Кіріспе

АҚШ үкіметінің атқарушы агенттігі – АҚШ Президентінің Атқарушы кеңсесі (EOP) – АҚШ Федералдық үкіметінің атқарушы тармағының орталығында Президенттің жұмысын қолдайтын кеңселер мен агенттіктердің жиынтығы. Кеңсеге бірнеше кеңселер мен агенттіктер кіреді, мысалы, Ақ үй кеңсесі (Президентке тікелей жұмыс істейтін және оған есеп беретін қызметкерлер, соның ішінде Батыс қанат қызметкерлері және Президенттің ең жақын кеңесшілері), Ұлттық қауіпсіздік кеңесі және Басқару және бюджет кеңсесі. Бұл кеңсе "тұрақты үкімет" деп те аталады, себебі көптеген саяси бағдарламалар мен оларды іске асыруға жауапты адамдар президенттік әкімшіліктер арасында сабақтастығын жалғастырады. Президенттік аппаратта жұмыс істейтін мемлекеттік қызметкерлер бейтарап және саяси көзқарастан алыс саналады, сондықтан объективті және әділ кеңес бере алады. Олардың көпшілігі АҚШ Сенатының бекітуін қажет етпейді. Кеңсені Ақ үйдің бас штаб меңгерушісі басқарады. 2023 жылдың 8 ақпанынан бастап бұл лауазымды Президент Джо Байден тағайындаған Джефф Зиентс атқарып келеді.

Тарих

1937 жылы президент тапсырысымен құрылған, саяси ғылымдар мен мемлекеттік басқару саласындағы сарапшылар тобы – Браунлоу комитеті АҚШ федералды үкіметінің атқарушы билігіне, соның ішінде Президент Әкімшілік кеңсесін құруға қатысты масштабты өзгерістер енгізуді ұсынды. Осы ұсыныстар негізінде президент Франклин Д. Рузвельт 1939 жылы Конгреске 1939 жылғы қайта ұйымдастыру туралы заңды мақұлдау үшін лобби жасады. Заң 1-ші қайта ұйымдастыру жоспарына әкелді, ол президентке тікелей бағынышты кеңсе құрды. Кеңсе бастапқыда екі бөлімшені қамтыды: Ақ үй кеңсесі (АҮК) және қазіргі Басқару және бюджет кеңсесінің алдағысы, ол 1921 жылы құрылып, бастапқыда Қаржы министрлігінде орналасқан. Ол Ұлттық төтенше жағдайлар кеңесінің көп бөлігі функцияларын өзіне сіңірді. Бастапқыда жаңа штат жүйесі іс жүзінде емес, қағаз бетінде ғана мақсатты көрінді; штаттың көлемін ұлғайту бастапқыда тым шамалы болды. Дегенмен, ол Рузвельттің ізбасарларының президенттік кезеңінде қалыптасқан үлкен және ұйымдық тұрғыдан күрделі Ақ үй штабының негізін қалады. Рузвельттің күш-жігері оның бұрынғы президенттерінен айқын ерекшеленеді. 19 ғасырда президенттердің штаттары аз болды. Томас Джефферсонның бір хабаршысы мен бір хатшысы болды, олардың екеуінің де жалақысын президент жеке төледі. 1857 жылға дейін Конгресс бір кеңсе қызметкерін жалдау үшін 2500 доллар бөле алмады. Улисс С. Гранттың президенттігіне (1869–1877) қарай штат үш адамға дейін өсті. 1900 жылға қарай Ақ үй штабына бір «президент хатшысы» (сол кезде президенттің бас көмекшісінің лауазымы), екі көмекші хатшы, екі кеңсе клеркі, стенограф және тағы жеті кеңсе қызметкері кірді. Уоррен Г. Гардингтің тұсында отыз бір штат қызметкері болды, бірақ олардың көп бөлігі кеңселік лауазымдарда болды. Герберт Гувердің президенттігі кезінде Конгресс президенттің екі қосымша хатшысын қосты, олардың бірін Гувер өзінің баспасөз хатшысы етіп тағайындады. 1933 жылдан 1939 жылға дейін, Ұлы депрессияға жауап ретінде федералды үкіметтің саясаты мен өкілеттіктерін кеңейткен кезде, Рузвельт өзінің «ақылды кеңесшілер» тобына сүйенді, олар көбінесе агенттіктер мен департаменттердегі бос лауазымдарға тағайындалды, содан олар жалақыларын алды, себебі Ақ үйде жаңа штаттық лауазымдар құруға заңдық немесе бюджеттік құқық болмады. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін, әсіресе Эйзенхауэр президент болған кезде штат кеңейтілді және қайта ұйымдастырылды. Бұрынғы АҚШ армиясының генералы Эйзенхауэр соғыс кезінде одақтас әскерлердің Жоғарғы Бас қолбасшысы болды және өзінің басшылық стиліне сәйкес атқарушы кеңсесін қайта ұйымдастырды. Бүгінде штат әлдеқайда ірі. Есептерге сәйкес, 3000-нан 4000-қа дейін адам саясатты қалыптастыру міндеттерін атқаратын кеңсе штаттарында қызмет етеді, олардың бюджеті 300-400 миллион долларды құрайды (Джордж У. Буштың 2005 қаржы жылына арналған бюджеттік сұранысы 1850 қызметкерді қолдау үшін 341 миллион доллар көлемінде болды). Кейбір сарапшылар штат пен департаменттердің көбеюіне байланысты президенттің бақылау мәселесін атап өтті, бұл атқарушы кеңседегі әртүрлі департаменттер арасындағы үйлестіру мен ынтымақтастықты қиындатады.

Ұйым

Президентке 1949 жылғы Қайта ұйымдастыру туралы заңға сәйкес Атқарушы кеңсесін қайта ұйымдастыру құқығы берілді, бұл заң президентке 1983 жылға дейін айтарлықтай кеңдік берді, содан кейін президент Рейган әкімшілігінің "адалдықсыздық пен кедергіге" тап болғаны туралы мәлімдемелерге байланысты жаңартылды. Ақ үйдің негізгі штат қызметкерлерінің тағайындалуы, сондай-ақ Атқарушы кеңсесінің көптеген лауазымдары АҚШ Сенатының бекітуін қажет етпейді, бірақ бірнеше ерекшеліктер бар (мысалы, Басқару және Бюджет кеңсесінің директоры, Экономикалық кеңесшілер кеңесінің төрағасы және АҚШ сауда өкілі). Келесі кестедегі ақпарат 2021 жылдың 20 қаңтарына сәйкес келеді. Тек негізгі басшылар тізімделген; төменгі лауазымдағы қызметкерлер туралы ақпаратты жеке кеңселердің беттерінен қараңыз. +АҚШ Президентінің Атқарушы кеңсесінің мүшелері
Агенттік | Басшы | Қызметтегі адам
---|---|---
Ақ үй кеңсесі | Президенттің көмекшісі және Штаб бастығы | Джефф Зиентс
Ұлттық қауіпсіздік кеңесі | Ұлттық қауіпсіздік мәселелері жөніндегі Президенттің көмекшісі | Джейк Салливан
Ұлттық қауіпсіздік кеңесі | Ұлттық қауіпсіздік мәселелері жөніндегі Президенттің көмекшісі | Джейк Салливан
Экономикалық кеңесшілер кеңесі | Экономикалық кеңесшілер кеңесінің төрағасы | Джаред Бернштейн
Қоршаған ортаны қорғау жөніндегі кеңес | Қоршаған ортаны қорғау жөніндегі кеңес төрағасы | Бренда Мэллори
Ақ үй резиденциялық басқармасы және операциялары | Ақ үйдің басқарушысы | Роберт Б. Даунинг
Ұлттық ғарыш кеңесі | Ұлттық ғарыш кеңесінің атқарушы хатшысы | Чираг Парих
Президенттің барлау кеңесі | Президенттің барлау кеңесінің төрағасы | Әскери теңізші Сэнди Виннефельд
Әкімшілік кеңсесі | Әкімшілік кеңсесінің директоры | Энн Филипик
Басқару және бюджет кеңсесі | Басқару және бюджет кеңсесінің директоры | Шаланда Янг
Есірткі құралдарына қарсы саясат жөніндегі ұлттық кеңсе | Есірткі құралдарына қарсы саясат жөніндегі ұлттық директор | Рахул Гупта
Ұлттық кибердиректор кеңсесі | Ұлттық кибердиректор | Гарри Кокер
Ғылым және технология жөніндегі кеңсе | Ғылым және технология жөніндегі кеңсе директоры | Арати Прабхакар
АҚШ сауда өкілі кеңсесі | АҚШ сауда өкілі | Кэтрин Тай
АҚШ Вице-президенті кеңсесі | Вице-президенттің көмекшісі және Штаб бастығы | Лоррейн Волес