Крикеттегі бұзушылықтар және жазалар

Кіріспе

Крикеттегі пенальти

Крикетте "но болл" – бұл соққышыға (басқа түрі – кең доп) жасалған заңсыз беру түрі. Бұл сондай-ақ, заңсыз берудің салдарынан соққы беретін командаға берілетін қосымша ұпайдың бір түрі. Көптеген крикет ойындары, әсіресе әуесқойлар үшін, барлық түрдегі "но болл" анықтамасы MCC Крикет Ережелерінен алынған. Бастапқыда "но болл" боулердің боулинг алаңынан асып кетуіне байланысты айтылатын, оның нәтижесінде тағы бір дұрыс доп беруді талап ететін. Ойын дамыған сайын, "но болл" қолмен, иықтан немесе лақтырылған әдіз доптар үшін де айтылатын, соның нәтижесінде бүгінгі күні тек иықтан доп беру ғана заңды стиль болып табылады. Боулинг, алаңға орналасу, филдер мен қақпашының әрекеттері үшін техникалық бұзушылықтар, сондай-ақ әділетсіз немесе қауіпті деп саналатын амалдар қосылды. "Но болл" – бұл ойынның бір бөлігіне айналды. "Но болл" беру нәтижесінде соққы беретін команданың жалпы есебіне бір ұпай (кейбір ережелер бойынша – екі ұпай) қосылады және қосымша доп беру керек. Сонымен қатар, соққышының шығуына себеп болатын жағдайлар үшке дейін азаяды. Ықшам форматтағы крикетте, кез келген "но болл"дан кейін соққышы бір допты тегін соғу мүмкіндігін алады, яғни соққышы көп жағдайда шығу қаупі жоқ сол бір допты еркін соға алады. Алаңнан асып кетуден туындаған "но болл"дар жиі кездеседі, әсіресе қысқа форматтағы крикетте, және жылдам боулерлер оларды спин боулерлерге қарағанда жиірек береді. Егер боулердің артқы аяғы қайтару сызығына тиіп немесе одан тысқары шығып кетсе, бұл да "но болл" болып саналады. "Но болл"дың көптеген жағдайларының кез келгені, кем дегенде, соққы беретін командаға дұрыс доп пен өтемақы ретінде берілген ұпайға байланысты "әділетсіз" болып табылады. Кейбір "но болл"дар 41-заң бойынша "Әділетсіз ойын" ережесіне сәйкес беріледі және одан әрі салдарға әкеледі: жылдам, қысқа доп ("баунсер") төреші тарапынан "но болл" деп танылуы мүмкін (41.6-заң), ал кез келген жоғары, толық доп ("бимер", 41.7-заң) немесе қасақана алдыңғы аяқ бұзушылығы (қасақана асып кету, 41.8-заң) өзінен-өзі қауіпті немесе әділетсіз болып табылады. Кез келген "бимер" әділетсіз, сондықтан "но болл" болып есептеледі, бірақ төреші белгілі бір "бимер" қауіпті емес деп бағалап, ескерту немесе тоқтату қажет емес деп шеше алады. Қасақана "бимер"лер мен қасақана асып кету үшін боулер бірден доп беруден шеттетілуі мүмкін, ал оқиға туралы хабар беріледі. Басқа қауіпті және әділетсіз "но болл"дар немесе лақтыру үшін қайталау боулер мен команда үшін қосымша салдарға әкеледі. Боулер ойын кезінде доп беруден шеттетілуі мүмкін, оқиға туралы хабар беріледі және доп беру техникасын түзету жұмыстарын жүргізуі талап етіледі.

In cricket, a no ball is a type of illegal delivery to a batter (the other type being a wide). It is also a type of extra, being the run awarded to the batting team as a consequence of the illegal delivery. For most cricket games, especially amateur, the definition of all forms of no ball is from the MCC Laws of Cricket. Originally "no Ball" was called when a bowler overstepped the bowling crease, requiring another fair ball to be bowled. As the game developed, "No ball" has also been called for an unfair ball delivered round arm, over arm or thrown, eventually resulting in today's over arm bowling being the only legal style. Technical infringements, and practices considered unfair or dangerous, have been added for bowling, field placement, fielder and wicket keeper actions. "No ball" has become a passage of play. The delivery of a no ball results in one run – two under some regulations – to be added to the batting team's overall score, and an additional ball must be bowled. In addition, the number of ways in which the batter can be given out is reduced to three. In shorter competition cricket, a batter receives a free hit on the ball after any kind of no ball, which means the batter can freely hit that one ball with no danger of being out in most ways. No balls due to overstepping the crease are common, especially in short form cricket, and fast bowlers tend to bowl them more often than spin bowlers. It is also a no ball when the bowler's back foot lands touching or wide of the return crease. Any of the many no ball cases is at least 'unfair' to the extent that the batting team is given a fair ball and a penalty run in compensation. Some no balls are given under Law 41 'Unfair Play' and hence have further repercussions: a fast short pitched delivery (a "bouncer") may be judged to be a no ball by the umpire (Law 41.6), and any high full pitched delivery (a "beamer", Law 41.7), or any deliberate front foot fault (deliberate overstepping, Law 41.8), is inherently dangerous or unfair. Any beamer is unfair and therefore a no ball, but the umpire may judge that a particular beamer is not also dangerous, and does not warrant a warning or suspension. For deliberate beamers and deliberate overstepping, the bowler may be suspended from bowling immediately, and the incident reported. For other dangerous and unfair no balls, or for throwing, repetition will have additional consequences for the bowler and team. The bowler may be suspended from bowling in the game, reported, and required to undertake remedial work on their bowling action.

Жеткізу әдісі

Егер боулгер шарды боулингпен емес, лақтыра берсе. (Түсіндірмелер үшін боулинг, боулинг әрекеті және әсіресе лақтыруды қараңыз.) Егер боулгер беру кезінде қарсыластың викетін бұзса (қарсыласты жегіп жіберуге тырыспаса). Егер боулингші төрешіге хабарламай боулинг жасау үшін қолды өзгертсе. Егер боулгер төрешіге хабарламай, қақпаның қай жағынан боулинг жасауын өзгертсе. Егер боулингші қол астынан боулинг жасаса, егер бұл стиль матч алдында келісілмесе. Егер доп бір реттен артық секіріп кетсе немесе соққышының аяғына жеткенше жермен домаласа. және IPLT20. Бірақ халықаралық бір күндік және тест крикетінде, бір оверде екі жылдам, қысқа допты иық деңгейінен өткізуге рұқсат етіледі, содан кейін ғана «но болл» жарияланады, ал басынан асып кеткен доп – «уайд» болып есептеледі. Осылайша, жарыс ережелері «қауіпті және әділетсіз» анықтамасын жұмсартуы мүмкін (уайд – бұл «но боллдан» гөрі жеңіл жаза, және соққы беруші допты соқса немесе допқа тисе қолданылмайды) және соққы берушіні қорғау үшін ғана емес, сонымен қатар соққы мен доп арасындағы әділ бәсекелестікті сақтау үшін, соққы берушінің ұпай жинау мүмкіндігін шектеу үшін мұндай боулингтің қолданылуын болдырмау үшін қайталауға нақты шектеулер қоюы мүмкін. Қазіргі уақытта заң мен ережелер арасындағы айырмашылықтарда көрінетін билік органдары арасында пікірлердің қақтығысы бар.

Файлдердің заңсыз әрекеті

Егер қақпашы өзінің кез келген бөлігін қақпаның сызығының алдына жылжытса, доп соққышының денесіне немесе биіне тие салмас бұрын; немесе доп қақпа сызығынан өте салмас бұрын. Егер алаңдағы ойыншы (боулерді қоспағанда) денесінің кез келген бөлігі жерде немесе ауада қақпа алаңының үстінде болса. Егер алаң қорғаушы допты соққышыға немесе оның биіне тие салмас бұрын немесе қақпасынан өте салмас бұрын тоқтатса. Сондай-ақ, доп дереу ойыннан шығады. Егер соққышының аяқ жағында және одан артында екі ойыншыдан көп алаңдағы ойыншылар болса. Белгілі бір ойын жағдайларында алаңдағы ойыншылардың орналасуына қосымша шектеулер қойылуы мүмкін. Мысалы, бір күндік халықаралық крикетте а) бір жаққа; және б) 30 ярд шеңберінен тысқары қарай бес алаңшыдан астам болмайды. (Боулер алаңшыларды есептегенде алаңдағы ойыншы ретінде қарастырылмайды).

Төреші " No-ball " деп белгілейді

Әдетте, боулгердің соңындағы төреші допты "жоқ" деп жариялайды және белгі береді. Доптың биіктігін бағалау қажет болған жағдайда (бимерлер және қысқа доптар үшін), оның әріптесі (шабуылшының соңындағы төреші) сигнал беру арқылы көмектеседі. Егер қақпа құласа, төреші заңсыз қақпа құлағаннан кейін "жоқ" белгісін көрсетіп, соққышыны қайта шақыруға құқылы. Кез келген төреші боулгерді лақтыру әрекеті үшін шақыруы мүмкін, бірақ шабуылшының соңындағы төреші осы үшін жақсырақ орналасқандықтан, жауапкершілік оған жүктеледі. Шабуылшының соңындағы төреші қақпашының ереже бұзуы және алаңдағы ойыншылардың орналасуы үшін "жоқ" жариялайды, ал боулгердің соңындағы төреші алаңдағы ойыншының қақпаға қарай енуі үшін "жоқ" жариялайды. Боулгердің соңындағы төреші бастапқыда бір қолын көлденең созып, "жоқ доп" деп жариялап, аяқ қатесінен туындаған "жоқ" допты белгілейді, бұл соққышыға доптың заңсыз берілуі туралы ескерту беруі мүмкін. Басқа себептер бойынша "жоқ" доп (мысалы, алаңдағы ойыншының дұрыс емес орны, допты лақтыру немесе доптың биіктігі) бастапқыда шабуылшының соңындағы төреші бағалайды және оның шешімін боулгердің соңындағы төрешіге хабарлайды. Доп тоқтаған кезде төреші есепке алушылардың назарына "жоқ доп" белгісін қайталайды және олардың растауын күтеді.

Босату

Соққы соққан ойыншыға "но-болл" жағдайында қақпадан бұрын аяқпен, қақпадан ұстап, соққымен немесе қақпадан қақпаға соққымен қақпаға шауып жіберуге болмайды. Бірақ соққы соққан ойыншы екі рет допты соғу немесе алаңға кедергі келтіру арқылы аут болуы мүмкін. Осылайша, "но-болл" шақыруы соққы соққан ойыншының әрекеттерінен туындайтын жағдайларда соққы соққан ойыншыны қақпасын жоғалтудан қорғайды, бірақ соққы соққан ойыншының жүгіруіне немесе мінез-құлқына байланысты жағдайларда емес. Егер соққы соққан ойыншы жүгіруге тырыспаса, ол заңды доп болғандай аут болуы мүмкін, бірақ "но-болл" болмаған жағдайда қақпашы допты қақпаға тигізіп аут ете алмайды, яғни соққы соққан ойыншы жүгіруге тырыспаса және қақпашы ешқандай басқа ойыншының араласуынсыз қақпаны түсірсе. Егер соққы соққан ойыншы жүгіруге тырысса, қақпашы оны аут ете алады.

Жүгіреді

Егер доптың жоқ екені анықталса, ұпайлар соққышы командасына беріледі. Тесттік крикет, бір күндік халықаралық крикет және T20 халықаралық крикетте бір ұпай беріледі; ал кейбір отандық жарыстарда, әсіресе бір күндік жарыстарда екі ұпай беріледі. Мұндай ұпайлардың барлығы қосымша ұпай ретінде саналады және соққышы командасының жалпы санына қосылады, бірақ соққышының есебіне жатпайды. Есептеу кезінде, доптың жоқтығы боулердің кінәсі деп есептеледі (егер бұзушылықты филдер жасаса да) және боулердің боулингтік талдауында тіркеледі. Сонымен қатар, егер соққышы допты соқса, ол әдеттегідей ұпай жинауға мүмкіндік алады, бұл ұпайлар соққышының есебіне жатады. Егер соққышы допты соқпаса, байс немесе аяқ байс ұпай жинауға болады. Төрешінің «доп жоқ» деп шешім қабылдауының себебіне (оның уақытына), шешімнің жылдамдығына, допты беру жылдамдығына және соққышының реакциясына байланысты, соққышы көптеген жағдайларда шығарылмайтынын біле отырып, допқа қарсы агрессивті соққы жасауға мүмкіндік алады.

Қосымша жеткізу

Но-болл овердегі (көбінесе алты) доптың бірі саналмайды, демек, қосымша бір доп тасталуы тиіс.

Тегін соққы

Егер бұл жарыста белгілі бір түріндегі шешілмеген доп үшін міндетті түрде еркін соққы қарастырылса, төреші бір қолын көтеріп, ауада дөңгелек қозғалыс жасау арқылы қосымша допты еркін соққы деп белгілейді. Еркін соққы да "болмас" немесе "кең" деп танылуы мүмкін, мұндай жағдайда келесі доп та еркін соққы болады, және осылай жалғаса береді. Боулер бір заңды "еркін соққы" допын лақтырғаннан кейін, бір доп бір овер үшін қажетті (әдетте алты) заңды допқа қарай лақтырылған болып есептеледі, содан кейін овер әдеттегідей жалғасады.

Қауіпті және әділетсіз ойын

Жоғарыда айтылғандай, доптың жоқтығының салдары жинақталуы мүмкін және ойын аяқталғаннан кейін де жалғасуы мүмкін. 41-заң қауіпті және әділетсіз ойынмен айналысады, ал 41-заңның көптеген бұзушылықтарымен бірдей, доптың жоқтығы төрешілерді қосымша санкциялар қолдануға мәжбүрлеуі мүмкін. Боулерге қалған иннингтерде доп тастаудан бас тартуға, ойынды басқаратын органдардан тәртіптік жаза алуға және доп тастау әдісін өзгертуді талап етуге болады. Бұл 21-заң бойынша лақтыру үшін шақырылған боулерге де қатысты. Қазіргі кезде, әдейілеп алдыңғы аяғымен шектен шығу арқылы жасалған доптың жоқтығы үшін де санкциялар қолданылады. 41-заң төрешілерге әділетсіз доп тастау жағдайында ойынның қауіпсіздігін қамтамасыз ету үшін нақты міндеттер береді. Крик тарихы бойында, фелдинг командасының соққы беруші команданы еркін және жылдам ұпай жинауға шақыру жағдайлары болды, әдетте оларды тең түсуге келіспеуге, кейде белгілі бір жарыс ережелерін орындауға итермелеген кезде. Мұндай жағдайлардың кейбірінде, әсіресе матчтың соңында белгілі бір мөлшерде оверлерді аяқтау қажет болғанда, фелдинг капитаны боулерді шектен шығып, әдейілеп допты жоққа шығаруға шақыратын. Кейде бұл ойынның беделін түсіріп, жеңіліске ұшырау қаупі бар дұрыс емес шешім болып шықты. Мысалы, 2017 жылдың қазанынан бастап бұл нақты тәсіл енді қолданылмайды, себебі төреші әдейілеп шектен шығуды дереу "қауіпті және әділетсіз" деп табады, бірақ заңның басқа бөліктерін бұзу арқылы жасалған доптың жоқтығы әдейілеп жасалуы мүмкін, бірақ бұл әділетсіз деп табылмайды.

Төреші шешімін қарау жүйесі

Кәсіби ойында төрешілерге көмек ретінде технология қолданылғанда және алаңдағы шешім күштен шығарылғанда ерекше қиындықтар туындайды. Үшінші төрешінің видео қарауы, соққышы шығып кеткен кезде, "но бол" (әсіресе, қадам басу немесе тікелей лақтыру үшін) жариялануы керек екенін анықтауы мүмкін. Егер осылай болса, доп "шығару сәтінен" бастап өлі болып есептеледі, ал одан кейін алынған барлық ұпайлар (ойын, байс немесе аяқ байс) есепке алынбайды, бірақ соққышы жаққа "но бол" айыппұл қосылады. Егер алаң қорғаушы жақ сұраған "Ойыншы тексеруі" "Аут емес" шешімін растаса, бірақ тексеру барысында "но бол" анықталса, онда бұл тексеру сәтсіз деп есептелмейді және оларға бөлінген тексерулер санын қысқартпайды.

Жаза ұпайларымен байланысы

41-заңның кейбір бұзушылықтарынан өзгеше, ешқайсысы тек қана айыппұлға (мысалы, бір ұпай) әкеледі. Заңда немесе жалпы ережелерде соққы беруші командаға бес айып ұпайы берілуі туралы ереже жоқ, сондай-ақ бес айып ұпайы берілген жағдайлар да жоқ, онда ешқайсыс жариялануы керек болар еді. Дегенмен, бес айып ұпайы доп ойында болғанда берілуі мүмкін сценарийлер бар және егер бұл ешқайсыс болмағанда оверде есептелер еді, мысалы: алаңдағы команданың қайталап wicket-ке зиян келтіруі, немесе ешқайсыс кезінде доп жерге түскен шлемге тиюі.

Тарих

1774 жылғы Крикет заңдарында былай делінген: «Боулер допты лақтырғанда бір аяғы креске сызығының артында болуы керек, тіпті викетке де жуық болуы мүмкін. Егер ол допты артқы аяғымен боулинг кресінен асып жіберсе, төреші «No Ball» деп жарияламайды, тіпті соққыға ұшыраса немесе ойыншы аут болса да; ол бұл туралы сұрамастан өзі шешеді, және ешкім одан сұрауға құқылы емес». 1788 жылғы MCC кодексінде бұл ереже былай өзгертілді: «Боулер допты лақтырғанда бір аяғы боулинг кресінің артында және қайтарым кресінің ішінде болуы керек. Егер боулердің аяғы допты лақтырған сәтте боулинг кресінің артында және қайтарым кресінің ішінде болмаса, төрешілер сұрамастан «No Ball» деп жариялауға тиіс». Ерте заңдар «No Ball» жарияланған жағдайда қандай салдар болатынын нақты көрсетпейді. «No Ball» деп жарияланғанда доп ойыннан шығарылған, мүмкін «өлген» деп есептелген, ал соққы беруші команда ешқандай пайда таппаған. Есепке алынған «шың» болған жоқ. 1811 жылға дейін соққы берушіге «No Ball» кезінде ұпай жинауға рұқсат етілді және аут болудан қорғалды, бірақ тек run out арқылы ғана аут болатын. Бұл өзгеріс «No Ball» ойынның бір бөлігіне айналдырды және, мүмкін, дөңгелек қолмен боулингтің дамуын тежеу мақсатында жасалған. 1817 жылға дейін одан да күрделі өзгерістер енгізілді, содан кейін 1825 және 1828 жылдар аралығында дөңгелек қолмен боулингке тікелей тыйым салатын қарапайымдастырулар жасалды. 1829 жылы егер басқа ұпай жиналмаса, «No Ball» үшін бір ұпай айыппұл енгізілді. 1835 жылғы кодекс дөңгелек қолмен боулингті заңдастырды және қолмен боулинг жасауға тыйым салды, бұл «No Ball» арқылы жазаланды (1835 жылғы Англия крикет маусымына да қараңыз). Бұрынғы заңдар бұған тыйым салған жоқ, бірақ төрешілер оларды әдет-ғұрып пен тәжірибеге сәйкес түрліше түсіндірді, бұл боулингтің жаңашылдарының мансабына зиян келтірді. 1845 жылы тағы да өзгерістер енгізілді, ал 1864 жылы боулингшілер ақыры қолмен боулинг жасауға толықтай еркін болды, бұл «Допты боулингпен лақтыру керек» деген қысқа да нұсқаулы фразада бекітілді. 1835 жылы төреші доп лақтырылған сәтте «No Ball» деп жариялауға міндетті болды. 1884 жылғы кодекске сәйкес, «No Ball» 10-шы заң бойынша жарияланды: «Допты боулингпен лақтыру керек; егер доп лақтырылса немесе сілкіп жіберілсе, төреші «No Ball» деп жариялайды» және 11-ші заң бойынша: «Боулер допты лақтырғанда бір аяғы жерде, боулинг кресінің артында және қайтарым кресінің ішінде болуы керек, әйтпесе төреші «No Ball» деп жариялайды». 16-шы заңда «егер ұпай жиналмаса, бір ұпай қосылады» делінген. Басқа да егжей-тегжейлі ережелер 13 (оверге есептелмейді), 16 (ұпай жинау және ауттан қорғау), 17 (қосымша ұпайлар), 35 (допты лақтыру алдында run out әрекетінің сәтсіздігі), 48A (төрешінің «No Ball» шешімі) және 48B (төрешінің дереу шешім қабылдауы) арқылы бекітілді.

The 1774 Laws of Cricket state "The bowler must deliver the Ball with one foot behind the Crease even with the wicket If he delivers the Ball with his hinder foot over the Bowling crease the Umpire shall call no Ball (sic), though she be struck or the player is Bowled out; which he shall do without being asked, and no Person shall have any right to ask him." In the 1788 MCC code this became "The Bowler Shall deliver the Ball with one foot behind the Bowling Crease, and within the Return Crease if the Bowler's foot is not behind the Bowling Crease, and within the return Crease, when he delivers the Ball, [the Umpires] must, unasked, call No Ball." The early Laws do not define any consequence of No Ball. It is implied that, when called No Ball, the ball was not in play, probably regarded as 'dead,' and the batting team did not benefit. No 'notch' was scored. At some point before 1811, the batter was allowed to score runs from the no ball, and was protected from being out, except by being run out. By this change the no ball became a passage of play, and was probably intended to restrain the development of roundarm bowling. Further complicated modifications were made before 1817, then simplifications between 1825 and 1828 that expressly forbade roundarm. In 1829 the one run penalty was introduced for a no ball when no run was scored otherwise. The 1835 code legitimised roundarm bowling, and prevented overarm bowling by penalty of no ball (see also 1835 English cricket season). The previous Laws did not disbar either, but had been interpreted variously by umpires reflecting custom and practice, at some cost to the careers of the bowling innovators. Further changes were made in 1845, and in 1864 bowlers were finally free to bowl overarm, enshrined in the pithy phrase "The ball must be bowled." In 1835 The Umpire was required to call no ball immediately the ball was delivered. Under the 1884 code, a no ball was called under Law 10 "The ball must be bowled; if thrown or jerked the umpire shall call No ball." and Law 11 "The bowler shall deliver the ball with one foot on the ground behind the bowling crease, and within the return crease, otherwise the umpire shall call No ball." Law 16 provided that "if no run be made one run shall be added to that score." Other detail was codified by Laws 13 (not to count in over), 16 (scoring runs and protection from being out), 17 (scoring of extras), 35 (failed attempt at run out before delivery), 48A (umpire call of no ball) and 48B (umpire to make call immediately)