Кіріспе

Джон Лэнгдон (26 маусым 1741 – 18 қыркүйек 1819) – Нью-Гэмпшир штатының американдық саясаткері және мемлекеттің негізін қалаушылардың бірі. Ол Конституциялық конвенцияға делегат ретінде қатысты, АҚШ Конституциясына қол қойды және Нью-Гэмпширден сайланған алғашқы екі АҚШ сенаторының бірі болды. Континенттік конгрестің мүшесі ретінде Лэнгдон Тәуелсіздік соғысын ерте қолдағандардың қатарында болды. Кейін ол 12 жыл бойы АҚШ Конгресінде қызмет етті, соның ішінде Сенаттың бірінші уақытша төрағасы болып, одан кейін Нью-Гэмпшир президенті және губернаторы болды. 1812 жылы АҚШ вице-президентіне кандидаттыққа ұсынылғаннан бас тартты.

Ата-бабалары мен ерте өмір

Джон Лэнгдонның нақты шежіресі туралы ақпарат кеңінен таралмағанмен, оның отбасының Англиядан шыққандығы белгілі. Оның әкесі, Джон Лэнгдон аға, американдық колонияларға келген ағылшын қоныс аударушыларының ұрпағы еді. Лэнгдон отбасы 17 ғасырда Жаңа Англияға келген еуропалық қоныс аударушылардың алғашқы толқынының құрамына кірді, жаңа мүмкіндіктер мен діни бостандық іздеп келген. Лэнгдон тегінің тамыры аңглосаксондық кезеңге дейін жетеді және Англияның әртүрлі аймақтарында пайда болған деп саналады. 17 ғасырда Лэнгдон тегі Англияның оңтүстік-батыс округтерінде, әсіресе Корнуолл мен Девон графтықтарында жиі кездесетін. Тегінің аты көне ағылшын тіліндегі "lang" (ұзын) және "dūn" (төбе) сөздерінен шыққан. Бұл – жер-орналасқан тег, яғни оны ұзын төбе немесе осы сияқты географиялық нысанға жақын тұратын адамдарға берген болуы мүмкін. Лэнгдонның елтаңбасының бір мысалы, әсіресе Корнуолл мен Девон Лэнгдондарымен байланысты, былай сипатталады: «Күміс қалқанда (argent) қара шеврон (chevron sable) және үш қара шақпақ қабығы (escallops sable) орналасқан». Геральдика тілімен айтқанда, бұл күміс немесе ақ түсті қалқанды (argent) білдіреді, онда қара шеврон (chevron sable) және үш қара шақпақ қабығы (escallops sable) шевронның үстінде және астында орналасқан. Лэнгдонның әкесі – өнімді фермер және жергілікті кеме жасаушы, оның отбасы 1660 жылға дейін Корнуолл, Карадон, Шевиоктан Америкаға көшіп келген. Лэнгдондар Жаңа Англияның алғашқы маңызды теңіз порттарының бірі болды. Лэнгдон 1745 жылғы Луисбург қамалында французға қарсы күрескен Жаңа Франциядағы Луисбург бекінісінің ардагері басқарған жергілікті гимназияда оқыды. Бастауыш білімін аяқтағаннан кейін ол және оның үлкен ағасы, Вудбери Лэнгдон, әкесінің табысты шаруашылығымен айналысу мүмкіндігінен бас тартып, жергілікті теңіз саудагерлеріне оқуға түсті. 22 жасқа келгенде Лэнгдон Вест-Индияға сауда жүк таситын «Андромаха» кемесінің капитаны болды. Төрт жылдан кейін ол өзінің алғашқы сауда кемесін сатып алды және Портсмут, Кариб теңізі және Лондон арасындағы үшбұрышты саудамен айналысатын кемелер паркін құруды жалғастырды. Оның ағасы халықаралық саудада одан да сәтті болды, ал 1777 жылға қарай екеуі де Портсмуттың ең бай азаматтарының қатарына кірді.

Америка революциясы

Британдықтардың кеме жүргізу өнеркәсібіне бақылау жасауы Лэнгдонның бизнесін шектеді, бұл оны 1770 жылдары революциялық қозғалыстың белсенді және көрнекті қолдаушысы болуға ынталандырды. Ол Нью-Гэмпширдегі хат алмасу комитеті мен импортты тоқтату комитетінің мүшесі болды, сондай-ақ түрлі патриоттар жиналыстарына қатысты. 1774 жылы ол Форт-Уильям мен Мэриден британдық оқ-дәрілерін тартып алуға және конфискациялауға қатысты. Лэнгдон 1775 жылдан 1776 жылға дейін Екінші Континенттік Конгресс мүшесі болды, сонымен қатар Теңіз комитетінде қызмет етті. Ол АҚШ Конституциясына қол қойғандардың бірі еді. 1776 жылдың маусымында Конгресстен кетіп, британдықтарға қарсы Континенттік әскерлердің өкілі болды және «Рали», «Америка» және «Рейнджер» сияқты бірнеше соғыс кемелерін салуды бақылады. 1777 жылы ол британдықтарға қарсы экспедицияны жабдықтады, Беннингтон шайқасына қатысты және Саратога мен Род-Айлендте Лэнгдонның жеңіл атқыштар еріктілерінің отрядына қолбасшылық етті.

Саяси мансап

1784 жылы ол Портсмут қаласында қазіргі губернатор Джон Лэнгдон үйі деп белгілі болған сарай салды. Лэнгдон Нью-Гэмпширдің президенті лауазымына екі рет сайланды, біріншісі – 1785 және 1786 жылдар аралығында, екіншісі – 1788 және 1789 жылдар аралығында. Ол 1787 жылы Конфедерация Конгресінің мүшесі болды және сол жылы Конституциялық конвенцияның төрағасы болып сайланды, сонымен қатар Нью-Гэмпшир делегациясының құрамында өкілдік етті. Лэнгдон АҚШ Сенатына сайланып, 1789 жылдың 4 наурызынан 1801 жылдың 3 наурызына дейін қызмет етті. Ол 1789 жылдың 6 сәуірінде Сенаттың бірінші уақытша төрағасы болып сайланды және Екінші Конгресс кезінде де осы лауазымды атқарды. 1787 жылы Филадельфиядағы конституциялық пікірталас кезінде Лэнгдон Джеймс Мэдисон ұсынған штат заңдарына вето құқығын беру туралы идеяға қарсы сөйледі, себебі ол бұл құқықтың Сенатқа емес, Өкілдер палатасына берілуі керек деп есептеді, өйткені Сенатқа берілсе, бұл «Өкілдер палатасы мүшелерінің көңілін қалдыруы мүмкін» еді. Лэнгдон Нью-Гэмпширде АҚШ Конституциясын ратификациялауды қолдаушылардың белсенді жақтасы болды. 1788 жылдың 21 маусымында Нью-Гэмпшир 57 дауысқа 47 дауыспен Конституцияны ратификациялады. Ол дереу Джордж Вашингтонға хат жолдап, Нью-Гэмпширдің тоғызыншы штат болғанын хабарлады және оны «Ұлы арканың кілті» деп сипаттады. Ратификацияға қарсылық көрсеткен Джошуа Атертон нәтижені қабылдап, «Қабылданды. Оны сынап көрейік» деді. 1789 жылдың сәуір айында Лэнгдон Джон Адамс вице-президент болып сайлануына дейін АҚШ Сенатының уақытша төрағасы қызметін атқарды және алғашқы президенттік сайлауда сайлаушылар алқасының дауыстарын санады. 1798 жылы Лэнгдон Они Джаджқа Джордж және Марта Вашингтонның туысы Бервелл Бассеттен қашуға көмектесті, ол Джаджты ұрлап, оны Вашингтонмен бірге құлдыққа қайтаруды жоспарлаған. Сол шілдеде ол Квази соғысында әскери күш қолдануға қарсы дауыс берген төрт сенатордың бірі болды. Лэнгдон Нью-Гэмпшир заң шығарушы органының мүшесі болды (1801–1805), соңғы екі мерзімінде спикер болып қызмет етті; ол 1805 жылдан 1812 жылға дейін Нью-Гэмпшир губернаторы болды, бірақ 1809 және 1810 жылдар аралығында бір жыл үзіліс болды. 1808 жылы оның немере қызы Кэтрин Уиппл Лэнгдон Эдмунд Робертске үйленді. Лэнгдон 1812 жылы Джеймс Мэдисонмен вице-президенттікке кандидат болудан бас тартты.

Өлім және мұра

Лэнгдон 1819 жылы Портсмут қаласында қайтыс болды және Солтүстік зираттағы Лэнгдон мазарында жерленді. Нью-Гэмпшир штатындағы Лэнгдон қаласы, сондай-ақ негізін қалаушы аталардың есімдерімен аталатын көптеген көшелері бар Висконсин штатының Мэдисон қаласындағы Лэнгдон көшесі оның құрметіне аталған. Оның туған інісі Генри Шерберн Лэнгдон Энн Юстиске үйленді және Джон Агустин Лэнгдон Юстис есімді ұлдары болды. Ол Аргентинаға көшіп, 1876 жылы Буэнос-Айресте қайтыс болды. Оның көптеген ұрпақтары болды, олар Аргентинаның жоғары әлеуметтік топтарына үйленді, мысалы, Саэнс Валиенте, Пуэрредон, Обаррио және Беккар Варела отбасылары.