Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Сүтқоректілер түрі
Species of mammal
Тынық мұхитының ақжақ дельфині (Lagenorhynchus obliquidens), сондай-ақ ілмек мұрынды дельфин деп те аталады, Солтүстік Тынық мұхитының салқын немесе қоңыржай суларында тіршілік ететін белсенді дельфин.
The Pacific white sided dolphin (Lagenorhynchus obliquidens), also known as the hookfin porpoise, is an active dolphin found in the cool or temperate waters of the North Pacific Ocean.
Таксономия
Тынық мұхитының ақ жақты дельфиніне Смитсон институтының сүтқорекші ғалымы Теодор Николас Гилл 1865 жылы ат қойды. Ол морфологиялық тұрғыдан Оңтүстік Тынық мұхитында кездесетін қараңғы дельфинге ұқсас. Франк Циприаноның генетикалық талдауы көрсеткендей, екі түр шамамен екі миллион жыл бұрын бөлініп кеткен. Дәстүрлі түрде Lagenorhynchus туысына жатқызылғанмен, молекулалық талдаулар олардың Атлантикалық ақ жақты дельфин мен ақ мүңкілді дельфинге қарағанда, Lissodelphininae кішітұқымына жататын Cephalorhynchus туысының дельфиндеріне жақын екенін анықтады. Сондықтан, Тынық мұхитының ақ жақты дельфинін басқа оңтүстік жарты шардағы Lagenorhynchus түрлерімен (құм сағаты дельфині, қараңғы дельфин және Пил дельфині) бірге қайта жандандырылған Sagmatias туысына көшіру ұсынылды. Алайда, осы дельфиндер тобының ішіндегі филогенетикалық қатынастар әлі толыққанды зерттелмеген.
The Pacific white sided dolphin was named by Smithsonian mammalogist Theodore Nicholas Gill in 1865. It is morphologically similar to the dusky dolphin, which is found in the South Pacific. Genetic analysis by Frank Cipriano suggests the two species diverged around two million years ago. Though traditionally placed in the genus Lagenorhynchus, molecular analyses indicate they are closer to dolphins of the genus Cephalorhynchus, in the Lissodelphininae subfamily, than to both the Atlantic white sided dolphin and the White beaked dolphin. It has therefore been proposed to move the Pacific white sided dolphin to the resurrected genus Sagmatias together with other southern hemisphere Lagenorhyncus species (hourglass dolphin, Dusky dolphin and Peale's dolphin). However, the detailed phylogenetic relationships within this group of dolphins is still not fully elucidated.
Сипаттама
Тынық мұхитының ақжақты дельфині үш түске ие. Жағы, мойны және құрсағы кремі түсті ақ. Мұрты, қанаттары, арқасы және арқалық қанаты қою сұр түсті. Екі жағында ақшыл сұр дақтар байқалады, ал көздің үстінен арқалық қанатының астына дейін ақшыл сұр жолақ созылады, ол құйрық сабағында қалыңдайды. Көздерінің айналасы қою сұр түсті. Бұл орташа мөлшердегі мұхиттық дельфин. Аналықтарының салмағы шамамен , ал аталықтары – дейін жетеді, аталықтарының ұзындығы – , ал аналықтары – шамасында болады. Тынық мұхитының ақжақты дельфиндері көбінесе қараңғы дельфиндерден ірілеу келеді. Аналықтары жеті жасында жетеліп піседі. 1990-1991 жылдары Ричард К. Ферреро мен Уильям А. Уокер жүргізген зерттеуде Тынық мұхитының ақжақты дельфиндерінің көп бөлігінің 8,3-11 жас аралығында, жыныстық пісіп жеткен кезде, итаршы торлардың құрбаны болғаны анықталды. Жүктілік мерзімі әдетте бір жылға созылады. Жекелеген дельфиндер 40 жыл немесе одан да көп өмір сүруі мүмкін деп есептеледі. Олардың орташа есебімен 60 тісі болады.
The Pacific white sided dolphin has three colors. The chin, throat and belly are creamy white. The beak, flippers, back, and dorsal fin are a dark gray. Light gray patches are seen on the sides and a further light gray stripe runs from above the eye to below the dorsal fin, where it thickens along the tail stock. A dark gray ring surrounds the eyes. The species is an average sized oceanic dolphin. Females weigh up to and males with males reaching and females in length. Pacific white sided dolphins usually tend to be larger than dusky dolphins. Females reach maturity at seven years. From 1990 to 1991, a study conducted by Richard C. Ferrero and William A. Walker revealed the vast majority of Pacific white sided dolphins that fell victim to the drift nets were between the ages of 8.3 to 11 when they sexually matured. The gestation period usually last for one year. Individuals are believed to live up 40 years or more. They have an average of 60 teeth.
Аумағы мен тіршілік ету ортасы
Тынық мұхитының суық және қоңыржай суларында ақ бүйірлі дельфиннің ареалы жатыр. Көрулер батыста Оңтүстік Қытай теңізінен, ал шығыста Баха-Калифорния түбегінен одан әрі оңтүстікке қарай созылмайды. Жапон және Охот теңіздерінде де кездеседі. Ареалдың солтүстік бөлігінде Беринг теңізінде де жекелеген дарақтар табылуы мүмкін. Дельфиндер белгілі бір көші-қон үлгісін сақтайтын сияқты – шығыс жағында қыста Оңтүстік Калифорния шығанағында көптеп кездеседі, ал жазда солтүстікке қарай (Орегон, Вашингтон) жылжиды. Олардың жыл бойында жағалаудан алшақ, терең суларды ұнатуы байқалады. Тынық мұхитының ақ бүйірлі дельфинінің жалғыз белгілі жыртқышы – қасқыр кит, бірақ үлкен ақ акуланың бірнеше рет жемтігі тіркелген. Жалпы саны 1 миллионға жете алады. Ақ бүйірлі дельфиндер 10-нан 100-ге дейін топта жүзеді, көбінесе қайық алдынан секіріп, акробатикалық қимылдар жасайды. Топ мүшелері тығыз байланыста болады және ауру немесе жараланған дельфинге көмектеседі. Мұндай ірі әлеуметтік топтарда өмір сүретін жануарлар байланыс құрудың жолдарын өңдейді, әр дельфин өзіне тән «есім» дыбысы арқылы танылады. Жастар ересектермен жүзгенде қанаттарымен бір-біріне тиіп қарым-қатынас жасайды. Тынық мұхитының ақ бүйірлі дельфиндері және Риссо дельфині туралы жүргізілген зерттеулер олардың түр ішіндегі қарым-қатынасының ерекшеліктерін көрсетті, ол бөтелке мұрынды және жалпы дельфиндерден мүлдем өзгеше. Зерттеулер олардың ойықтары мен спектрлік шыңдарының бөтелке мұрынды және жалпы дельфиндерге қарағанда төмен жиілікті екенін анықтады. Басқа зерттеулер де ұқсас мінез-құлықты көрсетті. 2010 және 2011 жылдары жүргізілген екі зерттеуде Тынық мұхитының ақ бүйірлі дельфиндерінің дыбысталуы олардың мінез-құлқына байланысты өзгеруі мүмкін екені, түрлі азық іздеу мінез-құлықтары үшін акустикалық және беттік мінез-құлықтың арасында тығыз байланыс бар екені, соның ішінде бұрын сипатталмаған қосалқы түрдің болуы мүмкін екені анықталды. Аймақтағы океанографиялық жағдайлар дельфиндердің мінез-құлқына әсер етеді. Зерттеулер сондай-ақ эхолокацияның түрлерінің географиялық орналасуға байланысты өзгеретінін көрсетті. Тынық мұхитының ақ бүйірлі дельфиндерінің алғашқы популяциясы, Тынық мұхитының АҚШ жағалауындағы суларда мекендеген, түнде белсендірек болды, ал екінші популяциясы, Баха-Калифорния маңындағы суларда мекендеген, күндіз белсендірек болды, бұл маусымдық өзгерістермен және дельфиндердің жем іздеуімен байланысты болуы мүмкін. 2013 жылы Командер аралдарында түрді алғаш рет байқағанда, бір дельфин қасқыр киттер тобымен бірге жүзіп өткен. Тынық мұхитының ақ бүйірлі дельфиндері тәулігіне орташа есеппен жеті сағат ұйықтайды.
The range of the Pacific white sided dolphin arcs across the cool to temperate waters of the North Pacific. Sightings go no further south than the South China Sea on the western side and the Baja California Peninsula on the eastern. Populations may also be found in the Sea of Japan and the Sea of Okhotsk. In the northern part of the range, some individuals may be found in the Bering Sea. The dolphins appear to follow some sort of migratory pattern – on the eastern side they are most abundant in the Southern California Bight in winter, but further north (Oregon, Washington) in summer. Their preference for off shore deep waters appears to be year round. The only known predator of the Pacific white sided dolphin is the killer whale, but at least one case of predation by the great white shark has been recorded. The total population may be as many as 1 million. White sided dolphins swim in groups of 10 to 100, and can often be seen bow riding and doing somersaults. Members form a close knit group and will often care for a sick or injured dolphin. Animals that live in such large social groups develop ways to keep in touch, with each dolphin identifying itself by a unique name whistle. Young dolphins communicate with a touch of a flipper as they swim beside adults. Studies conducted on Pacific white sided dolphins, as well as Risso's dolphin have revealed a multitude of things about how they communicate as a species, which was revealed to be vastly different from bottlenose dolphins and common dolphins. The studies have revealed that their notches and spectral peaks happen to be more low pitched when juxtaposed with the bottlenose dolphins and common dolphins as mentioned earlier. Other studies have revealed similar behaviors. Two studies conducted back in 2010 and 2011 revealed that the vocalizations of Pacific white sided dolphins can range differently only from their behavioral states, indicating strong similarities between the acoustic and surface behavior for various foraging behaviors, including the possibility of an undescribed subspecies. The oceanographical data in the area can also effect the behavioral patterns of the dolphins. The studies also revealed that the different types of echolocations do vary based on the geographical locations; the first population of Pacific white sided dolphins that were observed, inhabiting the waters near the Pacific United States seemed to more activity during the night while the second population of Pacific white sided dolphins, that were also observed, inhabiting areas near Baja California, were observed to be more active during the day, possibly due the seasons and the dolphins' search for prey. The first sighting of the species on Commander Islands involved a single dolphin to travel along with a pod of killer whales in 2013. Pacific white sided dolphins are known to sleep on average seven hours a night.
Қорғау
Біріккен Ұлттар Ұйымы 1933 жылы белгілі бір үлкен балық аулау торларын тыйым салғанға дейін, көптеген Тынық мұхитының ақ бүйірлі дельфиндері дрейфтік торларда қырылды. Кейбір жануарлар әлі де жыл сайын жапондықтардың аң ауы кезеңдерінде өлтіріледі.
Until the United Nations banned certain types of large fishing nets in 1933, many Pacific white sided dolphins were killed in drift nets. Some animals are still killed each year by Japanese hunting drives.
Тұтқындық
Боттылмұрын дельфиндерге қарағанда олардың танымалдығы төмен болғанымен, Тынық мұхитының ақжақты дельфиндері де кейбір теңіз тақырыпты саябақтардың көрсетулеріне қатысады. Шамамен 100-і Солтүстік Америка мен Жапониядағы дельфинарияларда мекендейді. Тұтқында олар табиғаттағы өмірлік әріптестерімен салыстырғанда аз мөлшерде тамақ тұтынады, бұл судың температурасы маусымдарға байланысты өзгеруімен байланысты болуы мүмкін. Алайда, дельфиннің тұтқында өмір сүру жағдайы, көбінесе аквариумда, тұтқында өмір сүру үшін қажетті энергия мөлшеріне әсер етеді. Зерттеулер сонымен қатар, күз айларында тұтқындағы Тынық мұхитының ақжақты дельфині ең көп тамақ жейтінін көрсеткен, осы кезде дельфиндер тамақ қабылдауын және дене салмағын арттырады.
Although overshadowed in popularity by bottlenose dolphins, Pacific white sided dolphins are also a part of some marine theme park shows. Roughly 100 reside in dolphinaria in North America and Japan. In captivity, they tend to consume less amounts of food when compared to their wild counterparts, this could be the case due to the fact of temperatures changing in the water based on the seasons. However, the condition in which the dolphins lives, most likely in an aquarium tank, will impact how much energy is required for a captive dolphin to thrive in captivity. Studies have also shown that the highest amount of food intake that a captive Pacific white sided dolphin displays in autumn when the dolphin increase their food intake as well as their body mass.