Кіріспе

Герхард Файзелер (15 сәуір 1896 – 1 қыркүйек 1987) – Бірінші дүниежүзілік соғыстағы неміс ұшқыш-ұстасы, акробатика чемпионы, ұшақтарды жобалаушы және өндіруші.

Туғаннан 1918 жылғы қарулы келісімге дейін

Глеш (Кельн қаласының жанында) туған Физелер 1915 жылы Императорлық Германия армиясының әуе күштеріне қосылды. Оқу барысында болған апат салдарынан 1916 жылдың ақпанына дейін ауруханада жатты, бірақ 1916 жылдың қазанында бақылаушы ұшқыш болып, алдымен Feldflieger Abteilung 243, содан кейін Feldflieger Abteilung 41 бөлімдерінде ұшты. 1917 жылы ол истребитель ұшқышы болып дайындалды және 12 шілдеде Македония майданына жіберілді, бастапқыда Jagdstaffel 25 эскадрильясымен Roland D. II ұшағында ұшты. Физелер өзінің алғашқы әуе жеңісін 1917 жылдың 20 тамызында одіс етті. 1917 жылдың 21 қыркүйегінен 5 қарашасына дейін ауыр сырқаттан белсенді қызметтен шеттетілді. Физелер екінші жеңісін 1918 жылдың 30 қаңтарында ғана одіс етті. Соңында, ол он тоғыз расталған әуе жеңісіне ие болды, ал тағы үш жеңісі расталмады. 1918 жылдың қазанында офицерлік шен берілген ол, Бірінші дүниежүзілік соғыстан аман қалған шығыс майданындағы ең табысты неміс ұшқышы болды. Ол "Алтын әскери еңбек ордені"мен және бірінші және екінші дәрежелі "Темір крест" ордендерімен марапатталды.

Дүниежүзілік соғыстар аралығы

Соғыстан кейін ол баспа ісіне қайта оралды, бірақ ұшуға деген құштарлығын жоймады. 1926 жылы ол Эшвайлердегі баспаханасын жабып, Кассельдегі Рааб Катзенштейн ұшақ компаниясында ұшқыш-нұсқаушы болып жұмыс істеді, ұшу шеберлігін жетілдіріп, тәжірибелі каскадёр ұшқышқа айналды. 1927 жылы ол Цюрихте ерекше батыл әуедегі трюк көрсетіп, өнер көрсетулері үшін жоғары төлем ала бастады. 1928 жылы Рааб Катзенштейнде жұмыс істеген кезде ол өзінің жеке каскадёрлік ұшағын, Физелер F1 (сонымен қатар Рааб Катзенштейн RK 26 Тигершвальбе деп те аталады) жобалады, ол AB Svenska Järnvägverkstäderna (ASJ) атты швед компаниясына ұсынылып, сатылды. Бұл компания 1930-шы жылдардың басында швед әуе күштері үшін осы үлгідегі 25 ұшақ салды. 1930 жылы Рааб Катзенштейн банкротқа ұшырады, ал Физелер өз жолын таңдауға бел буды. Ол акробатикадан жинаған ақшасына Segelflugzeugbau Kassel желкенді ұшақтар фабрикасын сатып алып, оны Fieseler Flugzeugbau деп атады. 1932 жылдан бастап ол өзінің дизайны бойынша спорттық ұшақтарды өндіруге кірісті. NSDAP мүшесі Физелер 1935 жылы жаңа Люфтваффе үшін әскери ұшақтарды лицензия бойынша шығаруға келісімшарттар жеңіп алды. Нағыз табыс келесі жылы болды, оның фирмасы Мессершмитт пен Сибель компанияларынан түскен өтінімдерді басып озып, STOL байланыс/бақылау ұшағының жобалау келісімшартын жеңіп алды, содан кейін оның фирмасы бұл ұшақты Fieseler Fi 156 Storch деп өндіріске шығарды.

Екінші дүниежүзілік соғыс

Герхард Физелер Верке екінші дүниежүзілік соғыс бойы неміс әскері үшін ұшақтар жасады.

Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі кезең

Соғыстан кейін Файзелер біраз уақыт АҚШ-тың күзетінен өтті. Босатылғаннан кейін ол осы зауыттың бір бөлігін қайта ашып, бірнеше жыл көлік құралдарының бөлшектерін жасаумен айналысты. Ол сондай-ақ "Meine Bahn am Himmel" ("Аспандағы жолым") атты өмірбаяндық кітабын жариялады. Физелер 91 жасында Кассель қаласында қайтыс болды. Физелер маневрі оның құрметіне аталған.