Кіріспе

Канадалық заңгер, саясаткер және дипломат

Джозеф Джеймс Гийом Пол Мартин (23 маусым 1903 – 14 қыркүйек 1992), көбінесе Пол Мартин аға деп аталады, танымал канадалық саясаткер және дипломат болды. Ол 2003 жылдан 2006 жылға дейін Канаданың 21-ші премьер-министрі қызметін атқарған Пол Мартиннің әкесі еді.

Ерте өмір

Мартин Оттавада, Онтариода, Люмина (туған аты Шоинар) және Джозеф Филипп Эрнест Мартиннің ұлы болып дүниеге келді. 1907 жылы Мартин полиомиелитке шалдығып, бір көзінен мүңкіген және сол қолы әлсіреп қалды. Мартин Оттава өзенінің аңғарында, Онтарио штатының Пемброк қаласында өсті, бірақ орта мектепті Квебек штатының Гатино қаласындағы Сент-Александр колледжінде бітірді. Университет білімін Торонто университетінде аяқтады, ал заңгерлік дипломды Озгуд Холл заң мектебінде алды. Кейін Мартин Женевадағы Халықаралық қатынастар институтында стипендия бойынша оқыды. Соңынан Мартин Онтарионың Виндзор қаласында заңгерлік кеңсе ашты. 1939-1940 жылдары Мартин Рокко Перриді мемлекеттік қызметкерлерді жемқорлыққа салу ісі бойынша сотта қорғады. Сот 1940 жылдың 1 ақпанында Перриді кінәсіз деп танып, аяқталды.

Парламент мүшесі

Канада Либералдық партиясының мүшесі, ол алғаш рет 1935 жылы Халық қатарына сайланды және 1945 жылы министрлікке кірді. Ол төрт премьер-министрдің кабинетіндегі көрнекті мүше болды: Уильям Лайон Маккензи Кинг, Луи Сен-Лоран, Лестер Б. Пирсон және Пьер Трюдо. Мартин Либералдық кабинетінің ең солшыл мүшелерінің бірі саналды, ал 1946-1957 жылдар аралығында Ұлттық денсаулық сақтау және әлеуметтік қамтамасыз ету министрі ретінде полиомиелитке қарсы күресте және Канадада ауруханалық сақтандыру жүйесін құруды қадағалауда маңызды рөл атқарды. Кейде ол жалпыға ортақ медициналық сақтандырудың (медикер) әкесі ретінде танылады. Мартин Пирсон үкіметінде Сыртқы істер министрі қызметін атқарды және Канада Қарулы күштері үшін АҚШ-тың ядролық қаруларын алуда маңызды рөл ойнады.

Либералды партия басшылығы

Ол либералдық көшбасшылыққа үш рет түсті, 1948, 1958 және 1968 жылдары, бірақ либералдық партияның үш съезінде де жеңіліске ұшырады, біріншісі Луи Сент-Лоранға, екіншісі Лестер Б. Пирсонға, үшіншісі Пьер Трюдоға.

Сенатор және одан да көп

1968 жылы Трюдо оны Сенатқа тағайындады. Ол 1974 жылға дейін Сенаттағы Үкімет басшысы қызметін атқарды, содан кейін Ұлыбританиядағы Жоғары комиссар болып тағайындалды. Сондай-ақ, ол 1972 жылдан 1977 жылға дейін Уилфрид Лориер университетінің канцлері болды, осының нәтижесінде университет оның құрметіне Пол Мартин орталығын атады. Өмірінің соңына дейін Пол Мартин Виндзор университетінде саяси ғылымдардан қосымша профессор болып жұмыс істеді. Оның "Ашық өмір" атты екі томдық естеліктері 1983 және 1986 жылдары жарық көрді.

Құрметтер

1976 жылы ол Канада орденінің серігі атанды. Оның жетістіктерін мойындағандықтан, Мартинге 1992 жылы «Құрметті» атағын қолдану құқығы берілді, бұл Канаданың премьер-министрі, генерал-губернаторы немесе бас судьясы болмаған адам үшін өте сирек кездесетін мәртебе. Ол 14 қыркүйекте 89 жасында дүние салды. Виндзор университетінде заң және саяси ғылымдар саласында Пол Мартин атындағы кафедра бар, соңғы кезде бұл кафедраны Манитобаның бұрынғы премьері Говард Паули басқарды (университеттен зейнеткерлікке шыққанға дейін), сондай-ақ Пол Мартин атындағы заң кітапханасы да бар. Виндзор қаласы 1994 жылғы 18 қарашада оның құрметіне «Пошта ғимаратын» Пол Мартин аға ғимараты деп атады.

Құрметті дәрежелер

Орналасқан жері Күні Оқу орны Дәрежесі Салтанатты сөз сөйлегені 1950 Дальхаузи университеті Заң докторы (LL. D) 1952 Торонто университеті Заң докторы (LL. D) 1954 жылғы көктем Виндзор университеті Заң докторы (LL. D) 1954 жылғы 22 қазан Батыс Онтарио университеті Азаматтық құқық докторы (DCL) 1966 жылғы 2 маусым Британдық Колумбия университеті Заң докторы (LL. D) 1967 жылғы мамыр Ватерлоо лютеран университеті Заң докторы (LL. D) 1983 Жоғарғы Канада заңгерлер қоғамы Заң докторы (LL. D) 2017 жылғы маусым Алгонкин колледжі Марапатталды, қаза болғаннан кейін салтанатты сөзді ұлы Пол Мартин кіші сөйледі.