Кіріспе

C. difficile бактериясынан туындайтын ауру.

Алдын алу шараларына ауруханалардағы палаталарды мұқият дезинфекциялау, антибиотиктерді қолдануды шектеу және ауруханаларда қол жуу науқандарын жүргізу кіреді. Алкогольді құрамы бар қол дезинфекциялаушылар тиімді емес сияқты. Симптомдар басылғаннан кейін қайта тексеру ұсынылмайды, себебі адам көбінесе бактерия тасымалдаушы болып қалуы мүмкін. Алдын ала зерттеулер нәтижесінде фекальдық микробиота трансплантациясы және пробиотиктер рецидив қаупін азайтуы мүмкін екендігі анықталды. C. difficile инфекциясы әлемнің барлық аймақтарында кездеседі. 2001 және 2016 жылдар аралығында аурудың таралу деңгейі артқан. Clostridioides difficile инфекциясынан ауруханаға жатқан ересектерге келетін шығын 4500 доллардан 15000 долларға дейін жетеді. АҚШ-та денсаулық сақтаумен байланысты инфекциялар медициналық көмек құнына жыл сайын 1,5 миллиард АҚШ доллары қосады. C. difficile ауруханада жиі кездесетін инфекция болғанымен, инфекциялардың ең көп дегені 30% аурухана ішінде таралады. Қалған инфекциялардың көпшілігі ауруханадан тыс жерлерде жұғады, онда дәрі-дәрмектерді қабылдау және өткендегі диарея ауруларының (мысалы, слабительдерді дұрыс пайдаланбау немесе сальмонеллезге байланысты тамақтан улану) нәтижесінде бактериямен отарлану қаупі артады деп есептеледі.

Белгілері мен симптомдары

CDI белгілері мен симптомдары жеңіл диареядан бастап, өмірге қауіпті ішек қабынуына дейін жетеді. Ересектерде клиникалық болжам ережесі бойынша ең маңызды белгілер: айқын диарея ("24 сағат ішінде үштен астам жұмсақ немесе сулы нәжіс пайда болуы"), жақында антибиотик қолдану, іш ауруы, қызба (40,5 °C немесе 105 °F дейін) және нәжістің жылқы тыңайтқышына ұқсайтын ерекше жағымсыз иісі. Ауруханадағы пациенттер арасында, антибиотикпен алдын ала емдеу және диарея немесе іш ауруының болуы 86% сезімталдық және 45% спецификалық көрсеткіштерді берді. Цитотоксинге оң нәтижелердің 14% көрсеткішпен кездесетін зерттеуде, оң болжамдық құндылығы 18%, ал теріс болжамдық құндылығы 94% болды. Балаларда CDI-нің ең көп кездесетін белгісі – күніне кем дегенде үш рет ішек қызметі болатын сулы диарея, бұл екі немесе одан да көп күнге созылуы мүмкін, сонымен қатар қызба, тәбет жоғалту, жүрек ауру және/немесе іш ауруымен бірге жүруі мүмкін. Ауыр инфекцияға шалдыққандарда ішек қабынуы дамуы мүмкін, ал диарея мүлдем болмауы немесе азы болуы мүмкін.

Себеп

C. difficile бактериясымен зарағу C. difficile диареясына әкеп соқтырады.

C. difficile

Клостридиялар – анаэробты, жылдам қозғалатын бактериялар, табиғатта кең таралған, әсіресе топырақта жиі кездеседі. Микроскоп астында олар ұзын, дөңгелек емес (көбінесе барабан немесе біз тәрізді) пішіндес жасушалар болып көрінеді, соңғы ұштарында бүгір бар. Грам бояуымен қарағанда, C. difficile жасушалары грам-оң болып табылады және адам денесінің температурасында, оттегі жоқ жағдайда қан агарында ең жақсы өседі. Бактериялар стресске ұшырағанда, белсенді бактериялардың төзе алмайтын қатал жағдайларға төтеп бере алатын спораларды түзеді. Ең жақсы зерттелгендері – энтеротоксин (Clostridium difficile toxin A) және цитотоксин (Clostridium difficile toxin B), екеуі де жұқтырған адамдарда диарея мен қабыну тудыруы мүмкін, бірақ олардың салыстырмалы үлесі талқылауда. Тағы бір токсин – бинарлы токсин де сипатталған, бірақ оның ауру дамуындағы рөлі толыққанды түсініксіз. CDI-ді антибиотиктермен емдеу антибиотикке қарсы тұру қабілетіне және бактериялардың физиологиялық ерекшеліктеріне (спора түзілуі, псевдомембрананың қорғау әсері) байланысты қиын болуы мүмкін. АҚШ-тың Атлантадағы Ауруларды бақылау және алдын алу орталығы (CDC) жоғары вируленттілікке, антибиотикке қарсы тұру қабілетіне немесе екеуіне де ие эпидемиялық штаммның пайда болуы туралы ескертті. C. difficile фекальды-ауыздық жолмен адамнан адамға таралады. Бұл микроорганизмдер жылуға төзімді спораларды түзеді, олар спиртті құрамы бар қол тазалағыштармен немесе беттерді күнделікті тазалаумен жойылмайды. Сондықтан, бұл споралар клиникалық ортада ұзақ уақыт сақталады. Осы себепті, бактерияларды кез келген беттен оңай өсіруге болады. Споралар жұтылғаннан кейін, олардың қышқылға төзімділігі асқазан арқылы зақымсыз өтуіне мүмкіндік береді. Өт қышқылдарымен байланысқанда, олар өсіп, ішекте вегетативті жасушаларға көбейеді. Ас қорыту жүйесінде бұрынғыда антибиотиктерді қолдану немесе диареялық ауруларға байланысты бұзылыстар болмаған адамдар C. difficile-ге аз ұшырайды.

Антибиотиктер

C. difficile колиті ең тікелей байланысты фторхинолондар, цефалоспориндер және клиндамицин сияқты антибиотиктердің қолданылуымен. Кейбір зерттеулер мал өсіруде антибиотиктерді кеңінен қолдану C. difficile сияқты бактериялық инфекциялардың жайылуына себеп болуы мүмкін екенін көрсетеді.

Денсаулық сақтау ортасы

Адамдар көбінесе ауруханаларда, қарттар үйлерінде немесе басқа медициналық мекемелерде инфекцияға шалдығады, алайда медициналық ортадан тыс инфекцияның таралуы артып келеді. Егер адам фекалиямен ластанған заттарға немесе беттерге тиіп, содан кейін аузына немесе шырышты қабықтарына қол тигізсе, инфекция жұқтыруы мүмкін. Медициналық қызметкерлер бактерияларды таратуы немесе қол арқылы беттерді ластауы мүмкін. Ауруханада екі аптаға дейін жатқандардың арасында C. difficile инфекциясының шағылысу деңгейі 13% деп есептеледі, ал төрт аптадан астам жатқандардың арасында – 50%. Соңғы бір жылда ұзақ мерзімді ауруханада жату немесе қарттар үйінде тұру, колонизацияның жоғарылау тәуекелінің тәуелсіз факторлары болып табылады.

Қышқылдықты басу дәрісі

Қоғамда таралған CDI-нің өсуі асқазан қышқылының өндірісін төмендетуге арналған дәрілерді қолданумен байланысты: H2 рецепторларының антагонисттері тәуекелді 1,5 есе арттырды, ал протондық сорғының ингибиторлары күніне бір рет қолданғанда 1,7 есе, ал күніне бір реттен астам қолданғанда 2,4 есе арттырды. Байқау жүргізілген зерттеулерде асқазан қышқылының өндірісін төмендетуді қолданғанда рецидивті CDI қаупінің жоғарылауы анықталды, бұл көрсеткіш 22,1% құрайды, ал асқазан қышқылының өндірісін төмендетпеген науқастарда рецидивті CDI көрсеткіші 17,3% құрайды.

Диарея аурулары

Жақында диарея ауруына шалдыққан адамдар спораларға, соның ішінде лаксативтерді теріс пайдалану мен асқазан-ішек патогендеріне ұшырағанда C. difficile бактериясымен колонизациялану қаупі жоғары. Барлық колонизация жағдайлары ауруға алып келмейді, бірақ симптомсыз тасымалдаушылар бірнеше жыл бойы колонизацияланған күйде қалуы мүмкін. Қан сарысуындағы альбумин деңгейінің төмен болуы C. difficile инфекциясының дамуына және инфекция ауыр ағымына қауіпті фактор болып табылады. Созылмалы бүйрек ауруы (СББ) C. difficile инфекциясының дамуындағы қауіп факторы ретінде анықталған. СББ-і бар пациенттерде алғашқы және қайталамалы инфекцияға шағу қаупі, сондай-ақ ауыр инфекцияға шағу ықтималдығы жоғары. Ішек қабыну ауруы бар пациенттерде де инфекцияға шағу қаупі жоғары, және жақында жасалған зерттеу олардың аралық C. difficile инфекциясы ІҚА симптомдарымен жасырылуы мүмкін екенін көрсетеді, сондықтан аурудың белсенділігі өзгерген пациенттерде тестілеуді қарастыру қажет.

Патофизиология

Жүйелік антибиотиктерді, оның ішінде кең спектрлі пенициллиндер/цефалоспориндер, фторхинолондар және клиндамицин қолдану ішек микробиотасының қалыпты күйін өзгертеді. Атап айтқанда, антибиотик ішектегі басқа бәсекелес бактерияларды өлтірген кезде, қалған бактериялар кеңістік пен қоректік заттар үшін азырақ бәсекелеседі. Соның салдарынан, кейбір бактериялардың қалыптыдан артық өсуіне жағдай жасалады. C. difficile – осы бактериялардың бір түрі. C. difficile ішекте көбейеді, сонымен қатар токсиндерді де өндіреді. Егер C. difficile-де А немесе В токсині болмаса, ол ішекте қоныстануы мүмкін, бірақ псевдомембраналық колитті тудыруы екіталай. Ауыр инфекциямен байланысты колит – қабыну реакциясының бір бөлігі болып табылады, ал «псевдомембрана» қабыну жасушаларының, фибриннің және некроздық жасушалардың тұтқыр жиынтығынан қалыптасады.

Диагностика

C. difficile токсиндерін анықтауға арналған тесттер пайда болғанға дейін диагноз көбінесе колоноскопия немесе сигмоидоскопия арқылы қойылды. Ішек немесе тік ішек қабығында "псевдомембраналардың" пайда болуы жоғары дәрежеде күдік тудырады, бірақ бұл жағдайдың нақты диагнозы емес. Псевдомембраналар қабыну қалдықтарынан және ақ қан жасушаларынан тұратын эксудаттан құралған. Колоноскопия және сигмоидоскопия әлі де қолданылып жүргенімен, қазір C. difficile токсиндерін анықтау үшін нәжіс тестілеу көбінесе бірінші кезектегі диагностикалық тәсіл болып табылады. Әдетте, тек екі токсин – А және В токсиндері тексеріледі, бірақ микроорганизм бірнеше басқа токсиндерді де өндіреді. Бұл тест 100% дәл емес, тіпті қайталап тестілеу кезінде де маңызды мөлшерде жалған теріс нәтижелер беруі мүмкін.

Жіктеу

КДИ креатинин және ақ қан клеткалары көрсеткіштеріне сәйкес, жеңіл, ауыр және молшақ КДИ-ге жіктелуі мүмкін.

Токсиннің ELISA

А және В токсиндерін ферментпен байланысты иммуносорбенттік талдау (ELISA) арқылы бағалау, А немесе В токсинін (немесе екеуін де) анықтау әдісіне байланысты, 63–99% сезімталдыққа және 93–100% ерекшелікке ие. Егер ем тиімді болса, бұрын жұқтырған адамның нәжісінен *Clostridioides difficile* токсині толығымен жоғалуы керек. Көптеген ауруханалар тек кең таралған А токсинін анықтайды. Дегенмен, қазір көптеген ауруханаларда тек В токсинін ғана өндіретін штаммдар кездеседі, сондықтан екі токсиннің де анықталуын қамтамасыз ету қажет. Екі токсинді де тексермеу зертханалық нәтижелерді алуды кешіктіруге әкелуі мүмкін, бұл көбінесе аурудың ұзаққа созылуына және жағдайдың нашарлауына себеп болады.

Басқа да сауықтыру сынақтары

Нәжістің лейкоциттерінің мөлшері мен нәжістің лактоферрин деңгейін анықтау да диагностикалық тесттер ретінде ұсынылған, бірақ олардың диагностикалық дәлдігі шектеулі болуы мүмкін.

Полимеразалық тізбекті реакция (ПТР)

Нәжіс үлгілерін нақты уақытты полимераза тізбекті реакциясы арқылы тексеру C. difficile бактериясын шамамен 93% жағдайда анықтай алады, ал оң нәтиже болған кезде шамамен 3% жағдайда қате оң нәтиже береді. Бұл цитотоксигендік егістен немесе жасушалық цитотоксикалық талдаудан дәлірек. Скринингтік нақтылығы симптомсыз инфекциядан туындаған көптеген жалған оң нәтижелерге байланысты салыстырмалы түрде төмен. C. difficile таралуының алдын алу үшін контактілік шаралар маңызды рөл атқарады. C. difficile антибиотиктер қабылдамайтын адамдарда көбінесе кездеспейді, сондықтан антибиотиктерді қолдануды шектеу тәуекелді азайтады.

Антибиотиктер

CDI-нің алдын алудың ең тиімді жолы – антибиотиктерді дұрыс тағайындау. Аурухана жағдайында, CDI ең көп кездесетін жерде, CDI-ге шалдыққан көптеген адамдар антибиотиктерге ұшырайды. Антибиотиктерді дұрыс тағайындау ұсынылса да, олардың шамамен 50% дұрыс емес деп саналады. Бұл ауруханада, емханада, қоғамда немесе академиялық ортада да бірдей. Антибиотиктерді шектеу арқылы немесе қажетсіз рецепттерді жалпы түрде шектеу арқылы, індет болған және болмаған жағдайларда CDI-нің төмендеуі, CDI-нің азаюымен ең тікелей байланысты екені көрсетілді. Сонымен қатар, дәрілерге реакциялар ауыр болуы мүмкін: 2011 жылы АҚШ ауруханаларындағы жағымсыз дәрілік реакциялардың ең көп кездесетін себебі – CDI инфекциясы болды. Ұлыбританияның кейбір аймақтарында фторхинолон антибиотиктерін қолдануды азайту CDI деңгейінің төмендеуіне әкелді.

Пробиотиктер

Кейбір деректер пробиотиктердің инфекцияның алдын алу және оның қайталануына қарсы тиімді болуы мүмкін екенін көрсетеді. C. difficile инфекциясы бар, бірақ иммундық жүйесі әлсіремеген адамдарды Saccharomyces boulardii арқылы емдеу де пайдалы болуы мүмкін. 2010 жылы Американың Жұқпалы аурулар қоғамы асқынулар қаупіне байланысты оларды қолдануға қарсы кеңес берген. Бір зерттеуде пробиотиктердің "қорғау әсері" бар екені анықталды, атап айтқанда, 3631 амбулаториялық пациенттің арасында антибиотиктерге байланысты диарея (АБД) қаупін 51%-ға төмендетті, бірақ зерттеуге қатысушылардағы инфекция түрлері нақты көрсетілмегенін атап өту маңызды. Йогурт, таблеткалар, диеталық қосымшалар – бұл адамдарға қолжетімді пробиотиктердің бірнеше мысалы.

Инфекцияны бақылау

Ауру жұқтыру қаупін азайту үшін қатаң инфекциялық хаттамалар қажет. Инфекцияны бақылау шаралары, мысалы, қолғап кию және CDI диагнозы қойылған бір науқасқа арналған, маңызды емес медициналық құралдардың қолданылуы, профилактикада тиімді. Бұл, C. difficile-дің аурухана ішінде таралуын шектеу арқылы жұмыс істейді. Сонымен қатар, сабынмен және сумен жуу, ластанған қолдардағы спораларды кетіреді, бірақ спиртті құрамы бар қол дезинфекциялаушылары тиімсіз. Диарея тоқтағаннан кейін кем дегенде 2 күн бойы ауруханада жатқандар арасында осы сақтық шаралары сақталуы керек. 0,55% натрий гипохлориті бар ағартқыш сүрткіштер спораларды өлтіріп, жұқтырудың алдын алады. Унитаз қақпағын жабық ұстау және су төгу алдында оны жабу да жұқтыру қаупін азайтады. CDI диагнозы қойылған науқастар ауруханада басқа CDI диагнозы қойылған науқастармен бірге немесе жеке бөлмеде болуы керек. Емдеу аяқталғаннан кейін бөлмені зарарсыздандыру үшін қолданылатын сутек пероксиді буы (HPV) жүйелері инфекция деңгейін төмендетіп, басқаларға жұқтыру қаупін азайтады. HPV қолдану арқылы CDI көрінісі 53% немесе 42% қысқарды. Ультракүлгін сәулемен тазалау құрылғылары және C. difficile диагнозы қойылған науқастардың бөлмелерін дезинфекциялауға арналған, арнайы үй шаруашылығы қызметкерлері тиімді болуы мүмкін.

Емдеу

Симптомсыз C. difficile тасымалдаушылығы жиі кездеседі. Симптомдары жоқ адамдарды емдеу мәселесі күмәнді. Жалпы алғанда, жеңіл жағдайларға арнайы ем қажет болмайды. Жеңіл, орташа және ауыр инфекцияларға ауыз арқылы ванкомицин немесе фидаксимицин беру әдетте ұсынылады. Олар жүкті әйелдер үшін де бірінші таңдау емдеуі болып табылады, себебі метронидазол туа біткен ақауларға себеп болуы мүмкін. Әдетте ванкомициннің 125 мг дозасы күніне төрт рет 10 күн бойы ауыз арқылы қабылданады және рецидив қаупі төмендеуі мүмкін. Фидаксимицин қайталап инфекция жұқтырған және басқа антибиотиктерге жауап бермеген науқастарға қолданылуы мүмкін. Фулминантты жағдайда ауыз арқылы ванкомицин және ішке жіберілетін метронидазол жиі бірге қолданылады. Холестирамин – ион алмастырғыш, ол А және В токсиндерін байланыстырып, ішек қозғалысын баяулатып, дегидратацияның алдын алуға көмектеседі. Холестирамин ванкомицинмен бірге қолдану ұсынылады. Иммундық тапшылығы бар науқастарға соңғы шара ретінде ішекке жіберілетін иммуноглобулин қолданылады.

Пробиотиктер

Пробиотиктерді белсенді ауруды емдеуде қолдануды дәлелдейтін мәліметтер жеткіліксіз. Зерттеушілер фекальдық туынды өнімдерге механикалық тәсілмен қарай бастады. Белгілі бір микроорганизмдердің 7α дегидроксилаза активтілігі бар екені және олардың біріншілік өт қышқылдарын екіншілік өт қышқылдарына айналдыра алатыны, бұл C. difficile-ді тежеуге көмектеседі. Осылайша, мұндай микроорганизмдерді пробиотиктер сияқты емдік өнімдерге қосу қорғаушы рөл атқаруы мүмкін, бірақ одан бұрын клиникалық алдын ала зерттеулер қажет.

Түлкі микробиотасын трансплантациялау

Фекальды микробиота трансплантациясы, сонымен қатар нәжіс трансплантациясы деп те аталады, антибиотиктерге ем тимеген пациенттерде шамамен 85%-дан 90%-ға дейін тиімді. Процедура инфекцияның қайталануына себеп болатын бактериялық дисбалансты жою үшін сау донордың нәжісінен алынған микробиотаны инфузиялауды қамтиды. Бұл ем антибиотиктермен жойылған ішек микробиомын қалпына келтіріп, Clostridioides difficile колонизациясына қарсы тұру қабілетін қайта жасайды. Жағымсыз әсерлер, кемінде бастапқыда, аздау. Фекальды микробиота споралары, тірі (Vowst) 2023 жылдың сәуір айында АҚШ-та медициналық қолдануға бекітілді. Бұл ауыз жолымен қабылданатын алғашқы фекальды микробиота өнімі.

Хирургиялық операция

Қатты C. difficile колитке шалдыққандарда коллектомия емделу нәтижесін жақсартуға мүмкіндік береді. Хирургиялық араласудан кімнің көбірек пайда көретінін анықтау үшін нақты критерийлер қолданылуы мүмкін.

Қайталануы мүмкін инфекция

Қайталамалы CDI пациенттердің 20-30%-ында кездеседі, әрбір келесі эпизодта қайталану жиілігі артады. Клиникалық жағдайларда, C. difficile-дің бірдей штаммымен болатын CDI-дің қайталануы мен жаңа штаммнан туындаған реинфекцияны ажырату іс жүзінде мүмкін емес. Дегенмен, зертханалық жағдайларда жұпталған изоляттарды толық геномдық секвенирлеу немесе көп локусты өзгермелі санды тандемдік қайталау талдауы арқылы ажыратуға болады. Қайталамалы C. difficile инфекциясын емдеудің бірнеше әдісі бар. Қайталамалы C. difficile инфекциясының алғашқы эпизоды кезінде, 2017 жылғы IDSA нұсқаулары бастапқы эпизодта метронидазол қолданылған болса, 10 күн бойы күніне төрт рет 125 мг дозасында ауызға қабылданатын ванкомицин ұсынады. Егер бастапқы эпизодта ауызға қабылданатын ванкомицин қолданылса, онда 10-14 күн бойы күніне төрт рет 125 мг дозасында ұзаққа созылған ауызға қабылданатын ванкомицин импульстік дозасы, содан кейін бір апта бойы (күнде екі рет, содан кейін 2-8 апта бойы 2-3 күнде бір рет) немесе күніне екі рет 10 күн бойы 200 мг фидаксимицин қолданылады. Екінші қайталамалы эпизод кезінде IDSA жоғарыда аталған ауызға қабылданатын ванкомицин импульстік дозасын, содан кейін ұзаққа созылған азайтуды; күніне төрт рет 10 күн бойы 125 мг ауызға қабылданатын ванкомицин, содан кейін күніне үш рет 20 күн бойы 400 мг рифаксимин; күніне екі рет 10 күн бойы 200 мг фидаксимицин немесе фекальдық микробиота трансплантациясын ұсынады. 317 науқастың шолуында, тұрақты және қайталамалы аурудың 92%-ында жағдайдың жақсарғандығы көрсетілді. Көрерсіз, қайталап тұратын CDI-ге қарсы күресте ішек флорасын қалпына келтіру ең маңыздысы. Тиімді антибиотиктермен емдеу арқылы C. difficile-ді азайтуға болады және табиғи микробтық қоғамдастық қалпына келген кезде табиғи отарлауға төзімділік уақыт өте келе дамуы мүмкін. Бұл процеске дейін реинфекция немесе қайталану болуы мүмкін. Фекальдық микробиота трансплантациясы микробиоталық қоғамдастықтың жоғалған мүшелерін тікелей алмастыру арқылы осы қалпына келтіруді жеделдете алады. Алайда, адамнан алынған нәжісті стандарттау қиын, және ол жұқпалы материалдың таралуы және ішекке жат нәжіс материалды егудің ұзақ мерзімді салдары сияқты көптеген қауіптерге әкелуі мүмкін. Осы себепті, FMT-нің ұзақ мерзімді тиімді нәтижелерін зерттеу үшін қосымша зерттеулер қажет.

Болжам

Метронидазол немесе ванкомицинмен алғашқы емнен кейін C. difficile шамамен 20% адамдарда қайта оралады. Келесі рецидивтерде бұл көрсеткіш 40% және 60% дейін жетеді.

Эпидемиология

Жыл сайын 100 000 адамның сегізінде C. difficile диареясы кездеседі деп есептеледі. 2011 жылы АҚШ-та шамамен жарты миллион инфекция тіркелді және 29 000 адам қайтыс болды. CDC мәліметінше, "C. difficile АҚШ ауруханаларындағы медициналық ошақтармен байланысты инфекциялардың ең көп кездесетін микробтық себебіне айналды және тек жедел жәрдем көрсететін мекемелерде жылына 4,8 миллиард долларға дейін қосымша денсаулық сақтау шығындарына әкеледі".

Тарих

Иван С. Холл мен Элизабет О'Тул 1935 жылы бактерияны Bacillus difficilis деп атады, себебі оны оқшаулаудың алғашқы тыраптарына төзімді болғандықтан және мәдени ортада өте баяу өскендіктен, оның түрлік атауын осылай таңдады. Андре Ромен Прево кейіннен оны Clostridium туысына көшірді, оның екі атаулы атауы Clostridium difficile болды. Кейіннен, оны жаңа Clostridioides туысына ауыстырғаннан кейін, оның атау комбинациясы Clostridioides difficile деп өзгертілді. Псевдомембраналық колит алғаш рет 1978 жылы C. difficile инфекциясының салдары ретінде сипатталды, осы кезде псевдомембраналық колитпен ауырған адамдардан токсин бөлініп алынды және Кох постулаттары расталды.

Елеулі ошақтар

2003 жылдың 4 маусымында Монреаль (Квебек) және Калгари (Альберта) қалаларында осы бактерияның өте қауіпті штамының екі ошағы тіркелді. Статистикалық мәліметтерге сәйкес, 2003 және 2004 жылдың басында 36-дан 89-ға дейін адам қаза тапқан, ал жалпы науқастар саны шамамен 1400-ге жеткен. 2004 жылдың соңында Квебек денсаулық сақтау жүйесінде ЖҚИ (Clostridioides difficile infection) мәселесі күйін жоғалтпады. 2005 жылдың наурызында бұл инфекция Торонто аймағына таралып, 10 адам ауруханаға түсті. Олардың бірі қайтыс болды, ал қалғандары жазылып шықты. 2003-2005 жылдары Ұлыбританиядағы Стоук Мандевилл ауруханасында да осындай жағдай тіркелді. C. difficile-дің жергілікті эпидемиологиясы пациенттің ауруханада және/немесе оңалту орталығында қанша уақыт өткізгеніне байланысты таралу механизмін түсінуге көмектеседі. Бұл сонымен қатар мекемелердің аурудың өсу қарқынын анықтау қабілетін, қол гигиенасын күшейту шараларын, карантиндік шараларды және инфекцияға ұшырау қаупі бар пациенттерге тірі бактериялар бар йогуртты қолжетімді ету мүмкіндіктерін де бағалайды. Канада мен Англиядағы ошақтар бактерияның NAP1/027 штамымен байланысты болуы мүмкін. "Квебек штамы" деп аталатын бұл штамм 2005 жылы голландтың екі ауруханасында (Хардервейк және Амерсфорт) эпидемияға себеп болды. 027 штамының жоғары вируленттілігінің себебі – оның А және В токсиндерін жоғары деңгейде өндіруі және кейбір антибиотиктердің бактериялардың токсиндер өндіруін күшейтуі болуы мүмкін. 2006 жылдың 1 қазанында Ұлттық денсаулық сақтау қызметінің тергеуіне сәйкес, Лестердегі (Англия) ауруханаларда сегіз ай ішінде кем дегенде 49 адам C. difficile инфекциясынан қайтыс болды. Тағы 29 осындай жағдай сот-медициналық сарапшылар тарапынан тексерілді. Кейіннен жарияланған Ұлыбритания Денсаулық сақтау министрлігінің құпия хаты бактерияға байланысты үкіметтегі алаңдаушылықты көрсетті, оны "денсаулық сақтау жүйесінде кең таралған" деп сипаттады. 2006 жылдың 27 қазанында Квебекте бактериядан туындаған 9 өлім тіркелді. 2006 жылдың 18 қарашасында Квебекте бактерия 12 адамның өліміне себеп болды. Бұл 12-ші өлім туралы хабар Сент-Гиацинт қаласындағы Оноре Мерсье ауруханасы індеттің бақылауда екенін мәлімдегеннен кейін екі күн өткен соң жарияланды. 31 адамға ЖҚИ диагнозы қойылды. Тазалау бригадалары індеттің таралуын тоқтату үшін шаралар қолданды. 2006 жылы Ұлыбританиядағы өлім куәліктерінде 6480 рет C. difficile тіркелді. 2007 жылдың 27 ақпанында Онтарионың Миссиссауга қаласындағы Триллиум денсаулық орталығында жаңа ошақ тіркелді, нәтижесінде 14 адам ЖҚИ диагнозын алды. Бактерия Квебектегі штаммға ұқсас болды. Билік өкілдері C. difficile инфекциясының соңғы екі айда төрт адамның өліміне себеп болғанын анықтаған жоқ. 2007 жылдың ақпан және маусым айлары аралығында Дублиндегі (Ирландия) Лоуглинстаун ауруханасында үш адам C. difficile инфекциясынан қайтыс болды, бұл туралы сот-медициналық сарапшылар мәлімдеді. Сот тергеуі көрсеткендей, ауруханада инфекцияны бақылау жөніндегі арнайы команда немесе микробиолог болған жоқ. 2007 жылдың маусымы мен 2008 жылдың тамызы аралығында Солтүстік Ирландия, Антрим ауданы, Брейд Вэлли және Мид Ольстер ауруханалары Northern Health and Social Care Trust тарапынан тексерілді. Тексеру барысында сарапшылар C. difficile инфекциясының 31 өлімге қатысы бар екенін, оның ішінде 15 өлімге негізгі себеп, ал 16 өлімге себепші фактор ретінде әсер еткенін анықтады. Осы кезеңде ауруханада емделіп жатқан 375 адамда ЖҚИ анықталды. 2007 жылдың қазан айында Мейдстоун және Тунбридж Уэллс NHS Траст Кенттегі ауруханаларында 2004 жылдың сәуірінен 2006 жылдың қыркүйегіне дейін C. difficile инфекциясының ірі ошағын басқарғаны үшін денсаулық сақтау комиссиясынан қатты сынға ұшырады. Комиссияның баяндамасында шамамен 90 адамның инфекция салдарынан "әлбетте немесе ықтимал" қайтыс болғаны болжалды. 2007 жылдың қараша айында 027 штамы Оңтүстік Финляндияның бірнеше ауруханаларына тарады, нәтижесінде 115 жұқтырған адамның 10-ы қайтыс болды (2007 жылдың 14 желтоқсаны). 2009 жылдың қараша айында Ирландиядағы Лурдес Анамыз ауруханасындағы төрт адамның өлімі ЖҚИ-мен байланысты болуы мүмкін. Тағы 12 адам инфекцияға оң нәтиже берді, ал тағы 20-сында инфекция белгілері байқалды. 2009 жылдың ақпан айынан 2010 жылдың ақпан айына дейін Даниядағы Herlev ауруханасында 027 штамымен жұқтырған 199 адам анықталды. 2009 жылдың бірінші жартысында Копенгагендегі ауруханаларда бактерия жұқтырғаннан кейін 29 адам қайтыс болды. 2010 жылдың мамыр айында Даниядағы төрт ауруханада 027 штамымен 138 адам жұқты, сонымен қатар басқа ауруханаларда да оқшауланған жағдайлар тіркелді. 2010 жылдың мамыр айында Австралияның Виктория штатында бактериядан 14 адам қайтыс болды. Екі жылдан кейін жаңа Зеландияда бактерияның дәл сол штамы анықталды. 2011 жылдың 28 мамырында Онтариодағы жаңа ошақ тіркелді, 2011 жылдың 24 шілдесіне дейін 26 адам қайтыс болды. 2012/2013 жылдары Швецияның оңтүстігіндегі (Ystad) бір ауруханада 27 адам жұқты, оның ішінде 10 адам қайтыс болды. Бес адам 017 штамынан қайтыс болды.