АҚШ Үкіметіндегі Тәуелсіз Агенттіктер

Кіріспе

АҚШ үкіметінде тәуелсіз агенттіктер – федералды атқарушы ведомстволардан (кабинет хатшылары басқаратын) және Президенттің атқарушы кеңсесінен тыс құрылған агенттіктер. Тар мағынада, бұл термин президенттік бақылаудан оқшауланған, реттеуші немесе ереже шығару құқығына ие және атқарушы биліктің бөлігі саналатын тәуелсіз агенттіктерге ғана қатысты, әдетте президенттің агенттік басшысын немесе мүшесін қызметтен босату өкілеттігі шектеулі болғандықтан. Конгресс қабылдаған жеке заңдармен құрылған, әрбір заң агенттіктің жұмыс істеу мақсаттарын, сондай-ақ ереже шығару құқығына ие болатын нақты салаларды анықтайды. Мұндай агенттік ережелері (немесе нормативтік актілері) күшіне енген кезде федералдық заң күшіне ие болады.

Атқарушы және реттеуші агенттіктер

Тәуелсіз агенттіктер федералды атқарушы ведомстволардан (Кабинет хатшысы басқаратын ведомстволардан) және Президенттің Атқарушы кеңсесінен тыс құрылымдар болып табылады. Президенттің тәуелсіз атқарушы агенттіктер үшін саясат белгілеу мақсатында атқарушы бұйрықтарды қолдану құқығының шегі даулы мәселе. Көптеген бұйрықтар тәуелсіз агенттіктерді нақты алып тастайды, бірақ кейбіреулері мұндай ережелерді қамтымайды. 12866 атқарушы бұйрыққа қатысты көптеген пікір таластар туды; ол белгілі бір реттеу шаралары үшін шығын мен пайданы талдауды міндеттейді. Тар мағынада, "тәуелсіз агенттік" термині тек осы тәуелсіз реттеуші агенттіктерге қатысты, олар атқарушы биліктің құрамында болғанымен, ережелерді қабылдау құқығына ие және президенттік бақылаудан қорғалған, себебі президенттің агенттік басшысын немесе мүшесін қызметтен босату өкілеттігі шектеулі.

Реттеуші агенттіктердің құрылымы

Тәуелсіз агенттіктерді федералды атқарушы ведомстволардан және басқа атқарушы агенттіктерден құрылымдық және функционалдық сипаттамалары арқылы ажыратуға болады. Олардың қызметкерлерін президенттің жұмыстан босатуынан қорғау мүмкіндігі бар, оларды бірден тағайындалмайтын кеңес басқарады, ал кеңес құрамында екі партиядан өкілдер болуы міндетті. Президенттің тәуелсіз агенттіктердің қызметкерлерін қызметтен босатуға жасаған әрекеттері осы саладағы Жоғарғы Соттың маңызды заңдық шешімдеріне әкеп соқты. Көптеген атқарушы агенттіктердің АҚШ президенті тағайындаған бір ғана директоры, әкімшісі немесе хатшысы болса, тәуелсіз агенттіктер (президенттік бақылаудан тыс, тар мағынада) көбінесе комиссия, кеңес немесе осыған ұқсас алқалы органнан тұрады, ол бес-жеті мүшеден құралып, агенттік билігін бөліседі. Бұл президенттердің көпшілігіне белгілі бір тәуелсіз агенттіктің барлық комиссарларын тағайындау мүмкіндігі бермейді. Сонымен қатар, көптеген тәуелсіз агенттіктерде комиссия мүшелерінің екі партиядан болуы заңмен бекітілген, сондықтан президент бос орындарды тек өзінің саяси партиясының мүшелерімен толтыра алмайды. Іс жүзінде, комиссия мүшелері немесе кеңес мүшелері арасындағы жоғары айналым президенттерге президенттік мерзімінің алғашқы екі жылында әр тәуелсіз агенттік комиссиясында дауыс беру құқығына ие көпшілікті құру үшін жеткілікті бос орындарды толтыру мүмкіндігін береді. Кейбір мәлімделген жағдайларда президенттер тәуелсіз агенттіктерді атқарушы агенттіктердің саяси тағайындамалары арасындағы наразыларға қарағанда президенттің тілектеріне және саяси мақсаттарына адал және үйлесімді деп тапты. Конгресс президенттің тәуелсіз агенттіктер комиссарларын босату жағдайларын шектейтін заңдар қабылдауға құқылы болса да, егер тәуелсіз агенттік атқарушылық билікті жүзеге асырса (жағдайдың көпшілігінде осылай болады), Конгресс атқарушы қызметкерлерді босату құқығын өзіне қалдыра алмайды. Конституция бойынша, Конгресс тек импичмент процедурасы арқылы ғана лауазымды тұлғаларды қызметтен ала алады. Конгресс мүшелері атқарушылық билігі бар тәуелсіз агенттіктерде комиссарлар ретінде қызмет ете алмайды, сондай-ақ Конгресс комиссарларды өзі тағайындай алмайды – Конституцияның Тағайындау туралы ережесі осы құқықты президентке береді. Алайда, Сенат «кеңес беру және келісім беру» арқылы тағайындау процесіне қатысады, бұл растау тыңдаулары және президент ұсынған үміткерлерге дауыс беру арқылы жүзеге асырылады.

Independent agencies can be distinguished from the federal executive departments and other executive agencies by their structural and functional characteristics. Their officers can be protected from removal by the president, they can be controlled by a board that cannot be appointed all at once, and the board can be required to be bipartisan. Presidential attempts to remove independent agency officials have generated most of the important Supreme Court legal opinions in this area. While most executive agencies have a single director, administrator, or secretary appointed by the president of the United States, independent agencies (in the narrower sense of being outside presidential control) almost always have a commission, board, or similar collegial body consisting of five to seven members who share power over the agency. meaning that most presidents will not have the opportunity to appoint all the commissioners of a given independent agency. In addition, most independent agencies have a statutory requirement of bipartisan membership on the commission, so the president cannot simply fill vacancies with members of his own political party. In reality, the high turnover rate among these commissioners or board members means that most presidents have the opportunity to fill enough vacancies to constitute a voting majority on each independent agency commission within the first two years of the first term as president. In some famous instances, presidents have found the independent agencies more loyal and in lockstep with the president's wishes and policy objectives than some dissenters among the executive agency political appointments. Although Congress can pass statutes limiting the circumstances under which the president can remove commissioners of independent agencies, if the independent agency exercises any executive powers like enforcement, and most of them do, Congress cannot reserve removal power over executive officers to itself. Constitutionally, Congress can only remove officers through impeachment proceedings. Members of Congress cannot serve as commissioners on independent agencies that have executive powers, nor can Congress itself appoint the commissioners – the Appointments Clause of the Constitution vests that power in the president. The Senate does participate, however, in appointments through "advice and consent", which occurs through confirmation hearings and votes on the president's nominees.

Бұрынғы агенттіктер

Қоғамдық ақпарат комитеті – АҚШ-тың бірінші дүниежүзілік соғысқа қатысуына қатысты қоғамдық пікірге ықпал ету үшін құрылған агенттік. 1917 жылдың 14 сәуірінен 1919 жылдың 30 маусымына дейін қызмет еткен комитетті Джордж Крил басқарды. Агенттік өз мақсаттарына жету үшін қолда бар насихат құралдарын пайдаланды. Мемлекетаралық сауда комиссиясы жалпы тасымалдаушыларды реттегендіктен, қоғамдық көліктің бөлінуі сияқты кең ауқымды бұйрықтар шығаруға қабілетті болды. Көлік және теміржол саласындағы реттеулердің көп бөлігі алынып тасталғаннан кейін, ICC тәуелсіз Жер үстілік көлік кеңесімен алмастырылды, ал қалған функциялар Көлік департаментіне берілді. АҚШ Теңіз комиссиясы АҚШ Сауда флоты үшін 500 заманауи жүк кемесін жобалау және салу мақсатында сауда кемелерін салу бағдарламасын жасауды көздеді. Ол сонымен қатар АҚШ Теңіз қызметін құрды. 1950 жылы оның функциялары АҚШ Теңіз әкімшілігіне (United States Maritime Administration) берілді, ол кейіннен Көлік департаментінің құрамына енді. Қайта құру қаржы корпорациясы Ұлы депрессия кезінде жобаларды қаржыландыруға көмектесу үшін құрылды. Кейіннен ол екінші дүниежүзілік соғысқа дайындық кезінде елдің әскери қуатын арттыруға қаржылай көмектесті. 1956 жылы корпорацияның таратылуына себеп болған жанжалдар орын алды. Атом энергиясы жөніндегі комиссия атом энергиясын бейбіт мақсатта дамыту үшін құрылды. 1974 жылы ол таратылып, екі жаңа агенттік құрылды: ядролық материалдарды азаматтық қолдануды реттеуге жауапты Ядролық реттеу комиссиясы (NRC) – ядролық электр станциялары және медициналық мақсаттар үшін, және ядролық материалдарды әскери мақсатта дамытуға жауапты Энергияны зерттеу және дамыту басқармасы (ERDA). 1977 жылы ERDA Федералдық Энергетика әкімшілігімен біріктіріліп, АҚШ Энергетика департаменті құрылды. АҚШ Ядролық қалдықтар жөніндегі келіссөзші кеңсесі радиоактивті қалдықтарды орналастыру және ұзақ мерзімді сақтау үшін жауапты болды. Ол 1995 жылы таратылды. АҚШ Ақпарат агенттігі 1999 жылы Мемлекеттік департаментке ішінара біріктірілді.

The Committee on Public Information was an agency created to influence US public opinion regarding American participation in World War I. Lasting from April 14, 1917, to June 30, 1919 it was directed by George Creel. The agency used propaganda available to achieve its goals. The Interstate Commerce Commission regulated common carriers and was thus able to render far reaching orders, such as the desegregation of public transportation. After trucking and railroads were largely deregulated, the ICC was replaced with the independent Surface Transportation Board, with remaining functions transferred to the Department of Transportation. The United States Maritime Commission was intended to formulate a merchant shipbuilding program to design and build five hundred modern merchant cargo ships for the US Merchant Marine. It also formed the United States Maritime Service. In 1950, its functions were transferred to the United States Maritime Administration, which later became part of the Department of Transportation. The Reconstruction Finance Corporation was designed to help finance projects during the Great Depression. It later helped finance the nation's military buildup as World War II approached. Scandals led to its eventual dissolution in 1956. The Atomic Energy Commission was established for peacetime development of atomic energy. In 1974 it was abolished, and two new agencies were created; the Nuclear Regulatory Commission (NRC) for regulation of civilian uses of nuclear materials, such as nuclear power plants and medical uses, and the Energy Research and Development Administration (ERDA) for military development of nuclear materials. In 1977, the ERDA was merged with the Federal Energy Administration to form the United States Department of Energy. The Office of the United States Nuclear Waste Negotiator was responsible for the placement and long term storage of radioactive waste. It was dissolved in 1995. The United States Information Agency, which was partially merged into the Department of State in 1999.