Кіріспе

Аутизм спектрінің бұзылыстарын емдеудің эксклюзивті бағдарламасы
Қарым-қатынасты дамыту араласуы (RDI) – аутизм спектрінің бұзылыстарын (ASD) емдеуге арналған эксклюзивті, тауарлық белгісі тіркелген бағдарлама, динамикалық интеллектті дамыту аутистік спектрдегі адамдардың өмір сапасын жақсартудың кілті деген сенімге негізделген. Бағдарламаның негізгі философиясы – аутистік спектрдегі адамдар, егер оларға бірте-бірте, жүйелі түрде ұсынылса, шынайы эмоционалды қарым-қатынастарға қатыса алады. Емдеудің мақсаты – әлеуметтік қарым-қатынастарда сәтті өзара әрекеттесу үшін қажетті мотивацияны және құралдарды жүйелі түрде қалыптастыру, аутистік спектрдегі барлық адамдарға тән деп саналатын осы саладагы кемшіліктерді түзету. RDI әлеуметтік байланыстың құрылыс бөліктерін – мысалы, мағынаны беру, эмоцияларды бөлісу, өзара реттеу және тәжірибе алмасуды дамытуға бағытталған, бұл әдетте нәрестелік және ерте балалық шақта дамиды. RDI – отбасыға негізделген бағдарлама, онда оқытылған кеңесшілер отбасыларға өзара әрекеттесу және коммуникация стильдерін өзгертуге көмектеседі. Ата-аналарға білім беру кезеңінен кейін бала мен ата-ана арасындағы қарым-қатынасты бағалау жүргізіледі. Содан кейін кеңесшілер ата-ана мен бала арасындағы "басшылыққа алынған қатысу" қарым-қатынасын құруға бағытталған нақты мақсаттар жиынтығы арқылы отбасыға қолдау көрсетеді, бұл балаға ата-анасының "танымдық шәкірті" болуға мүмкіндік береді. Танымдық тәжірибеден өткеннен кейін отбасы балаға арналған нақты когнитивтік түзету мақсаттарына көшуі мүмкін. Бұл – "жаңалықтар" мен "толықтырулар" арқылы оңтайлы нейрондық байланысты қалпына келтіруге бағытталған, даму кезеңдеріне сәйкес келетін мақсаттар. Төрт жылдан кейін RDI бағдарламасы RDIconnect компаниясына айналды, ол аутистік спектрдегі адамдарға ғана емес, басқа да топтарға арналған бағдарламаларды ұсынады. Консультанттарды оқыту бағдарламасымен қатар, RDIConnect қазір Отбасылық басшылыққа алынған қатысу бағдарламасын, Динамикалық білім беру бағдарламасын және ASD үшін RDI бағдарламасын ұсынады, олардың әрқайсысы кәсіби мамандар мен ата-аналар арасындағы үздіксіз диалогты ұйымдастыруға, жеделдетуге және құруға көмектесетін құралдармен бірге келеді. RDIConnect енді сапаны қамтамасыз ету, емдеу деңгейі және оқыту жүйесін қолданады, бұл олардың халықаралық деңгейде танымал бағдарламасының және жаңа аудиторияның негізгі бөлігі болып табылады.

Тарих

RDI бағдарламасын психолог Стивен Гутштейн 1990 жылдары әзірлеген. Гутштейн балалардың эмоционалдық қарым-қатынастар әлемінде қалай тиімді болатынын зерттеді. Ол даму психологиясы саласындағы зерттеулерді қарастырып, ана мен бала арасындағы ерте қарым-қатынастар кейінірек тіл, ойлау және әлеуметтік даму қабілеттерін болжайтынын анықтады. 2002 жылы RDI негізіндегі екі кітап, сондай-ақ оның тұжырымдамалық негіздерін түсіндіретін кітап жарық көрді, бірақ RDI сол кезден бері маңызды өзгерістерге ұшырады және қазір тек RDI LS, яғни оқу жүйесі арқылы қолжетімді, оған оқытылған консультанттар ғана қол жеткізе алады. Қазір АҚШ, Ұлыбритания, Австралия, Канада, Қытай, Жапония, Сингапур, Үндістан, Израиль, Италия, Малайзия, Мексика, Жаңа Зеландия және Швейцарияда оқытылған консультанттар бар. Доктор Стивен Гутштейннің соңғы жарияланымдары: «Менің балам билей алады: қарым-қатынас дамыту араласуы (RDI) бағдарламасы арқылы аутизм, Аспергер синдромы және табыс туралы әңгімелер» (2005), «Қарым-қатынас дамыту араласуы (RDI) бағдарламасы және білім беру» (2007) және «Аутизм, Аспергер синдромы және ПДД үшін жаңа жолдар: қарым-қатынас дамыту араласуы бағдарламасы» (2009).

Тиімділігі

Connections Center RDI бойынша екі зерттеу жүргізгенімен, әзірге тәуелсіз зерттеулер болған жоқ, бірақ қазіргі уақытта Австралияның Сидней университетінде бір зерттеу жүріп жатыр. 2007 жылғы зерттеуде отбасылары RDI-ге қатысқан және емдеу басында салыстырмалы түрде жоғары IQ көрсеткен балалар, аутизмді диагностикалық бақылау тізімі (ADOS) және аутизмді диагностикалық сұхбат (ADI R) бойынша диагностикалық санатында айқын өзгерістерді көрсетті. Алайда, бұл зерттеу бақылау тобы жоқ, эксперименттік емес зерттеу болды және зерттеушілер емдеу мерзімі туралы хабардар болды.