскерлері!" Жоғас Елішаның барлық нұсқауларын толығымен орындамағандықтан, Еліша оның арамалықтарды бес-алты емес, үш рет ғана жеңетінін болжады, бұл сириялық қауіптің аяқталуына жеткілікті болуы мүмкін еді.

Яһудамен соғыс

Кейінірек, Жоаш Исраил патшалығының әскерін жетектеп, Яһуда патшасы Амасияны жеңді. Жоаш Дан және Філістія шекарасындағы Бет-Шемеште Амасияны толық жеңіске ұшыратты. Содан кейін Жоаш Иерусалимге жорық жасап, қабырғаның бір бөлігін бұзды және ғибадатхана мен сарайдың қазыналарын алып кетті. Жоаш Амасияны тұтқынға алды. Амасияның жеңілісінен кейін, оған қарсы қастандық жасалып, ол өмірден қол жұмды. Жоаш жақсы мінез-құлықты қамтамасыз ету үшін кепілдерді де алды.

Археология

Телл-әл-Римадағы қазба жұмыстары Адад-нирари III-нің стеласын тапты, онда "Самариялық Иоас" есімді адам еске алынады және "Самария" атауы алғаш рет клинописьте кездеседі. Бұл "Телл әл Рима стеласының" жазулары Иоас патшаның болғанын куәландыруы мүмкін, Сирия патшалығының әлсірегенін көрсетеді және Израильдің солтүстік патшалығының Ассирияға бағынышты екенін анықтайды. Иоас патшаның болжамды суреті Кунтиллет Аджрудтан табылған гипс қалдықтарынан қайта құрастырылды. Бұл қираған орын – Солтүстік Израиль патшалығы кезінде, Яһуда патшасы Амасия билік еткенде, Израильдің Иоас патшасы Яһуда патшалығын бақылауға алған кезде салынған ғибадатхананың қалдықтары.