Жорро: Лас-Анджелестің батыры және "Z" белгісінің жұмбағы

Кіріспе

Zorro (ˈsoro немесе ˈθoro, испан тілінде "түлкі") – 1919 жылы американдық таспалы қаламгер Джонстон МакКалли жасаған, Лос-Анджелестегі Пуэблода өтетін шығармаларда кездесетін ойдан шығарылған кейіпкер. Ол әдетте Калифорнияның қарапайым халқы мен үнді мұраттарын жемқор және зұлым шенеуніктерден және басқа да жаулардан қорғайтын, бетін маскамен жабатын батыр ретінде бейнеленеді. Оның толығымен қара костюміне плащ, sombrero cordobés деп аталатын бас киім және бетінің жоғарғы жартысын жабатын маска кіреді. Әңгімелерде Зорроның басына үлкен сыйлық белгіленген, бірақ ол өте шебер және айлакер болғандықтан, нашар билік өкілдері оны ұстай алмайды, сонымен қатар оларды жұрт алдында әжуалаудан ләззат алады. Осы себепті қала тұрғындары оны түлкідей айлакерлігі мен тартымдылығы үшін "Эль Зорро" деп атауды бастады. Зорро акробат және түрлі қару-жарақтарды меңгерген шебер. Дегенмен, ол ең көп қолданатыны – рапира, оны жеңілген жауына "Z" әрпін және өзінің жұмысына "қол қою" үшін басқа да заттарға түсіреді. Ол сондай-ақ, жақсы ат теріп жүреді, оның сенімді серігі – Торнадо деп аталатын қара ат. Зорро – Калифорниядағы ең бай жер иесі Дон Алехандро де ла Веганың жалғыз ұлы, Диегоның анасы қайтыс болған Дон Диего де ла Веганың (бастапқыда Дон Диего Вега) құпия тұлғасы. Көптеген нұсқаларда Диего Испаниядағы университетке оқығанда қылышпен күресуді үйреніп, әкесі күтпеген жерден үйге шақырғаннан кейін, Калифорния зұлым диктатордың қолына түскендіктен, бетперделі екінші тұлғасын жасады. Диего әдетте әкесімен бірге Зорроның операциялары мен Торнадоның жасырын орны ретінде қызмет ететін құпия үңгірге апаратын көптеген құпия жолдар мен туннельдері бар үлкен хасиендада тұрады. Өзінің кім екендігіне күдік тудырмау үшін Диего өзінің жекпе-жек қабілеттерін жасырады, қорқақ және әдемісіденген адам болып көрінеді. Зорро 1919 жылы жарық көрген "Капистраноның қарғысы" романында алғаш рет пайда болды. Алайда, 1920 жылы Дуглас Фэрбенкс пен Ноа Биридің қатысуымен түсірілген "Зорроның белгісі" фильмінің сәттілігі, ол танымал Зорро костюмін таныстырды, МакКаллиді шамамен қырық жыл бойы Зорро туралы әңгімелер жазуға ынталандырды; кейіпкер бес сериялық әңгімеде және 57 қысқа әңгімеде кездесті, соңғысы 1959 жылы, оның қайтысынан бір жыл кейін жарық көрді. "Капистраноның қарғысы" ақырында 50 миллионнан астам данада сатылып, барлық уақыттағы ең көп сатылған кітаптардың біріне айналды. МакКаллидің Zorro оқиғаларының қалған бөлігі бірдей танымалдыққа ие болмады, өйткені олардың көпшілігі 21-ші ғасырға дейін қайта басылмады, кейіпкер 40-тан астам фильмде және он телесериалда пайда болды, ең танымал Диснейдің 1957-1959 жылдардағы Гай Уильямс ойнаған Zorro туындысы. Zorro туралы басқа да ақпарат құралдарына басқа авторлардың әңгімелері, аудио/радио драмалары, комикстер, сахналық қойылымдар және бейне ойындар кіреді. Екі жақты тұлғасы бар, маскамен жасырынып, әділет іздейтін кейіпкердің ерте мысалы болғандықтан, Зорро таспалы журналдар мен басқа да ақпарат құралдарында бірнеше ұқсас кейіпкерлерді жасауға ықпал етті және американдық комикс кітаптарының супербатырларының алдашысы болып табылады, Бэтмен мен Жалғыз қасқыр кейіпкерге ерекше жақын параллельдер жасайды.

Fictional character

Zorro (ˈsoro or ˈθoro, Spanish for "fox") is a fictional character created in 1919 by American pulp writer Johnston McCulley, appearing in works set in the Pueblo of Los Angeles in Alta California. He is typically portrayed as a dashing masked vigilante that defends the commoners and Indigenous peoples of California against corrupt and tyrannical officials and other villains. His signature all black costume includes a cape, a hat known as a sombrero cordobés, and a mask covering the upper half of his face. In the stories, Zorro has a high bounty on his head but is too skilled and cunning for the bumbling authorities to catch, and he also delights in publicly humiliating them. Because of this, the townspeople started calling him "El Zorro" because of his foxlike cunning and charm. Zorro is an acrobat and an expert in various weapons. Still, the one he employs most frequently is his rapier, which he often uses to carve the initial "Z" on his defeated foes, and other objects to "sign his work". He is also an accomplished rider, his trusty steed being a black horse called Tornado. Zorro is the secret identity of Don Diego de la Vega (originally Don Diego Vega), a young man who is the only son of Don Alejandro de la Vega, the wealthiest landowner in California, while Diego's mother is dead. In most versions, Diego learned his swordsmanship while at university in Spain and created his masked alter ego after he was unexpectedly summoned home by his father because California had fallen into the hands of an oppressive dictator. Diego is usually shown living with his father in a vast hacienda, which contains many secret passages and tunnels leading to a secret cave that serves as headquarters for Zorro's operations and as Tornado's hiding place. To divert suspicion about his identity, Diego hides his fighting abilities while pretending to be a coward and a fop. Zorro debuted in the 1919 novel The Curse of Capistrano, originally meant as a stand alone story. However, the success of the 1920 film adaptation The Mark of Zorro starring Douglas Fairbanks and Noah Beery, which introduced the popular Zorro costume, convinced McCulley to write more Zorro stories for about four decades; the character was featured in a total of five serialized stories and 57 short stories, the last one appearing in print posthumously in 1959, the year after his death. The Curse of Capistrano eventually sold more than 50 million copies, becoming one of the best selling books of all time. While the rest of McCulley's Zorro stories did not enjoy the same popularity, as most of them were never reprinted until the 21st century, the character also appears in over 40 films and in ten TV series, the most famous being the Disney production, Zorro, of 1957–1959 starring Guy Williams. Other media featuring Zorro include stories by other authors, audio/radio dramas, comic books and strips, stage productions, and video games. Being one of the earliest examples of a fictional masked avenger with a double identity, Zorro inspired the creation of several similar characters in pulp magazines and other media and is a precursor of the superheroes of American comic books, with Batman and the Lone Ranger drawing particularly close parallels to the character.

Баспа тарихы

Зорро Джонстон МакКаллидің «Капистраноның қарғысы» романында тұңғыш рет пайда болды, ол 1919 жылдың 9 тамызы мен 6 қыркүйегі аралығында «All Story Weekly» журналында бес бөлімге бөлініп жарияланды. Бастапқыда бұл әңгіме жеке туынды ретінде жоспарланған, алайда соңында Зорроның нағыз кім екені ашылды. Дуглас Фэрбенкс пен Мэри Пикфорд бал айларында жүргенде осы әңгімені жаңа құрылған «United Artists» студиясы үшін алғашқы туынды ретінде таңдады, осылайша кейіпкердің кино тарихы басталды. Роман «Зорроның белгісі» (1920) деген фильмге бейімделді, оны Фэрбенкс өндірді, сценарийін жазды және Диего/Зорро рөлінде ойнады. Фильм коммерциялық сәттілікке жетті.

Алғашында Зорро туралы жаңа әңгімелердің жарық көруі үзіліспен жүрді: үшінші роман, «Zorro Rides Again» (оны 1937 жылғы киносериалмен шатастыруға болмайды), екіншісінен тоғыз жыл өткен соң, 1931 жылы жарық көрді. Содан кейін, 1932 мен 1941 жылдар аралығында МакКалли төрт қысқа әңгіме және екі роман жазды. Zorro әңгімелері 1944 және 1951 жылдар аралығында жиі жарияланды, осы кезде МакКалли «West Magazine» журналы үшін кейіпкерге қатысты 52 әңгіме жариялады. «Зорро жолға шығады!» (1954) әңгімесі Макс Брэндтің «Western Magazine» журналында жарық көрді және автордың өмірінде жарық көрген соңғы туынды, ал жалпы алғанда екінші соңғы туынды болды. Соңғы туынды, «Зорроның бетпердесі» (1998 жылғы фильммен шатастыруға болмайды), 1959 жылы автор қайтыс болғаннан кейін «Short Stories for Men» журналында жарияланды. Бұл әңгімелер Зорроның кім екенін жариялауын ескермейді. «Капистраноның қарғысы» ақырында 50 миллионнан астам данада сатылып, барлық уақыттағы ең көп сатылған кітаптардың біріне айналды. МакКаллидің басқа Zorro әңгімелері көбінесе 21-ғасырға дейін назардан тыс қалды. «Bold Venture Press» МакКаллидің Zorro: The Complete Pulp Adventures атты алты томдық Zorro әңгімелер жинағын шығарды. Жылдар бойы «Zorro» деген атпен 40-тан астам фильм түсірілді, соның ішінде Тайрон Пауэр мен Базил Ратбоунның қатысуымен түсірілген 1940 жылғы «The Mark of Zorro» классикалық фильмі бар. Кейіпкер сондай-ақ он телесериалда пайда болды, ең танымал – 1957–59 жылдардағы Дисней өндірген, Гай Уильямстың басты рөлде ойнаған «Zorro» сериалы. Сонымен қатар, нақты жылдар көбінесе белгісіз болғанымен, Лос-Анджелес Пуэблосының болуы оқиғалар 1781 жылға дейін, оның құрылған жылына дейін болмайды дегенді білдіреді. Зорроның оқиғасының кейбір бейімделулері оны Мексикалық Калифорнияның кейінгі кезеңінде (1821–1848) көрсетеді.

Кейіпкерлердің үлгілері

Кейіпкердің визуалды мотиві әдетте қара костюм, үстіне қара түсті испан плащы немесе плащ, сомбреро кордобес деп аталатын қара, кең жиекті шапқа және басының жоғарғы жартысын жабатын қара матадан жасалған маска болып табылады. Кейде маска екі бөліктен тұрады: көзге ойықтары бар көзге байлау сияқты мата және бас киім, шапқаны шешкен кезде де басты жабатын бандана. Осы маска "Зорроның белгісі" (1920) фильмінде және "Зорро" (1957–1959) телесериалында қолданылған. Басқа уақытта маска бір бөліктен тұрады, ол жоғарыда сипатталған екі элементті біріктіреді. Бұл маска "Зорроның белгісі" (1940) фильмінде пайда болды және көптеген заманауи нұсқаларында қолданылды. Зорроның маскасы кейде дөңгелек домино маскасы түрінде де көрсетіледі, оны ол банданасыз киеді. Алғашқы көрсетілімінде Зорроның плащы күлгін, ал шапқасы жалпы "кең сомбреро" деп аталады, ал көздері үшін ойықтары бар қара мата маскасы бүкіл бетін жабады. Костюмнің басқа да ерекшеліктері әртүрлі болуы мүмкін. Оның сүйікті қаруы – рапира, оны ол жеңілген қарсыластары мен басқа да заттарға үш жылдам қисық сызықпен "Z" әрпін салу арқылы өзінің ерекше белгісін қалдыру үшін жиі пайдаланады, бұл оның "жұмысына қол қоюы" болып табылады. Ол сонымен қатар дүре мен тапанша сияқты басқа да қаруларды қолданады. Түлкі ешқашан Зорроның эмблемасы ретінде бейнеленбейді. Ол кейіпкердің айлакерлігін білдіретін метафора ретінде қолданылады, мысалы, Диснейдің телесериалының тақырып әніндегі "Зорро, "Түлкі", өте айлакер және еркін" деген сөздерде. Оның батырлық позы – Торнадо атты атына мініп, жиі қолымен сәлемдесу немесе қылышын жоғары көтеру. Zorro Productions, Inc. компаниясының логотипінде Зорроның атына мініп, қылышын жоғары көтерген бейнесі бейнеленген. Дуглас Фэрбенкс, Тайрон Пауэр және Гай Уильямс сабырлы епелік қылыш қолданды. Антонио Бандерас өтпелі рапира қолданды.

Біліктілік пен ресурстар

Zorro қатаң күзетілетін жау құрылыстарына немесе аумақтарына енуге, тыңшылыққа және қолдан жасалған жарылғыш құрылғыларды қолдануға маманданған. Ол сонымен қатар қару-жарақ сарапашысы, қашып құтылу және маскировка шебері. Zorro көптеген тілдерді түсініп, аударғандықтан, этностық және тілдік ерекшеліктеріне қарамастан, жергілікті тұрғындармен байланыс жасауға мүмкіндік алады. Zorro өте акробатикалық, биязы дүресін гимнастикалық құрал ретінде пайдаланып, қалалық шатырлар арасындағы кеңістіктерден секіріп өтеді, үлкен биіктіктен қауіпсіз қонады және құлаудан зардап шекпейді. Ол қылыш пен оқ атуда шебер болғанымен, бірнеше қарсыластарға қарсы қарусыз күресте өзінің шеберлігін көптеген рет көрсеткен. Кейбір нұсқаларда Zorro сол аяғына төтенше жағдайға дайын тұру үшін орташа өлшемдегі пышақ жасырып қояды. Ол плащын түрліше қолданады: жасырынбау үшін, қарсыласты құлатпау үшін және қаруын алып қашу үшін. Zorro-ның аяқ киімдері кейде салмақты болады, ал оның шапаны да, фризбидей лақтырылғанда, жауларға тиімді ескерту ретінде қолданылады. Ол қарсыластарын тұзаққа түсіру үшін немесе оларды ашуландырып, нашар күресуге итермелеу үшін әжуалай сөйлейді. Zorro шебер атты. Оның қара аттың аты жылдар бойы өзгерген. "Капистраноның қарғысы" романында аттың аты аталмайды. Диснейдің "Zorro" телесериалында ат Торнадо деп аталады, бұл атау кейінгі көптеген бейімделулерде сақталған. Көптеген нұсқаларда Zorro Торнадоны құпия үңгірде ұстайды, ол оның поместьесімен құпия жолдар мен туннельдер жүйесімен байланысты. МакКаллидің Zorro-ға көмектесетін адамдар тобы туралы идеясы кейіпкердің басқа нұсқаларында көбінесе жоқ. Бірақ "Зорроның шайқас легионы" (1939) фильмінде Диего рөлін Рид Хэдли сомдаған, онда бұл идея қолданылған. Дуглас Фэрбенкс нұсқасында да оған көмектесетін маскалы адамдар тобы бар. МакКаллидің әңгімелерінде Зорроға Бернардо есімді саңырау-сұмсақ адам көмектеседі. Диснейдің "Zorro" телесериалында Бернардо саңырау емес, бірақ солай болып көрінеді және Zorro-ның құпия адамы ретінде жұмыс істейді. Ол Zorro үшін қабілетті және құнды көмекші, кейде қожайынының алдауын күшейту үшін маска киеді. Family Channel-дың "Zorro" телесериалы Бернардоны Хуан Диего Ботто сомдаған Фелипе есімді жасөспіріммен ауыстырады, оның мүгедектігі мен сылтауы да ұқсас. Изабел Альендедің "Зорро: Роман" романында Бернардо де ла Веганың үй шаруасының қызы, Аннаның баласы болып табылады, ол Регина де ла Вегамен байланыс орнатады. Регина бұрынғы жергілікті жауынгер, кейін христиан дініне өтіп, Дон Алехандроға үйленеді. Екеуінің жүктілігі бір түнде босануға әкеледі. Регинаның баласын емдеуге мүмкіндік болмағандықтан, Анна екі баланы да емдейді, осылайша оларды сүт бауыр етеді. Екеуі ажырамас болып өседі, бұл Бернардоның білім алуына көмектеседі және Диегоны Барселонаға ертіп барады. Бір топ қарақшылар де ла Вега үйіне шабуыл жасағаннан кейін, Бернардо анасының зорлануына және өлтірілуіне куә болады, соның салдарынан ол сөйлеуді тоқтатады. Диегоның әжесі, Ақ құс, Бернардоның қайғыдан сөйлеуден бас тартқанын түсіндіреді. Ол Торнадомен рух іздеуде сөйлеседі, кейіннен түндегі жарық аталған қызға үйленеді.

Zorro specializes in infiltrating heavily guarded enemy structures or territories, espionage, and improvised explosive devices. He is also a weapons expert and a master of escape and camouflage. He is also good at deciphering numerous spoken and written languages, facilitating communication with locals regardless of ethnicity or language. Zorro is incredibly acrobatic, using his bullwhip as a gymnastic accouterment to swing through gaps between city roofs, and can land from great heights and take a fall. Although he is a master swordsman and marksman, he has repeatedly demonstrated his prowess in unarmed combat against multiple opponents. In some versions, Zorro keeps a medium sized dagger tucked in his left boot for emergencies. He has used his cape in creative ways as a blind, a trip mat, and a disarming tool. Zorro's boots are also sometimes weighted, as is his hat, which he has thrown, Frisbee style, as an efficiently substantial warning to enemies. He is also a skilled tactician, using mockery to goad his opponents into traps or to irritate them into fighting poorly. Zorro is a skilled horseman. The name of his jet black horse has varied through the years. In The Curse of Capistrano, it was unnamed. In Disney's Zorro television series, the horse gets the name Tornado, which has been kept in many later adaptations. In most versions, Zorro keeps Tornado in a secret cave, connected to his hacienda with a system of secret passages and tunnels. McCulley's concept of a band of men helping Zorro is often absent from other character versions. An exception is Zorro's Fighting Legion (1939), starring Reed Hadley as Diego. In Douglas Fairbanks' version, he also has a band of masked men helping him. In McCulley's stories, Zorro was aided by a deaf mute named Bernardo. In Disney's Zorro television series, Bernardo is not deaf but pretends to be and serves as Zorro's secret agent. He is a capable and invaluable helper for Zorro, sometimes wearing the mask to reinforce his master's charade. The Family Channel's Zorro television series replaces Bernardo with a teenager named Felipe, played by Juan Diego Botto, with a similar disability and pretense. In Isabel Allende's Zorro: A Novel, Bernardo is the child of the de la Vega's Native housemaid, Ana, who forms a bond with Regina de la Vega, a former Native warrior who is converted, christianized and married to Don Alejandro. Their dual pregnancies result in them giving birth the same night. Due to complications from birth, Regina cannot breastfeed her child, Diego, so Ana breastfeeds both boys, making them milk brothers. The two are shown to be inseparable, which helps Bernardo receive a more formal education and accompanies Diego to Barcelona. After a group of pirates invades the de la Vega home, Bernardo witnesses the rape and murder of his mother, and a result, stops speaking. Diego's grandmother, White Owl, concludes Bernardo refuses to speak as a form of mourning. He is shown to speak to Tornado in a spirit quest and later to a fellow native girl, Light in the Night, whom he marries.

Сипаттамалары

"Капистраноның қарғысы" кітабында Диего "жақсы тектің сұлу жасы, жиырма төрт жастағы, өмірдің шын мәнінде маңызды нәрселеріне қызығушылығы шамалы болғандықтан, El Camino Real жолының ұзақтығымен ғана аты аталған" деп сипатталған. Сондай-ақ, "Дон Диего сол заманғы басқа қаны таза жастардан ерекшеленген. Ол әрекетке құштарлық танытпаған сияқты. Ол қылышын көбінесе сән үшін ғана таққан, киімнің бір бөлігі ретінде. Әйелдерге барлық жағдайда өте сыпайы қарым-қатынас жасаған, бірақ ешқайсысына да құштарлық білдірмеген. Дон Диегоны жақсы білетіндер оның күніне жүз реттен астам зеңгенін айтатын". Ол өзінің тегіне лайық мақтанышпен болғанымен (және төмендегілерге немқұрайды қарағанымен), әрекеттен қашып, қылышын көбінесе сән үшін ғана киеді, әйелдермен романтикаға мүлдем қызығушылық танытпайды. Бұл, әрине, жалғандық. Романның соңында Диего он бес жасынан бері екі жақтарын жоспарлап келгенін түсіндіреді: "Бұл он жыл бұрын болған, мен он бес жастағы шалғайдағы жігіт едім", - деді ол. "Мен қуғын-сүргін туралы әңгімелер естідім. Мен достарымды, дін қызметкерлерін, ашуланып, тоналып жатқанын көрдім. Мен сол кездегі досым, қарт тайпаласымды сарбаздардың ұрып жатқанын көрдім. Содан кейін осы ойынды ойнауға бел будым". "Бұл оңай ойын болмайтынын білдім. Сондықтан мен өмірге қызығушылығым жоқтай көрініс жасадым, адамдар менің атымды болашақта жол тонаушы болып танылмайтындай етіп жасадым. Жасырын түрде, мен атқа мініп, қылышпен күресуді үйрендім..." - деді Гонзалес ашуланып. "Менің бір жағым сендер білетін, салғырт Дон Диего болды, ал екінші жағым – мен боламын деп үміттенген Капистраноның қарғысы. Содан кейін уақыт келді, менің жұмысым басталды". "Бұл түсіндіру үшін ерекше нәрсе, мырзалар. Мен маска мен плащты киген сәтте, Дон Диегоның бір бөлігі менің ішімнен жоғалып кетті. Денем түзуланды, тамырларымда жаңа қан ағып жатқандай сезілдім, дауысым күшті әрі берік болды, менің бойым отқа толып кетті! Ал мен масканы шешкенде, қайтадан салғырт Дон Диегоға айналдым. Бұл қызық емес пе?" 1920 жылғы "Зорроның белгісі" фильмінде оқиғаның бұл бөлігі өзгертілді. Фильмнің басында Диего Испаниядан оралған. Кейін Зорро Лолитаға Испанияда қылышпен күресуді үйренгенін айтады. 1925 жылғы "Дон Кью, Зорроның ұлы" атты фильмде бұл идея одан әрі дамытылды: "Де Вегас әулеті ұзақ жылдардан бері Калифорнияда тұрғанымен, әрбір ұрпақтың үлкен ұлы сапар мен оқу үшін Испанияға оралып тұрады". 1940 жылғы "Зорроның белгісі" фильмі Диегоның Испанияда қылышпен күресуді үйренгенін сақтап, Калифорния зұлым диктатордың қолына өткен кезде оның әкесі Дон Алехандроның күтпеген жерден үйге шақырған идеясын қосты. Екі идея да кейіпкердің тарихының көптеген нұсқаларында қолданылды. Аз-кем өзгерістермен, МакКалли Диегоның мінезін бейнелеуін көптеген Зорро туындыларында сақтап келеді. Бұл бейнелеуден ерекшеленетіні – Диснейдің "Зорро" (1957–1959) сериалы. Сериалдың басында Диего түпкілікті бейнесін сақтағанымен, кейін әділет үшін күрескен, құмар және мейірімді жауынгерге айналды, ал өзін "Калифорниядағы ең нашар қылышшы" деп көрсетті. Бұл сериалда барлығы Диего Зорроның істегенін жасағысы келетінін біледі, бірақ оның қабілеті жетпейді деп ойлайды. Отбасы арнасының "Зорро" (1990–1993) сериалы осы идеяны одан әрі дамытады. Диего қылышпен нашар күрескендей көрінетінмен, оның өзге бейнесі шынайы қызығушылықтарын ашады. Диего өнерге, поэзияға, әдебиетке және ғылымға жақын, қызығушылық танытады. Оның бейнесі тек осы нәрселерге ғана қызығушылық танытудан, қылышпен шабуылға немесе әрекетке құштарлық танытпаудан тұрады. Осы нұсқада Зорроның жасырын үңгірінде жақсы жабдықталған зертханасы бар. Изабел Альенде романында Диего – испан аристократы мен шошондық жауынгер әйелдің ұлы. Сондықтан Диего бала кезінен ақсүйектік құқық пен анасының, әжесінің және ата-бабаларының жолдары арасында қалған.

In The Curse of Capistrano, Diego is described as "a fair youth of excellent blood and twenty four years, noted the length of El Camino Real for his small interest in the really important things of life." It is also said that "Don Diego was unlike the other full blooded youths of the times. It appeared that he disliked action. He seldom wore his blade, except as a matter of style and apparel. He was damnably polite to all women and paid court to none. Those who knew Don Diego best declared he yawned ten score times a day." Though proud as befitting his class (and seemingly uncaring about the lower classes), he shuns action, rarely wearing his sword except for fashion, and is indifferent to romance with women. This is, of course, a sham. At the end of the novel, Diego explains that he has planned his double identity since he was fifteen:

"It began ten years ago, when I was but a lad of fifteen," he said. "I heard tales of persecution. I saw my friends, the frailes, annoyed and robbed. I saw soldiers beat an old native who was my friend. And then I determined to play this game." "It would be a difficult game to play, I knew. So I pretended to have small interest in life, so that men never would connect my name with that of the highwayman I expected to become. In secret, I practiced horsemanship and learned how to handle a blade—"

"By the saints, he did," Sergeant Gonzales growled. "One half of me was the languid Don Diego you all knew, and the other half was the Curse of Capistrano I hoped one day to be. And then the time came, and my work began." "It is a peculiar thing to explain, señores. The moment I donned cloak and mask, the Don Diego part of me fell away. My body straightened, new blood seemed to course through my veins, my voice grew strong and firm, fire came to me! And the moment I removed cloak and mask I was the languid Don Diego again. Is it not a peculiar thing?" This part of the backstory was changed in the 1920 film The Mark of Zorro. Diego recently returned from Spain at the movie's start. Zorro later tells Lolita that he learned swordsmanship in Spain. The 1925 sequel Don Q, Son of Zorro expands on this concept by saying that: "Though the home of the De Vegas has long been on California soil, the eldest son of each new generation returns to Spain for a period of travel and study." The 1940 film The Mark of Zorro keeps the idea of Diego learning his swordsmanship in Spain and adds the idea of him being unexpectedly summoned home by his father, Don Alejandro, when California fell into the hand of an oppressing dictator. Both ideas would then be included in most retellings of the character's backstory. With minor variations, McCulley's portrayal of Diego's personality is followed in most Zorro media. A notable exception to this portrayal is Disney's Zorro (1957–1959), where Diego, despite using the original façade early in the series, instead becomes a passionate and compassionate crusader for justice and masquerades as "the most inept swordsman in all of California". In this show, everyone knows Diego would love to do what Zorro does but thinks he does not have the skill. The Family Channel's Zorro (1990–1993) takes this concept further. While Diego pretends to be inept with a sword, the rest of his facade exaggerates his real interests. Diego is well versed and interested in art, poetry, literature, and science. His facade is pretending to be interested in only these things and not interested in swordplay or action. In this version of the story, Zorro also has a well equipped laboratory in his hidden cave. In Isabel Allende's novel, Diego is a mestizo, the son of a Spanish aristocrat and a Shoshone warrior woman. Thus, as a child, Diego is caught between the divine right of nobility and the ways of his Native mother, grandmother, and ancestors.

Нысандар

Зорро кейіпкерімен ең көп байланыстырылатын тарихи тұлға – Хоакин Мурриетта, оның өмірі 1854 жылы Джон Роллин Ридждің авантюрлік романында көркемделіп суреттелген. 1998 жылғы «Зорроның бетпердесі» фильмінде Мурриеттаның (құрық) ағасы Алехандро Диегоның орнына Зорро рөлін мұраға алады. Жауларын әдейі мазақтап, жасаған ісіне қол қоятын құпия жеке басы бар кейіпкер ретінде Зорроның тікелей әдеби алдындағысы – Эмма Орчидің «Қызыл пернель» сериясының батыры сэр Персиваль Блейкени. Бұл кейіпкер Робин Гуд, Рейнард Түлкі, Соломон Пико, Мануэль Родригес Эрдоиза және Тибурсио Васкес сияқты басқа да тұлғаларды еске түсіреді. Тарихи тұрғыдан алғанда, тағы бір ықпал етуші – Уильям Лэмпорт, он жетінші ғасырда Мексикада өмір сүрген ирланд сарбазы. Оның өмірі Висенте Рива Паласионың көркем романының негізі болды; ал «Ирландиялық Зорро» (2004) – жақында жарық көрген өмірбаяндық еңбек. Тағы бір мысал – 1827 жылы Сан-Хосе миссиясына қарсы көтеріліс ұйымдастырған Йокут тайпасынан шыққан Эстанислао. 1860-шы, 1880-шы және 1900-шы жылдардағы «Жылдам табанды Джек» кейіпкерінің бетперделі кекшіл ретінде бейнеленуі Зорроның кейіпкерлік бейнесіне әсер еткен болуы мүмкін. Жылдам табанды Джек – әділетсіздікпен күресу үшін жарқын, бетперделі екінші жағын жасаған, жиі ерекше спорттық және жауынгерлік дағдыларын көрсеткен, жасырын мекеніне ие және визит карточкасы ретінде қылышымен қабырғаға «S» әрпін кескен ақсүйек ретінде бейнеленген. «Қызыл пернель» романындағы сэр Перси сияқты, Дон Диего күдіктен қашу үшін әдемі киім киетін, өлең жазатын және зорлық-зомбылықтан аулақ болатын, сәулетті жан рөлін ойнайды. Барлық қара Фэрбенкс фильміндегі костюм, әр түрлі нұсқаларымен бірге кейіпкердің стандартты костюмі болып қала берді, ол, мүмкін, «Арроу» сериалдық фильмінің кейіпкері «Бетперделі салт атты» (1919) негізінде жасалған. Бұл кейіпкер – күміс экранға шыққан қара ат үстіндегі алғашқы қара киім киген, бетперделі мексикалық салт атты. Келесі жылы шыққан «Зорроның белгісі» фильміндегі Фэрбенкс костюмі маска мен шляпадағы шағын айырмашылықтардан басқа Атшының костюміне ұқсас. 1860 жылы Мór Йока́й «Szegény Gazdagok» (Кедей байлар) романын жариялады, онда басты кейіпкер – мажар бароны Ленард Ха́тцеги, ол «Fatia Negra» (Қара бетті) екінші жағына ие, ол түнде жергілікті халықты тонап, күндіз аристократиялық өмір сүреді. Романның кейіпкері нақты өмірдегі венгр бароны Ласло Нопксадан (1794-1884) шабыттандырылған, жергілікті аңыздарға сәйкес, ол ұқсас екінші жағына ие болған.

The historical figure most often associated with the Zorro character is Joaquin Murrieta, whose life was fictionalized in an 1854 dime novel by John Rollin Ridge. In the 1998 film The Mask of Zorro Murrieta's (fictitious) brother Alejandro succeeds Diego as Zorro. As a hero with a secret identity who taunts his foes by signing his deeds, Zorro finds a direct literary predecessor in Sir Percival Blakeney, hero of the Scarlet Pimpernel pulp series by Emma Orczy. The character recalls other figures, such as Robin Hood, Reynard the Fox, Salomon Pico, Manuel Rodríguez Erdoíza, and Tiburcio Vasquez. Another possible historical inspiration is William Lamport, an Irish soldier who lived in Mexico in the seventeenth century. His life was the subject of a fictive book by Vicente Riva Palacio; The Irish Zorro (2004) is a recent biography. Another is Estanislao, a Yokuts man who led a revolt against the Mission San Jose in 1827. The 1860s, 1880s, and 1900s penny dreadful treatment of the Spring heeled Jack character as a masked avenger may have inspired some aspects of Zorro's heroic persona. Spring Heeled Jack was portrayed as a nobleman who created a flamboyant, masked alter ego to fight injustice, frequently demonstrated exceptional athletic and combative skills, maintained a hidden lair and was known to carve the letter "S" into walls with his rapier as a calling card. Like Sir Percy in The Scarlet Pimpernel, Don Diego avoids suspicion by playing the role of an effete dandy who wears lace, writes poetry, and shuns violence. The all black Fairbanks film costume, which with variations has remained the standard costume for the character, was likely adapted from the Arrow serial film character The Masked Rider (1919). This character was the first Mexican black clad masked rider on a black horse to appear on the silver screen. Fairbanks's costume in The Mark of Zorro, released the following year, resembled that of the Rider with only slight differences in the mask and hat. In 1860, Mór Jókai published his novel "Szegény Gazdagok" (Poor Richmen), where the main character is the Hungarian Baron Lénárd Hátszegi, who is supposed to have the alterego of the "Fatia Negra" (The one with the Black face), an outlaw who robs local people during the night, and during the day lives an aristocratic life. The novel's character was inspired by the real life Hungarian Baron László Nopcsa (1794–1884), who, according to the local legends, had a similar type of alterego.

Авторлық құқық және тауар белгісі даулары

Зорро кейіпкері мен оның тарихтарының авторлық құқығы мен тауарлық белгісі мәселесі даулы болды. Кем дегенде бес туынды АҚШ-та жалпыға қолжетімді, себебі олардың алғашқы жариялануынан кейін кем дегенде 95 жыл өтті: 1919 жылғы «Капистраноның қарғысы» романы, 1920 жылғы «Зорроның белгісі» фильмі, 1922 жылғы «Зорроның одан әрі оқиғалары» романы, 1925 жылғы «Дон Кью, Зорроның ұлы» фильмі және 1926 жылғы «Зорроның жолында» фильмі. Дегенмен, көптеген кейінгі Зорро тарихтары әлі де авторлық құқықпен қорғалған, және осы авторлық құқықтың көп бөлігі Zorro Productions, Inc. компаниясына тиесілі немесе олардың бақылауында, ол «Зорро атауындағы, бейнесі мен кейіпкерінің бүкіл әлемдік тауарлық белгілері мен авторлық құқықтарын басқарады» деп мәлімдейді. Олар сондай-ақ «Зорроның атын, кейіпкерін және/немесе бейнесін рұқсатсыз, лицензиясыз пайдалану мемлекеттік және федералды заңдарды бұзу болып табылады» деп мәлімдейді. 1999 жылы Sony Pictures компаниясының бөлімшесі – TriStar Pictures, Zorro Productions компаниясының Зорро кейіпкерінің тауарлық белгісіне қатысты талаптарын бұзған деп күдіктенген Del Taco, Inc. компаниясының жылдам тамақ дүкендерінің жарнамалық кампаниясына байланысты сотқа берді. Sony және TriStar 1998 жылғы «Зорроның бетпердесі» фильмі үшін Zorro Productions, Inc. компаниясына лицензиялық төлемдерді жүзеге асырды. 1999 жылдың тамызында сот Zorro Productions компаниясының тауарлық белгілерін жарамсыз деп танымады, өйткені сотталушы Зорроға қатысты кейбір авторлық құқықтар жалпыға қолжетімді немесе үшінші тараптарға тиесілі деп мәлімдеді. 2001 жылы Sony Pictures Entertainment v. Fireworks Ent. Group ісі бойынша дау туды. 2001 жылдың 24 қаңтарында Sony Pictures, TriStar Pictures және Zorro Productions, Inc. компаниялары Fireworks Entertainment, Paramount Pictures және Mercury Entertainment компанияларын сотқа берді, олардың «Қылыштар патшайымы» телесериалы Зорро және оған байланысты кейіпкерлердің авторлық құқықтары мен тауарлық белгілерін бұзды деп мәлімдеді. «Қылыштар патшайымы» – 19 ғасырдың басындағы испандық Калифорнияда өткен 2000–2001 жылдардағы телесериал, онда қызыл лентасы бар қара костюм киген және Зорро кейіпкеріне ұқсас батыр бейнеленген, оның ішінде қылышпен күресу, қамшы мен болаларды қолдану және атқа міну дағдылары бар. Zorro Productions, Inc. компаниясы өзінің авторлық құқығына ие екенін дәлелдеді, өйткені Джонстон МакКалли өзінің Зорро құқықтарын 1949 жылы Митчелл Герцке берген. Герц 1961 жылы қайтыс болды, ал оның мүлкі Zorro Productions, Inc. компаниясын құрған оның балаларына берілді. Fireworks Entertainment компаниясы бастапқы құқықтар 1920 жылы Дуглас Фэрбенкске берілгенін дәлелдеді және бұл 1929 жылы заңды түрде расталғандығын көрсететін құжаттарды ұсынды, сондай-ақ авторлық құқықтың әлі де жарамды екендігіне күмән келтірді. Сот «Капистраноның қарғысы» мен «Зорроның белгісі» кітаптарының авторлық құқығы 1995 жылы немесе одан бұрын тоқтап қалғандықтан Зорро кейіпкері жалпыға қолжетімді болып қалды» деген шешім шығарды. Сотталушы Коллинз: «Айыпкерлердің Zorro-да тауарлық белгісі бар деген дәлелі, өйткені олар Zorro-ны пайдалану үшін басқаларға лицензия берді, жалған. Ол ZPI-нің Zorro-ны пайдалану үшін лицензия талап етуге құқығы бар деп санайды». Сотталушы Коллинз содан кейін Sony Pictures, TriStar Pictures және Zorro Productions, Inc. компаниялары ұсынған қарсылықсыз өтініш бойынша өз шешімін қайта қарады. 2010 жылы Zorro Productions, Inc. компаниясы M&M шоколадтық конфеталарын шығаратын Mars, Inc. компаниясын және BBDO Worldwide жарнама агенттігін Зорро сияқты костюмді бейнелейтін жарнамалық роликке байланысты сотқа берді. Іс 2010 жылдың 13 тамызында келісіммен аяқталды («Әр тарап осы іспен байланысты туындаған өз шығыстарын, оның ішінде адвокаттың гонорары мен шығыстарын өзі төлейді»). 2013 жылдың наурыз айында «Z the Musical of Zorro» (1998) кітабының авторы Роберт У. Кэбелл Zorro Productions, Inc. компаниясына тағы бір сот ісі қозғады. Сотта Зорро кейіпкері жалпыға қолжетімді деп мәлімделді, сондықтан Zorro Productions, Inc. компаниясының тауарлық белгілерін тіркеуі алаяқтық болып табылады. 2014 жылдың қазан айында Кэбеллдің ісі қабылданбады, судья Вашингтон штатының (іс қарастырылған жерде) бұл мәселеге қатысты билігі жоқ деп шешті. Алайда кейінірек судья өз шешімін өзгертіп, істі Калифорнияға ауыстырды. 2017 жылдың мамыр айында АҚШ-тың аудандық судьясы Дэвила Zorro Productions, Inc. компаниясының Cabell-дің өзінің федералды тауарлық белгілерін тіркеуді жою туралы талапты қабылдамау туралы өтінішін мақұлдады. Кейбел шағымданудан бас тартты. 2015 жылдың маусым айында Роберт У. Кэбеллдің Zorro Productions, Inc. компаниясымен сот даулары нәтижесінде Еуропалық Одақтың Ішкі нарықтағы үйлестіру жөніндегі кеңсесі 16-шы және 41-ші сыныптардағы тауарлар үшін «Zorro» үшін Қоғамдық тауарлық белгісін жарамсыз деп жариялады. Бұл шешім Бюроның бірінші апелляциялық алқасының «Winnetou» шешімінен кейін шығарылды, онда аты белгілі кейіпкерлердің аттарын осы сыныптарда тауарлық белгі ретінде қорғауға болмайды деп шешілді. Zorro Productions компаниясы шешімге шағымданып, 2017 жылдың 19 желтоқсанында ЕОИПО төртінші апелляциялық алқасы төменгі сот шешімін жойды, даулы тауарлық белгілерді жарамды деп жариялады және Cabell-ді іс жүргізу шығындарын, апелляцияны және Zorro Productions компаниясының заңдық гонорарын төлеуге міндеттеді. Zorro Productions, Inc. компаниясы бүкіл әлемде Зорромен байланысты шамамен 1300 тауарлық белгінің иесі болып табылады. 2018 жылдың мамыр айында судья Эдвард Дэвила Кэбеллдің Zorro Productions компаниясының оның мюзикліне авторлық құқықты бұзғаны туралы шағымын қарады.

The copyright and trademark status of the Zorro character and stories have been disputed. At least five works are in the public domain in the United States because at least 95 years have passed after their first release: the 1919 novel The Curse of Capistrano, the 1920 film The Mark of Zorro, the 1922 novel The Further Adventures of Zorro, the 1925 film Don Q, Son of Zorro, and the 1926 film In the Way of Zorro. Still, many later Zorro stories are still protected by copyright, and many of those copyrights are owned or controlled by Zorro Productions, Inc., which asserts it "controls the worldwide trademarks and copyrights in the name, visual likeness and the character of Zorro." It further states "[t]he unauthorized, unlicensed use of the name, character and/or likeness of 'Zorro' is an infringement and a violation of state and federal laws." In 1999, TriStar Pictures, a division of Sony Pictures, sued Del Taco, Inc., due to a fast food restaurant advertising campaign that allegedly infringed Zorro Productions' claims to a trademark on the character of Zorro. Sony and TriStar had paid licensing fees to Zorro Productions, Inc. for the 1998 film The Mask of Zorro. In an August 1999 order, the court ruled that it would not invalidate Zorro Productions' trademarks because the defendant argued that certain copyrights in Zorro were in the public domain or owned by third parties. A dispute took place in the 2001 case of Sony Pictures Entertainment v. Fireworks Ent. Group. On January 24, 2001, Sony Pictures, TriStar Pictures and Zorro Productions, Inc. sued Fireworks Entertainment, Paramount Pictures, and Mercury Entertainment, claiming that the Queen of Swords television series infringed upon the copyrights and trademarks of Zorro and associated characters. Queen of Swords is a 2000–2001 television series set in Spanish California during the early 19th century and featuring a hero who wore a black costume with a red sash and demonstrated similarities to the character of Zorro, including the sword fighting skills, use of a whip and bolas, and horse riding skills. Zorro Productions, Inc. argued that it owned the copyright to the original character because Johnston McCulley assigned his Zorro rights to Mitchell Gertz in 1949. Gertz died in 1961, and his estate was transferred to his children, who created Zorro Productions, Inc. Fireworks Entertainment argued that the original rights had already been transferred to Douglas Fairbanks, Sr. in 1920 and provided documents showing this was legally affirmed in 1929, and also questioned whether the copyright was still valid. The court ruled that "since the copyrights in The Curse of Capistrano and The Mark of Zorro lapsed in 1995 or before, the character Zorro has been in the public domain". Judge Collins also stated, "Plaintiffs' argument that they have a trademark in Zorro because they licensed others to use Zorro, however, is specious. It assumes that ZPI had the right to demand licenses to use Zorro at all." Judge Collins subsequently vacated her ruling following an unopposed motion filed by Sony Pictures, TriStar Pictures, and Zorro Productions, Inc. In another legal action in 2010, Zorro Productions, Inc., sued Mars, Incorporated, makers of M&M's chocolate candies, and ad agency BBDO Worldwide over a commercial featuring a Zorro like costume. The case was settled ("each party shall bear its own costs incurred in connection with this action, including its attorney's fees and costs") on August 13, 2010. In March 2013, Robert W. Cabell, author of Z – the Musical of Zorro (1998), filed another lawsuit against Zorro Productions, Inc. The lawsuit asserted that the Zorro character is in the public domain and that the trademark registrations by Zorro Productions, Inc., are therefore fraudulent. In October 2014, Cabell's lawsuit was dismissed, with the judge ruling that the state of Washington (where the case was filed) did not have jurisdiction over the matter. However the judge later reversed his decision and had the case transferred to California. In May 2017, U. S. District Judge Davila granted Zorro Productions, Inc.'s motion to dismiss Cabell's claim to cancel its federal trademark registrations. Cabell did not appeal. In June 2015, Robert W. Cabell's legal dispute with Zorro Productions, Inc. resulted in the Community Trade Mark for "Zorro" being declared invalid by the European Union's Office for Harmonization in the Internal Market for goods of classes 16 and 41. This follows the 'Winnetou' ruling of the Office's First Board of Appeal in which the Board of Appeal ruled that the name of famous characters cannot be protected as a trademark in these classes. Zorro Productions appealed the decision, and on December 19, 2017, the EUIPO Fourth Board of Appeal nullified the lower court's ruling, declaring the contested trademarks as valid, and required Cabell to pay the costs of the legal action, the appeal and Zorro Productions' legal fees and costs. Zorro Productions, Inc. owns approximately 1,300 other Zorro related trademarks worldwide. In May 2018, Judge Edward Davila processed a complaint by Cabell to find Zorro Productions infringed copyright on his musical.

Мұра

1936 жылғы "The Vigilantes Are Coming" фильмінде Зорроға ұқсас костюммен маскаланған жан сақшысы бейнеленген, бұл бірнеше елді фильмді Зорро атымен атауға итермеледі: фильм Францияда Zorro l'indomptable, Германияда Zorro – Der blutrote Adler, Данияда Zorro – den blodrøde ørn және Финляндияда Zorro – veripunainen kotka деп аталды. Басты кейіпкер, Бүркіт, Роберт Ливингстон ойнайды, ол кейін 1936 жылы шыққан "Құрметті кабальеро" фильмінде нағыз Зорро рөлін ойнайды. "The Vigilantes Are Coming" Рудольф Валентиноның "Бүркіт" атты нұсқаусыз фильмінің жаңа өңделуі болды. Фильмде Валентино маскалы батыр Қара Бүркіт рөлін ойнайды. Бүркіт Александр Пушкиннің 1841 жылы жарық көрген "Дубровский" романының негізінде жазылған; Қара Бүркіт романда жоқ және Дуглас Фэрбенкс Зорро рөліндегі "Зорроның белгісі" фильмінен шабыттандырылған. Техас Техникалық Университетінің негізгі талисманы – Маскалы салт атты, Зорроға ұқсас. Бастапқыда "Ghost Rider" деп аталған бұл 1936 жылы бірнеше ойындарда пайда болған ресми емес талисман болды, содан кейін 1954 жылы Gator Bowl-да ресми талисман атанды. Екілік тұлғасы бар ойдан туған кекшілдің ерте мысалы болған Зорро американдық комикстердегі суперқаһармандардың алға басушысы болып табылады. Джерри Сигел Суперменді жасаудағы себептердің бірі ретінде Зорроны және "Қызыл пернельді" атады, әсіресе оның екілік тұлғасының тұжырымдамасы – қарапайым мінезді тілші Кларк Кент, себебі Кларк Кенттің зиянсыз сыртқы келбеті мен екілік тұлғасы "Зорроның белгісі" фильміндегі Дон Диего де ла Вега және "Қызыл пернельдегі" сэр Перси Блэкни сияқты кейіпкерлерден шабыт алды, Сигел мұның қызықты драмалық қайшылық пен жақсы юморға айналатынын ойлады. Суперменнің қарысыздардың чемпионы және ерте Алтын ғасырдағы бейжай көзқарасы "Зорроның белгісі" жұлдызы Дуглас Фэрбенкс кейіпкерлерінің ықпалына түсті, ол Робин Гуд сияқты ұқсас оқиғалы фильмдерде ойнаған. Боб Кейн де 1939 жылы құрылған Бэтмен кейіпкеріне шабыттанған екілік жеке басы бар маскалы кекшілдің ерте мысалы ретінде Зорроны атады. Брюс Уэйн де Дон Диего де ла Вега сияқты бай, ата-анасының жинаған байлығының мұрагері. Оның күнделікті мінез-құлқы басқаларды оны жағымсыз, ақымақ және бейқам деп ойлауға итермелейді, күдіктен шығу үшін. Фрэнк Миллердің комикс кітаптарының шағын сериясы "The Dark Knight Returns" (1986) және "The Dark Knight Strikes Again" (2001–2002) Зорроға бірнеше сілтемелер жасайды, мысалы, Бэтмен жеңілген қарсыласының үстіне Z әрпін жазады. Бэтменнің шығу тегі туралы кейінірек айтылған оқиғаларда Брюс Уэйннің ата-анасын ұры өлтіреді, отбасы 1940 жылы Тайрон Пауэрдің қатысуымен "Зорроның белгісі" фильмінің көрсетілімінен шығып кетеді. Зорро 1943 жылы Хосе Мальорки жасаған Эль Койоте деп аталатын ұқсас целлюлозалық кейіпкерге шабыт берді. GURPS рөлдік ойын жүйесінің Supers қосымшасында пайда болған The Fox деп аталатын супербатыр кейіпкері де Зорроға негізделген. Republic Pictures сериалдары "Don Daredevil Rides Again" (1951) және "Man with the Steel Whip" (1954) Зорроға ұқсас маскалы батырларды көрсетеді: Дон Дередевил және Эль Латиго. Republic бұған дейін 1937 және 1949 жылдар аралығында бес Зорро сериалдарын шығарған, бірақ кейіпкердің лицензиясын жоғалтып алған және оны енді пайдалануға болмайды. Сериалда Зорро сериалдарының барлық бесінен түсірілген материалдар жиі қолданылады, бастапқыда Зорроны көрсететін көріністер қазір Дон Дередевил мен Эль Латигоны көрсету ретінде түсіндіріледі: соның нәтижесінде Дон Дередевил мен Эль Латигоның костюмі мен дене пішіні көріністер арасында өзгеріп отырады, тіпті "Zorro's Black Whip" (1944) фильмінен алынған көріністерде әйелге айналады. 1956 жылы шыққан "Сот шуағы" музыкалық комедиясында Зорро мен Робин Гудтың кейіпкерлері біріккен "Қара түлкі" (Эдвард Эшли ойнады) деп аталатын бетперделі бостандық күрескері бар. Hanna Barbera Productions анимациялық сериясы "Пикси және Дикси және Мистер Джинкс" (1958–1961) "Мыстың белгісі" (1959) эпизодында Зорро сияқты маска, плащ және қылышы бар кейіпкерді көрсетті. Hanna Barbera Production-ның "The Quick Draw McGraw Show" (1959–1962) анимациялық сериясында Зорроға негізделген Quick Draw McGraw басты кейіпкерінің баламалы тұлғасы Эль Кабонг бар. Анимациялық серияда "Justice League" (2001–2004) DC Comics кейіпкері El Diablo Зорроға өте ұқсас, ол бірдей стильді шляпа, маска, белбеу және плащ киеді. Оның негізгі қаруы – қамшы. Эль Диаблоның Лазарь Лэйн нұсқасы Нестор Карбонеллдің дауысымен "Әділет лигасы шексіз" (2004–2006) фильмінде пайда болады. Оның комикалық келбеті бойынша жасалған болса да, Зорроның сыртқы келбеті элементтері қосылды. "Бір рет және болашақ нәрсе" (2005) эпизодында Pow Wow Smith, Bat Lash және Jonah Hex...

The 1936 film The Vigilantes Are Coming features a masked vigilante with a costume similar to Zorro, which led several countries to name the movie after Zorro: the film was named Zorro l'indomptable in France, Zorro – Der blutrote Adler in Germany, Zorro – den blodrøde ørn in Denmark and Zorro – veripunainen kotka in Finland. The main character, The Eagle, is played by Robert Livingston, who would then play the actual Zorro in the movie The Bold Caballero, also released in 1936. The Vigilantes Are Coming "was a reworking of The Eagle, Rudolph Valentino's silent film." In the film, Valentino plays the masked hero Black Eagle. The Eagle was based on the posthumously published 1841 novel Dubrovsky by Alexander Pushkin; the Black Eagle does not exist in the novel and was inspired by the performance of Douglas Fairbanks as Zorro in The Mark of Zorro. The Masked Rider, the primary mascot of Texas Tech University, is similar to Zorro. Originally called "Ghost Rider", it was an unofficial mascot appearing in a few games in 1936 and then became the official mascot with the 1954 Gator Bowl. Being one of the earliest examples of a fictional avenger with a double identity, Zorro inspired the creation of several similar characters in pulp magazines and other media and is a precursor of the superheroes of American comic books, Jerry Siegel has credited Zorro along with The Scarlet Pimpernel as one of the inspirations for the creation of Superman particularly the concept of his dual identity as mild mannered reporter Clark Kent, as Clark Kent's harmless facade and dual identity were inspired by the protagonists of such movies as Don Diego de la Vega in The Mark of Zorro and Sir Percy Blakeney in The Scarlet Pimpernel, Siegel thought this would make for interesting dramatic contrast and good humor. Superman's stance as the Champion of the Oppressed and devil may care attitude during his early Golden Age appearances were influenced by the characters of The Mark of Zorro star Douglas Fairbanks, who starred in similar adventure films such as Robin Hood. Also, Bob Kane has credited Zorro, as one of the earliest examples of a fictional masked avenger with a dual identity, as part of the inspiration for the character Batman, which was created in 1939. Like Don Diego de la Vega, Bruce Wayne is affluent, the heir of wealth built by his parents. His everyday persona encourages others to think of him as shallow, foolish, and uncaring to throw off suspicion. Frank Miller's comic book miniseries The Dark Knight Returns (1986) and The Dark Knight Strikes Again (2001–2002) both include multiple Zorro references, such as Batman inscribing a Z on a defeated foe. In later tellings of Batman's origins, Bruce Wayne's parents are murdered by a robber as the family leaves a showing of the 1940 film The Mark of Zorro, starring Tyrone Power. Zorro inspired a similar pulp character known as El Coyote, which was created in 1943 by José Mallorquí. A sample superhero character called The Fox appearing in the Supers supplement of the GURPS role playing system is also based on Zorro. The Republic Pictures serials Don Daredevil Rides Again (1951) and Man with the Steel Whip (1954) feature masked heroes similar to Zorro: Don Daredevil and El Latigo. Republic had previously released five Zorro serials between 1937 and 1949 but had since lost the license for the character and could not use him anymore. The serial makes frequent use of stock footage from all five Zorro serials, with scenes originally showing Zorro now being interpreted as showing Don Daredevil and El Latigo: the result of this is that the costume and body shape of Don Daredevil and El Latigo keeps changing between scenes, even becoming female in scenes taken from Zorro's Black Whip (1944). The 1956 musical comedy The Court Jester features a masked freedom fighter called The Black Fox (played by Edward Ashley), who combines aspects of both Zorro and Robin Hood. Hanna Barbera Productions' animated series Pixie and Dixie and Mr. Jinks (1958–1961) featured a Zorro like character with a mask, cape, and sword known in the episode "Mark of the Mouse" (1959). Hanna Barbera Production's animated series The Quick Draw McGraw Show (1959–1962) features El Kabong, an alternate persona of the main character Quick Draw McGraw, which is loosely based upon Zorro. In the animated series Justice League (2001–2004), a DC Comics character, El Diablo, bears a striking similarity to Zorro, in that he wears the same style hat, mask, sash, and cape. The main difference is that his primary weapon is a whip. The Lazarus Lane version of El Diablo appears in Justice League Unlimited (2004–2006), voiced by Nestor Carbonell. While designed after his comic appearance, elements from Zorro's appearance were added. Seen in the episode "The Once and Future Thing" (2005), he appears alongside Pow Wow Smith, Bat Lash, and Jonah Hex. In 2015, the M7 Con Western Convention, held at the Los Angeles Convention Center, featured a segment on the history of Zorro in film and television. The presentation focused on the great Zorro actors including Douglas Fairbanks, Tyrone Power, Guy Williams, and Duncan Regehr. Maestro Ramon Martinez and actor Alex Kruz gave a live demonstration of the Spanish style of fencing known as La Verdadera Destreza. The two dueled live as Zorro and the Comandante, much to the crowd's delight. A cave that was used as a filming location in various Zorro productions is now known as "Zorro's Cave" and remains in place, now hidden behind a condominium complex, on land that was once the Iverson Movie Ranch in Chatsworth, Los Angeles, recognized as the most widely filmed outdoor shooting location in the history of Hollywood. The DreamWorks character Puss in Boots, an anthropomorphic cat sporting high boots, a broad brimmed and feathered sombrero, and a rapier, was also heavily inspired by Zorro (though ultimately based on the earlier Italian fairy tale character of the same name). Portrayed by Antonio Banderas, who had also earlier played Zorro, he premiered as a character in Shrek 2 (2004) and in the later sequels, as well as inspiring spin off films, Puss in Boots (2011) and Puss in Boots: The Last Wish (2022).

Джонстон МакКаллидің әңгімелері

Бастапқы әңгімелер 1910-1950 жылдары "пульпалық" журналдарда жарық көрген. Көпшілігі Zorro: The Complete Pulp Adventures жинақталған басылымдарының сериясына дейін кітап түрінде жарияланбаған. Zorro: The Complete Pulp Adventures 1-ші том (2016) Капистраноның қарғысы, All Story Weekly, 100-том, №2 – 101-том, №2, бес бөлімде серияланды, 1919 жылдың 9 тамызы – 1919 жылдың 6 қыркүйегі. 1919 жылы Grosset & Dunlap баспасында жарық көрген «Капистраноның қарғысы» романы, 1924 жылы сол редактормен «Zorro-ның белгісі» деген атпен қайта басылды.
"Зорро досын құтқарады", Argosy, 234-том, №1, 1932 жылдың 12 қарашасы.
"Зорро шакалға аң аулайды", Argosy, 237-том, №6, 1933 жылдың 22 сәуірі (сондай-ақ Zorro Hunts by Night деген атпен де белгілі).
Zorro: The Complete Pulp Adventures 2-том (2016)
Zorro-ның одан әрі оқиғалары, Argosy, 142-том, №4 – 143-том, №3, алты бөлімде серияланды, 1922 жылдың 6 мамыры – 1922 жылдың 10 маусымы.
"Зорро сатқындықпен күреседі", Argosy, 249-том, №2, 1934 жылдың 18 тамызы.
"Сырлы Дон Мигель", Argosy Weekly, 258-том, №5 – №6, екі бөлімде серияланды, 1935 жылдың 21 қыркүйегі – 1935 жылдың 28 қыркүйегі.
Zorro: The Complete Pulp Adventures 3-том (2016)
Zorro Rides Again, Argosy, 224-том, №3 – 224-том, №6, төрт бөлімде серияланды, 1931 жылдың 3 қазаны – 1931 жылдың 24 қазаны.
"Зорро пышақ тартады", West Magazine, 56-том, №2, 1944 жылдың шілдесі.
"Зорро бір жоспарды бұзады", West Magazine, 56-том, №3, 1944 жылдың қыркүйегі.
"Зорро қайтадан соққы береді", West Magazine, 57-том, №1, 1944 жылдың қарашасы.
"Зорро үйірін құтқарады", West Magazine, 57-том, №2, 1945 жылдың қаңтары.
"Зорро жеңіске жетеді", West Magazine, 57-том, №3, 1945 жылдың наурызы.
"Зорро дуэльге түседі", West Magazine, 58-том, №1, 1945 жылдың мамыры.
"Зорро қақпаны ашады", West Magazine, 58-том, №2, 1945 жылдың шілдесі.
"Зорро соғыстың алдын алады", West Magazine, 58-том, №3, 1945 жылдың қыркүйегі.
"Зорро досымен күреседі", West Magazine, 59-том, №1, 1945 жылдың қазаны.
"Зорроның қауіпті сағаты", West Magazine, 59-том, №2, 1945 жылдың қарашасы.
"Зорро жынды жайды", West Magazine, 59-том, №3, 1945 жылдың желтоқсаны.
Zorro: The Complete Pulp Adventures 4-том (2016)
Zorro-ның белгісі, Argosy, 305-том, №2 – 305-том, №6, бес бөлімде серияланды, 1941 жылдың 25 қаңтары – 1941 жылдың 22 ақпаны.
"Зорро кейбір құлдарды босатады", West Magazine, 60-том, №1, 1946 жылдың қаңтары.
"Зорроның қос қауіптілігі", West Magazine, 60-том, №2, 1946 жылдың ақпаны.
"Зорроның маскарадасы", West Magazine, 60-том, №3, 1946 жылдың наурызы.
"Зорро паниканы тоқтатады", West Magazine, 61-том, №1, 1946 жылдың сәуірі.
"Зорроның қос қауіптері", West Magazine, 61-том, №2, 1946 жылдың мамыры.
"Зорро көгершінді жұлып алады", West Magazine, 61-том, №3, 1946 жылдың маусымы.
"Зорро таң атқанда саяхаттайды", West Magazine, 62-том, №1, 1946 жылдың шілдесі.
"Зорро жемді алады", West Magazine, 62-том, №2, 1946 жылдың тамызы.
"Зорро кербенге шабуыл жасайды", West Magazine, 62-том, №3, 1946 жылдың қазаны.
"Зорроның қорқыныш сәті", West Magazine, 63-том, №3, 1947 жылдың қаңтары.
Zorro: The Complete Pulp Adventures 5-том (2017)
"Зорроға арналған тапсырма", West Magazine, 65-том, №2, 1947 жылдың маусымы.
"Зорро өзінің абыройын құтқарады", West Magazine, 64-том, №1, 1947 жылдың ақпаны.
"Зорро және пират", West Magazine, 64-том, №2, 1947 жылдың наурызы.
"Зорро барабанды соғады", West Magazine, 64-том, №3, 1947 жылдың сәуірі.
"Зорроның таңғажайып дуэлі", West Magazine, 65-том, №1, 1947 жылдың мамыры.
"Зорроның бетперделі қатері", West Magazine, 65-том, №3, 1947 жылдың шілдесі.
"Зорро мүгедекті көмектеседі", West Magazine, 66-том, №1, 1947 жылдың тамызы.
"Зорро америкалықты құтқарады", West Magazine, 66-том, №2, 1947 жылдың қыркүйегі.
"Зорро қарақшымен кездеседі", West Magazine, 66-том, №3, 1947 жылдың қазаны.
"Зорро өліммен жарысады", West Magazine, 67-том, №1, 1947 жылдың қарашасы.
"Зорро бейбітшілік үшін күреседі", West Magazine, 67-том, №2, 1947 жылдың желтоқсаны.
"Зорро Серенадасы сирена", West Magazine, 68-том, №1, 1948 жылдың ақпаны.
"Зорро сиқыршымен кездеседі", West Magazine, 68-том, №2, 1948 жылдың наурызы.
"Зорро отпен күреседі", West Magazine, 68-том, №3, 1948 жылдың сәуірі.
"Тиррандар үшін алтын", West Magazine, 69-том, №1, 1948 жылдың мамыры.
"Құшақ аулаушы", West Magazine, 69-том, №2, 1948 жылдың шілдесі.
Zorro: The Complete Pulp Adventures 6-том (2017)
"Зорроның өмір үшін күресі", West Magazine, 74-том, №2, 1951 жылдың шілдесі.
"Зорро кейбір қасқырларды қырқады", West Magazine, 69-том, №3, 1948 жылдың қыркүйегі.
"Басқалар масканың артындағы бет", West Magazine, 70-том, №1, 1948 жылдың қарашасы.
"Зорро жаңа жылды бастайды", West Magazine, 67-том, №3, 1948 жылдың қаңтары.
"Ауылжымалы сыйлық", West Magazine, 70-том, №3, 1949 жылдың наурызы.
"Зорроның жауыз достары", West Magazine, 71-том, №1, 1949 жылдың мамыры.
"Зорроның ыстық тортильясы", West Magazine, 71-том, №2, 1949 жылдың шілдесі.
"Зорро үшін аңдып алу", West Magazine, 71-том, №3, 1949 жылдың қыркүйегі.
"Зорро дәлел береді", West Magazine, 72-том, №1, 1949 жылдың қарашасы.
"Ранчо Мародёрс", West Magazine, 72-том, №2, 1950 жылдың қаңтары.
"Зорроның ұрланған жылқысы", West Magazine, 73-том, №3, 1950 жылдың наурызы.
"Зорро көтерілісті тоқтатады", West Magazine, 73-том, №3, 1950 жылдың қыркүйегі.
"Үш кезеңді пеон", West Magazine, 74-том, №1, 1950 жылдың қарашасы.
"Зорро қасарысқыны ұстады", West Magazine, 74-том, №2, 1951 жылдың қаңтары.
"Зорро салық жинайды", West Magazine, 74-том, №3, 1951 жылдың наурызы.
"Зорро жолға шығады! ", Max Brand's Western Magazine, 1954 жылдың мамыры.
"Зорроның бет-әлпеті", ерлер үшін қысқа әңгімелер, 221-том, №2, 1959 жылдың сәуірі.

The original stories were published in pulp magazines from the 1910s to the 1950s. Most remained unpublished in book form until the series of collected editions of Zorro: The Complete Pulp Adventures, issued in 2016 and 2017. Zorro: The Complete Pulp Adventures Vol. 1 (2016)
The Curse of Capistrano, All Story Weekly Vol. 100 No. 2 – Vol. 101 No. 2, serialized in five parts, August 9, 1919 – September 6, 1919 – novella The Curse of Capistrano published by Grosset & Dunlap in 1919, and reissued as The Mark of Zorro in 1924 by the same editor
"Zorro Saves A Friend", Argosy Vol. 234 No. 1, November 12, 1932
"Zorro Hunts A Jackal", Argosy Vol. 237 No. 6, April 22, 1933 (a. k. a. Zorro Hunts by Night)
Zorro: The Complete Pulp Adventures Vol. 2 (2016)
The Further Adventures of Zorro, Argosy Vol. 142 No. 4 – Vol. 143 No. 3, serialized in six parts, May 6, 1922 – June 10, 1922
"Zorro Deals With Treason", Argosy Vol. 249 No. 2, August 18, 1934
"Mysterious Don Miguel", Argosy Weekly, Vol. 258 No. 5 – No. 6, serialized in two parts, September 21, 1935 – September 28, 1935
Zorro: The Complete Pulp Adventures Vol. 3 (2016)
Zorro Rides Again, Argosy Vol. 224 No. 3 – Vol. 224 No. 6, serialized in four parts, October 3, 1931 – October 24, 1931
"Zorro Draws a Blade", West Magazine Vol. 56 No. 2, July 1944
"Zorro Upsets a Plot", West Magazine Vol. 56 No. 3, September 1944
"Zorro Strikes Again", West Magazine Vol. 57 No. 1, November 1944
"Zorro Saves a Herd", West Magazine Vol. 57 No. 2, January 1945
"Zorro Runs the Gauntlet", West Magazine Vol. 57 No. 3, March 1945
"Zorro Fights a Duel", West Magazine Vol. 58 No. 1, May 1945
"Zorro Opens a Cage", West Magazine Vol. 58 No. 2, July 1945
"Zorro Prevents a War", West Magazine Vol. 58 No. 3, September 1945
"Zorro Fights a Friend", West Magazine Vol. 59 No. 1, October 1945
"Zorro's Hour of Peril", West Magazine Vol. 59 No. 2, November 1945
"Zorro Lays a Ghost", West Magazine Vol. 59 No. 3, December 1945
Zorro: The Complete Pulp Adventures Vol. 4 (2016)
The Sign of Zorro, Argosy Vol. 305 No. 2 – Vol. 305 No. 6, serialized in five parts, January 25, 1941 – February 22, 1941
"Zorro Frees Some Slaves", West Magazine Vol. 60 No. 1, January 1946
"Zorro's Double Danger", West Magazine Vol. 60 No. 2, February 1946
"Zorro's Masquerade", West Magazine Vol. 60 No. 3, March 1946
"Zorro Stops a Panic", West Magazine Vol. 61 No. 1, April 1946
"Zorro's Twin Perils", West Magazine Vol. 61 No. 2, May 1946
"Zorro Plucks a Pigeon", West Magazine Vol. 61 No. 3, June 1946
"Zorro Rides at Dawn" West Magazine Vol. 62 No. 1, July 1946
"Zorro Takes the Bait", West Magazine Vol. 62 No. 2, August 1946
"Zorro Raids a Caravan", West Magazine Vol. 62 No. 3, October 1946
"Zorro's Moment of Fear", West Magazine Vol. 63 No. 3, January 1947
Zorro: The Complete Pulp Adventures Vol. 5 (2017)
"A Task for Zorro", West Magazine Vol. 65 No. 2, June 1947
"Zorro Saves His Honor", West Magazine Vol. 64 No. 1, February 1947
"Zorro and the Pirate", West Magazine Vol. 64 No. 2, March 1947
"Zorro Beats the Drum", West Magazine Vol. 64 No. 3, April 1947
"Zorro's Strange Duel", West Magazine Vol. 65 No. 1, May 1947
"Zorro's Masked Menace", West Magazine Vol. 65 No. 3, July 1947
"Zorro Aids an Invalid", West Magazine Vol. 66 No. 1, August 1947
"Zorro Saves an American", West Magazine Vol. 66 No. 2, September 1947
"Zorro Meets a Rogue", West Magazine Vol. 66 No. 3, October 1947
"Zorro Races with Death", West Magazine Vol. 67 No. 1, November 1947
"Zorro Fights for Peace", West Magazine Vol. 67 No. 2, December 1947
"Zorro Serenades a Siren", West Magazine Vol. 68 No. 1, February 1948
"Zorro Meets a Wizard", West Magazine Vol. 68 No. 2, March 1948
"Zorro Fights with Fire", West Magazine Vol. 68 No. 3, April 1948
"Gold for a Tyrant", West Magazine Vol. 69 No. 1, May 1948
"The Hide Hunter", West Magazine Vol. 69 No. 2, July 1948
Zorro: The Complete Pulp Adventures Vol. 6 (2017)
"Zorro's Fight for Life", West Magazine, Vol. 74 No. 2, July 1951
"Zorro Shears Some Wolves", West Magazine Vol. 69 No. 3, September 1948
"The Face Behind the Mask", West Magazine Vol. 70 No. 1, November 1948
"Zorro Starts the New Year", West Magazine Vol. 67 No. 3, January 1948
"Hangnoose Reward", West Magazine Vol. 70 No. 3, March 1949
"Zorro's Hostile Friends", West Magazine Vol. 71 No. 1, May 1949
"Zorro's Hot Tortillas", West Magazine Vol. 71 No. 2, July 1949
"An Ambush for Zorro", West Magazine Vol. 71 No. 3, September 1949
"Zorro Gives Evidence", West Magazine Vol. 72 No. 1, November 1949
"Rancho Marauders", West Magazine Vol. 72 No. 2, January 1950
"Zorro's Stolen Steed" West Magazine Vol. 73 No. 3, March 1950
"Zorro Curbs a Riot", West Magazine Vol. 73 No. 3, September 1950
"The Three Stage Peons", West Magazine Vol. 74 No. 1, November 1950
"Zorro Nabs a Cutthroat", West Magazine Vol. 74 No. 2, January 1951
"Zorro Gathers Taxes", West Magazine Vol. 74 No. 3, March 1951
"Zorro Rides the Trail! ", Max Brand's Western Magazine, May 1954
"The Mask of Zorro", Short Stories for Men Vol. 221 No. 2, April 1959

Фильмдер

Кейіпкер қырықтан астам фильмде пайда болған. Олар:

Аудио/радио драмалары

Уолт Диснейдің Зорро: [1. Сеньор Зорроны таныстыру; 2. Зорро индейстерді босатады; 3. Зорро және әуесқой; 4. Зорроның батыл құтқаруы] (1957) Disneyland Records компаниясы шығарған. Бұл альбом Диснейдің Zorro телесериалынан оқиғаларды қайта баяндады. Онда Гай Уильямс Зорро және Дон Диего рөлінде, Генри Кальвин Сержант Гарсия, Фил Росс Монастарио, Ян Арван Торрес, Джимми Додд Микки Маус клубынан Падре Фелипе рөлінде, Даллас Маккеннонның басқа да дауыстары мен Джимми Макдональд пен Эдди Форресттің дыбыс эффектілері бар. Боб Томас пен Джордж Шерманның оқиғаларын жазған. Музыкасын Уильям Лава жазды және дирижерлік етті. "Зорроның оқиғалары". (1957) Джонстон МакКаллидің "Капистраноның қарғысы" (немесе "Зорроның белгісі") атты әңгімесіне негізделген. Оны Мария Литтл жазды, режиссері Роберт М. Лайт, продюсері Митчелл Герц. Бұл қысқа мерзімді радиошоу қысқа эпизодтардан тұратын серия болды. Тек бірнеше эпизодтың сақталғаны белгілі. "Зорроның белгісі". (1997) [Қазір қолжетімсіз] BBC компаниясы шығарған, Марк Арден Зорро, Луиза Ломбард Лолита және Глин Хьюстон Фрайр Фелипе рөлінде. Ол 5 бөлімнен тұрады. 1. 3 шілде, 1997 жыл Түлкінің түні: 2. 10 шілде, 1997 жыл Қауіпті есептеулер: 3. 17 шілде, 1997 жыл Кек алушы қылыш 4. 24 шілде, 1997 жыл Бас сүйектер орны 5. 31 шілде, 1997 жыл Жақындап келе жатқан дауыл. Зорро және қаракшылар. (2009) Джонстон МакКаллидің "Зорроның одан әрі оқиғалары" романының Д.Ж. Арнесон жасаған бейімделуіне негізделген. Colonial Radio Theatre on the Air продюсері. Brilliance Audio баспасынан шыққан. Онда Кевин Сирон, Шонна МакЭчерн, Хью Метцлер, Дж.Т. Тернер, Сэм Донато, Джозеф Замперелли және Дэн Пауэлл ойнайды. Зорро қайтадан атқа мініп келеді. (2011) Джонстон МакКаллидің "Зорро тағы да жүреді" романының Д.Ж. Арнесон жасаған бейімделуіне негізделген. Colonial Theatre on the Air продюсері. Бұл фильмде Кевин Сирон, Джереми Бенсон, Шонна МакЭчерн, Шана Дирк, Сэм Донато және Хью Метцлер дауыстарын сомдады. "Зорроның белгісі". (2011) "Капистраноның қарғысына" негізделген. Hollywood Theater of the Ear компаниясы Blackstone Audio үшін шығарған. Онда Диего де ла Вега / Зорро рөлінде Вал Килмер, Лолита Пулидо рөлінде Рут Ливье, Дона Каталина Пулидо рөлінде Элизабет Пенья, үй иесі ретінде Армин Шимерман, сержант Педро Гонсалес рөлінде Мишах Тейлор, капитан Рамон рөлінде Кит Сзарабак, Дон Карлос Пулидо рөлінде Нед Шмидтке, губернатор рөлінде Скотт Брик, Фрей Фелипе рөлінде Стефан Рудницки, Дон Алехандро де ла Вега рөлінде Кристофер Табори, Дон Аудре рөлінде Филипп Проктор, Магистрадо рөлінде Джон Слоан және көптеген рөлдерде Гордо Панза дауыстарын сомдады.

Walt Disney's Zorro: [1. Presenting Señor Zorro; 2. Zorro Frees The Indians; 3. Zorro And The Ghost; 4. Zorro's Daring Rescue] (1957) released by Disneyland Records. This album retold stories from the Disney Zorro television series. It featured Guy Williams as Zorro and Don Diego, Henry Calvin as Sergeant Garcia, Phil Ross as Monastario, Jan Arvan as Torres, Jimmie Dodd from The Mickey Mouse Club as Padre Felipe, with other voices by Dallas McKennon and sound effects by Jimmy MacDonald and Eddie Forrest. Record story adaptations by Bob Thomas and George Sherman. Music composed and conducted by William Lava. The Adventures of Zorro. (1957) Based on the original Johnston McCulley story The Curse of Capistrano (aka The Mark of Zorro). It was written by Maria Little, directed by Robert M. Light, and produced by Mitchell Gertz. This short lived radio show was a series of short episodes. Only a handful of episodes are known to have survived. The Mark of Zorro. (1997) [No longer available] Produced by the BBC, it starred Mark Arden as Zorro, Louise Lombard as Lolita, and Glyn Houston as Friar Felipe. It aired in 5 parts. 1. July 3, 97 Night of the Fox: 2. July 10, 97 Deadly Reckonings: 3. July 17, 97 The Avenging Blade 4. July 24, 97 The Place of Skulls 5. July 31, 97 The Gathering Storm
Zorro and the Pirate Raiders. (2009) Based on the D. J. Arneson adaptation of Johnston McCulley's The Further Adventures of Zorro. Produced by Colonial Radio Theatre on the Air. Published by Brilliance Audio. It features Kevin Cirone, Shonna McEachern, Hugh Metzler, J. T. Turner, Sam Donato, Joseph Zamperelli Jr., and Dan Powell. Zorro Rides Again. (2011) Based on the D. J. Arneson adaptation of Johnston McCulley's "Zorro Rides Again". Produced by Colonial Theatre on the Air. It features the voice talents of Kevin Cirone, Jeremy Benson, Shonna McEachern, Shana Dirk, Sam Donato, and Hugh Metzler. The Mark of Zorro. (2011) Based on The Curse of Capistrano. Produced by Hollywood Theater of the Ear for Blackstone Audio. It features the voice talents of Val Kilmer as Diego de la Vega/Zorro, Ruth Livier as Lolita Pulido, Elizabeth Peña as Doña Catalina Pulido, Armin Shimerman as the Landlord, Mishach Taylor as Sgt Pedro Gonzalez, Keith Szarabajka as Cpt Ramone, Ned Schmidtke as Don Carlos Pulido, Scott Brick as the Governor, Stefan Rudnicki as Fray Felipe, Kristoffer Tabori as Don Alejando de la Vega, Philip Proctor as Don Audre, John Sloan as the Magistrado, and Gordo Panza in numerous roles.

Ойыншықтар

Дисней телесериалының танымалдығының арқасында 1958 жылы The Topps Company компаниясы сол жылғы фильмдерден суреттер жинағынан тұратын 88 картадан тұратын жиынтықты шығарды. Бұл карталар сирек кездесіп, коллекционерлердің бағалы туындыларына айналды. Сол жылы Луи Маркс компаниясы бас киімдер, қылыштар, ойыншық тапаншалар және ойын жиынтығы сияқты түрлі Зорро ойыншықтарын шығарды, ал Лидо компаниясы пластик фигуралар жасады. Итальяндық ойыншықтар өндірушісі Giochi Preziosi классикалық Зорро кейіпкерлеріне, мотивтеріне және стиліне негізделген кең ауқымды ойыншықтар желісін шығарды. Ойыншықтардың ассортиментін Pangea Corporation әзірледі және 2005 жылы әлем бойынша таратты. Онда әртүрлі өлшемдегі әрекеттік фигуралар, интерактивті ойын жиынтықтары және роликтік ойындарға арналған заттар бар болды. Zorro-ға қарсы тұратын Senor Muerte сияқты жаңа түпнұсқа кейіпкерлер де қосылды. 2007 жылы бразилиялық ойыншық жасаушы Gulliver Toys компаниясы Zorro: Generation Z құқықтарын лицензиялады, оны BKN және Pangea Corporation бірлесіп әзірледі. Ойыншықтар ассортименті анимациялық бағдарламамен бір уақытта және бірлесіп жасалды. 2011 жылы АҚШ-тағы коллекционерлік компания Triad Toys 12 дюймдік Zorro әрекеттік фигурасын шығарды.

Комикстер

Зорро онжылдықтар бойы көптеген түрлі комикс серияларында пайда болды. Zorro 1939 жылы Францияда "Джамбо" комиксі түрінде жарық көрді. Оның ең танымал суретшілері Андре Оули (1947–1967), Eu. Гир (1949). 1948 жылғы қарашада Quality Comics баспасынан шыққан Hit Comics #55 санында Zorro-ны Kid Eternity шақырады, бірақ бұл нұсқада тек қамшысы бар және бетперде кимейді. Dell Comics Zorro-ны Four Color Comics #228 (1949), 425 (1952), 497 (1953), 538 (1954), 574 (1954), 617 (1955) және 732 (1957) сандарында жариялады. Бұл әңгімелерде Эверетт Раймонд Кинстлер (#497, 538 және 574), Боб Фуджитани, Боб Корреа және Альберто Джиолитти суреттері болды. Dell компаниясының сондай-ақ Disney комикстерін АҚШ-та жариялауға лицензиясы болды және 1957 жылы Disney Zorro телесериалын бастағаннан кейін, 1958 жылдың ақпаны мен 1959 жылдың қыркүйегі аралығында Zorro-ға арналған Four Color журналының жеті санын шығарды, аталған лицензия бойынша алғашқы әңгімелерде Алекс Тоттың суреттері болды. 1959 жылдың желтоқсанында Dell жеке Disney лицензиясы бойынша Zorro атауын жариялай бастады, ол нөмірлеуді #8-ден бастап, #15 (қыркүйек 1961) шығарылымына дейін жариялануын жалғастырды. Кейін кейіпкер ай сайынғы Walt Disney's Comics and Stories (Dell баспасында да жарық көрген) журналында жарияланған төрт әңгімеде пайда болды, #275 (тамыз 1963) – #278 (қараша 1963) сандарының әрқайсысында бір оқиға жарық көрді: бұл Disney лицензиясы бойынша АҚШ-та шығарылған соңғы Zorro әңгімелері болды. Алайда, Disney 1964 жылдан 1978 жылға дейін Disney Studio Program арқылы көбірек әңгімелер шығарды, бұл шетелдік тұтыну үшін комикс кітаптары туралы әңгімелер шығаратын бөлімше болды. Американдық әңгімелер мен Disney Studio әңгімелерінің аудармаларын жариялаумен қатар, көптеген шетелдік баспагерлер Disney лицензиясы бойынша өздерінің түпнұсқалық әңгімелерін шығарды: бұл елдер – Нидерланды (1964–1967), Чили (1965–1974), Италия (1969–1971), Бразилия (1973–1983), Франция (1974–1986) және Германия (1980–1982). 1964 жылдан 1967 жылға дейін Ханс Крессе (сурет) және Жооп Термос (сценарий) голланд жастар апталығының оқырмандарына жарияланбаған әңгімелер ұсынды. Gold Key Comics 1966 жылдың қаңтар айында Disney лицензиясы бойынша Zorro сериясын бастады, бірақ олардың Lone Ranger сериясы сияқты, ол тек Dell комикстерінің бұрынғы материалдарын қайта басып шығарды және 1968 жылдың наурыз айында тоғыз санынан кейін тоқтатылды. Кейінгі жиырма жыл бойы кейіпкер АҚШ-та ұмытылып, 1990 жылы Marvel Comics оны Дункан Регердің Zorro телесериалымен байланыстырып, 12 санынан тұратын серияны жаңартып шығарды. Бұл комикстердің көбі Алекс Тоттың мұқабасында болды. 1993 жылы Topps Comics 2 санынан тұратын Dracula Versus Zorro шектеулі сериясын жариялады, содан кейін 11 саны бар Zorro сериясы жарық көрді. Topps сонымен қатар жазушы Дон Макгрегор мен суретші Майк Мейхью жасаған Zorro әңгімелерінен шыққан Lady Rawhide атты екі шектеулі сериясын жариялады. Кейін Макгрегор Image Comics үшін "Зорроның бетпердесі" фильмінің шектеулі сериялы адаптациясын жазды. 1990 жылдардың соңында күнделікті және жексенбілік газеттерде таралатын комикс жолағы да жарық көрді. Оны Макгрегор жазды, ал суретін Том Йейтс салған. Papercutz бір кезде Zorro сериясы мен графикалық романдарды шығарған. Бұл нұсқа манга стилінде суреттелген. Dynamite Entertainment 2008 жылдан 2010 жылға дейін жүгірген 20 нөмірлі Zorro сериясымен кейіпкерді қайта іске қосты, оны Мэтт Вагнер жазды және бірнеше суретшілер салған. Басшы сонымен қатар Дон Макгрегор мен суретші Майк Мейхьюдің "Матанзас" атты бұрын жарияланбаған әңгімесін шығарды. Zorro (осы жерде 1930 жылдардың ұрпағы) 2013 жылы Dynamite сегіз санынан тұратын Masks сериясында пайда болды, онда Green Hornet және Kato, The Shadow және The Spider де болды. Оны Крис Роберсон жазды, суретін Алекс Росс пен Деннис Калеро салған. Dynamite Entertainment сонымен қатар 2014 жылдың қарашасы мен 2015 жылдың мамыр аралығында "Джанго/Зорро" атты жеті нөмірлі сериясын жариялады, Зорро Квентин Тарантиноның "Джанго Ашылған" (2012) фильміндегі Джанго Фримен кейіпкерімен бірге. Сериалды Тарантино мен Мэтт Вагнер бірігіп жазды, сурет салушы - Эстев Поллс. 2018 жылы American Mythology лицензияны алып, Жан Мари Надо жазған Zorro Legendary Adventures сериясын және Роберт Риго салған Zorro: Swords of Hell сериясын шығарды. Компания содан бері Zorro-ны басқа лицензияланған қасиеттерімен бірге, атап айтқанда, Диего Де Ла Веганың Эдгар Райс Берроуз романдарынан Каспактың жоғалған әлеміне экспедицияға еріп келген "Заман ұмытқан елдегі Зорро" атты кроссоверлерді шығарды. 2020 жылы француз баспасы Дарго Пьер Аларидің "Дон Вега" романын шығарды. 2023 жылы Шон Гордон Мерфидің Massive Publishing үшін Zorro: Man of the Dead деп аталатын төрт нөмірлі мини-сериалды жазып, суреттеп шығаратыны туралы хабарланды.

Zorro has appeared in many different comic book series over the decades. Zorro was adapted into comics in France in 1939 in Jumbo. Its best known artists were André Oulié (1947 1967), Eu. Gire (1949). In Hit Comics #55, published by Quality Comics in November 1948, Zorro is summoned by Kid Eternity, but in this version has only a whip and does not wear a mask. Dell Comics published Zorro in Four Color Comics #228 (1949), 425 (1952), 497 (1953), 538 (1954), 574 (1954), 617 (1955) and 732 (1957). These stories featured artwork by Everett Raymond Kinstler (#497, 538, and 574), Bob Fujitani, Bob Correa and Alberto Giolitti. Dell also had a license to publish Disney comics in the United States and, following the launch of Disney's Zorro TV series in 1957, published seven more issues of Four Color dedicated to Zorro between February 1958 and September 1959, under said license, with the first stories featuring artwork by Alex Toth. In December 1959, Dell started the publication of a standalone Disney licensed Zorro title, which started the numeration at #8 and continued to be published until issue #15 (September 1961). The character then appeared in four stories published in the monthly Walt Disney's Comics and Stories (also published by Dell), one story per issue from #275 (August 1963) to #278 (November 1963): these were the last Zorro stories produced in the United States under the Disney license. However, Disney produced more stories from 1964 to 1978 through the Disney Studio Program, a unit producing comic book stories exclusively for foreign consumption. In addition to publishing translations of American stories and Disney Studio stories, many foreign publishers also produced their own original stories under the Disney licence: these countries are the Netherlands (1964–1967), Chile (1965–1974), Italy (1969–1971), Brazil (1973–1983), France (1974–1986) and Germany (1980–1982). From 1964 to 1967 Hans Kresse (art) and Joop Termos (script) offered unpublished stories to the readers of the Dutch youth weekly Pep. Gold Key Comics started another Disney licensed Zorro series in January 1966, but, like their contemporaneous Lone Ranger series, it featured only material reprinted from the earlier Dell comics and folded after nine issues in March 1968. The character remained dormant in the United States for the next twenty years until it was revived by Marvel Comics in 1990 for a 12 issue tie in with the Duncan Regehr television series Zorro. Many of these comics had Alex Toth covers. In 1993, Topps Comics published a 2 issue limited series Dracula Versus Zorro followed by a Zorro series that ran 11 issues. Topps also published two limited series of Lady Rawhide, a spin off from the Zorro stories created by writer Don McGregor and artist Mike Mayhew. McGregor subsequently scripted a limited series adaptation of The Mask of Zorro film for Image Comics. A newspaper daily and Sunday strip were also published in the late 1990s. This was written by McGregor and rendered by Tom Yeates. Papercutz once published a Zorro series and graphic novels. This version is drawn in a manga style. Dynamite Entertainment relaunched the character with a 20 issue Zorro series which ran from 2008 to 2010, written by Matt Wagner and drawn by multiple artists. The publisher also released an earlier unpublished tale called "Matanzas" by Don McGregor and artist Mike Mayhew. Zorro (here a 1930s descendant) also appears in the 2013 Dynamite eight issue limited series Masks alongside the Green Hornet and Kato, The Shadow, and The Spider. It was written by Chris Roberson with art by Alex Ross and Dennis Calero. Dynamite Entertainment also published a seven issue series titled Django/Zorro between November 2014 and May 2015, teaming Zorro with the character Django Freeman from Quentin Tarantino's movie Django Unchained (2012). The series was co written by Tarantino and Matt Wagner, with art by Esteve Polls. In 2018, American Mythology took the license, launched the series Zorro Legendary Adventures, written by Jean Marie Nadaud and drawn by Robert Rigot and limited series Zorro: Swords of Hell, written by David Avallone and illustrated by Roy Allan Martinez. The company has since released crossovers featuring Zorro with their other licensed properties, namely Zorro in the Land that Time Forgot featuring Diego De La Vega accompanying an expedition to the lost world of Caspak from the Edgar Rice Burroughs novels. In 2020, the French publisher Dargaud launched Don Vega by Pierre Alary. In 2023, it was announced that Sean Gordon Murphy would write and illustrate a four issue miniseries for Massive Publishing entitled Zorro: Man of the Dead, set for release in 2024.