Кіріспе

1975 жылғы Габриэль Гарсия Маркестің "Патриархтың күзі" (испанша: El otoño del patriarca) – Габриэль Гарсия Маркестің 1975 жылғы романы. Автордың сөзімен айтқанда, роман – "биліктің жалғыздығы туралы поэма", ол мәңгілік диктатордың өміріне арналған ағып жатқан зерттеме. Кітап алты бөлімге бөлінген, әрқайсысы Кариб теңізінің тиран-архетипінің шексіз билігі туралы бір оқиғаны қайталайды. Гарсия Маркес өзінің ойдан шығарған диктаторының образын шын өмірдегі әртүрлі көшбасшыларға негіздеді, олардың ішінде Колумбияның Густаво Рохас Пиньильясы, Испанияның генерал-сиссимусы Франсиско Франко (роман Барселонада жазылған) және Венесуэланың Хуан Висенте Гомесі бар. Нәтижесінде, билікті бір адамның қолына шоғырландырудың қатты салдары туралы жалпыға ортақ оқиға жарады.

Сюжетке кіріспе

Кітап ұзын абзацтармен және созылған сөйлемдермен жазылған. Генералдың ойлары оқырманға оның үмітсіздігі мен жалғыздығын, сондай-ақ оны билікте ұстап тұратын зұлмат пен қатыгездікті көрсететін, қиюасымен байланысқан сөйлемдер арқылы жеткізіледі. Алғашқы үш тарау генералдың мәйітін тапқан, бәрін білетін және аты-жөні белгісіз баяндаушымен басталады; үшінші тараудың басында мәйіттің Патрисио Арагонеске тиесілі екені, генерал оның өзіне ұқсас болғандықтан өлімін сахналау үшін пайдаланғаны айтылады. Кітаптың ең қызықты тұсы – басты кейіпкердің құдай сияқты мәртебесіне және оның халқының оған деген терең қорқыныш пен құрметіне назар аударуы. Франко, Сомоза және Трухильо сияқты диктаторлар мен күшті билеушілер ел ішіндегі саяси дағдарысқа қарамастан, өз халқына билік ете алды. Гарсия Маркес мұны президент сарайында диктатордың мәйітінің табылуы арқылы бейнелейді.

Тарихқа, географияға және қазіргі ғылымға сілтеме жасау

Гарсия Маркес автократтардың жас ұрпақтарына жоғары әскери шен беру және олардың отбасылары мен жақындарының ысыраптылықтарын сатиралайды. Бұл жерде барлау директорының қорқынышты дәлдікпен бейнеленген образы генералдың әрбір қадамын бақылайды және террор мен саяси репрессия аппаратын құрастырады. Осы образ ең қызықтысы – "кеңесшілер" Латын Америкасының ең танымал диктатураларының жемқорлығы мен құлдырауының көрінісін жиі көрсетеді. Доминикан Республикасы Джонни Аббес Гарсия басқарған барлау басқармасының нұсқауымен Доминикан эмигранттарына қарсы ондаған қастандықтар мен террорлық шабуылдар жасады.

Танымалдық

Испан кітап институтының зерттеуі бойынша, "Патриархтың күзі" кітабы 1975 жылы Испанияда ең көп сатылған кітап еді.