Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Құс түрі
Species of bird
Көктемгі қарлығаш (Tachycineta thalassina) – қарлығаштар тұқымдасына жататын Солтүстік Американың ұсақ құсы. Бұл әуедегі жәндіктермен қоректенетін құстар Аляскадан Мексикаға дейін батыс жағалау бойында, сондай-ақ Монтана мен Техасқа дейін таралған. Сыртқы түрі ағаш қарлығашына өте ұқсас, оларды көк түсті арқасы мен қызғылт түсті құйрығын бөліп тұратын ақ жақтауларынан тануға болады. Көктемгі қарлығаштар – екіншілік қуыста ұялайтын құстар, олар жапырақты және қылқан жапырақты ормандарда кездеседі. Олар осы ортада ағаш ойықтарында ұялаудан басқа, үлкен жартастардың жарықтарында да ұялайтыны байқалған.
The violet green swallow (Tachycineta thalassina) is a small North American passerine bird in the swallow family. These aerial insectivores are distributed along the west coast from Alaska to Mexico, extending as far east as Montana and Texas. With an appearance very similar to the tree swallow, these individuals can be identified by the white rump side patches that appear to separate their green back and purple tail. Violet green swallows are secondary cavity nesters, found in a number of habitats including deciduous and coniferous forest. In addition to nesting in tree holes within these habitats, they are also widely observed nesting in the cracks of large cliffs.
Түсіру
Қызғылт жасыл қарлығаш атының себебі – оның арқасы мен құйрық аймағындағы түсі. Бұл түрді ең жақсы анықтау үшін басының үстіңгі және артқы жағындағы жылтыр жасыл түсіне, сондай-ақ мойнының, құйрығының және жоғарғы құйрық қауырсындарының қызғылт реңіне назар аудару керек. Жасыл арқасынан кейін қанаттың қалған бөлігі сұрғылт қола түсті болады. Басқа қарлығаштар сияқты, T. thalassina төменгі жағы ақ, бірақ ақ түсі құйрықтың тамырындағы бүйірлік жапсырмаларға дейін созылады, олар құйрықтың түбінде дерлік бірігіп кетеді. Ұшып бара жатқанда бұл ақ жапсырмалар кейде бір жалғасқан жолақ сияқты көрінеді. Ақ түс жақ беттеріне де таралып, көзді жартылай қоршап алады. Қызғылт жасыл қарлығаштар – Tachycineta туысына жататын Жаңа әлемдегі ағаш қарлығаштарының 9 түрінің бірі. Бұл туыс монофилетикалық топ болып саналады және барлық басқа Жаңа әлем қарлығаштарының туыс таксоны болып есептеледі. Қызғылт жасыл қарлығаштар кең географиялық ареалымен және Солтүстік Америкада көбейетін 2 түрдің бірі болғандықтан Tachycineta кладының маңызды мүшелері болып табылады. Tachycineta туысы Солтүстік және Оңтүстік Америка кладтарына бөлінеді деген пікір қалыптасқан, бірақ филогенетикалық орналасу қолданылған талдау түріне байланысты өзгереді. Қызғылт жасыл қарлығаш T. bicolor (Солтүстік Америка ағаш қарлығашы), T. euchrysea (Испаниола және Ямайканың алтын қарлығашы) және T. cyaneoviridis (Багама қарлығашы) сияқты Солтүстік Америка тобының құрамына кіреді. Әдебиеттердің барлығы T. t. lepida үшінші подвиді ретінде мойындамайды, және оны басқа подвидтерден ажыратуға көмектесетін мәліметтер өте аз.
The violet green swallow gets its name from the colouration on its back and rump. The species is best identified by the glossy green on the top of the head and back as well as hints of purple on the nape, rump and upper tail. Below the green back, the remainder of the wing is a grayish bronze. Similar to other swallows, T. thalassina is white below, but differs in that the white continues onto rump side patches that almost meet at the base of the tail. These white rump side patches sometimes look like one continuous stripe when in flight. White also extends onto the cheeks, partially surrounding the eye. Violet green swallows are one of 9 species of New World tree swallows within the genus Tachycineta. This genus is a monophyletic group and is considered the sister taxa of all other New World swallows. Violet green swallows are important members of the Tachycineta clade due to their large geographic range and because they are one of 2 species that breed within North America. It is generally agreed that Tachycineta is split into a North and a South American clade, but the phylogenetic placement within the genus depends on the type of analysis used. The violet green swallow is a member of the North American grouping, along with T. bicolor (the North American tree swallow), T. euchrysea (the golden swallow of Hispaniola and Jamaica) and T. cyaneoviridis (the Bahama swallow). Not all of the literature agrees upon T. t. lepida as a third subspecies, and little information is available to help distinguish it from other subspecies.
Гибридтеу
Құсқұйрықтардың араласуы белгілі, кейбір жағдайларда қызғылт жасыл құсқұйрықтардың қатысуы тіркелген. Қызғылт жасыл құсқұйрықтар мен ағаш және қора құсқұйрықтары арасындағы шағылысу бірнеше рет тіркелді, бірақ одан туған ұрпақ байқалған жоқ. 2000 жылы Канаданың Британдық Колумбиясындағы бір құсқұйрықтың ерекше қауырсыны қызғылт жасыл және тік жар құсқұйрығының сәтті араласуы мүмкін екенін көрсетеді. Дегенмен, мұндай байқаулар сирек, сондықтан құсқұйрықтардың араласуына арналған зерттеулер аз.
Hybridization has been known to occur among the swallows, with a few cases involving violet green swallows being reported. Breeding between violet green swallows and both tree and barn swallows has been recorded on separate occasions, but resulting offspring were not observed. In 2000, the strange plumage of a swallow seen in British Columbia, Canada, suggested the possible successful hybridization of a violet green and a cliff swallow. Nonetheless, these observations are rare, which accounts for the minimal research into swallow hybridization.
Тіршілік ету ортасы
Қызғылт жасыл қарлығаштар қоныстанған ортаның түрі олардың географиялық орналасуы мен теңіз деңгейінен биіктігіне қарай өзгеріп отырады. Олардың таралған аймағында бұл құстар жапырақты, қылқан жапырақты және аралас орманды жерлерде, сондай-ақ каньондарда және үлкен жартастардың жанында кездеседі.
The type of habitat occupied by violet green swallows varies depending on their geographical location and elevation. Across their range, these birds can be found in deciduous, coniferous and mixed forests, as well as within canyons and in close proximity to large cliffs.
Әндіктер
Қызғылт жасыл қарлығаштардың дауыс беру мінез-құлқы туралы көптеген білімдер жетіспейді. Бұл жетіспеушіліктер ерте даму кезеңіндегі дауыстарды, ескерту шақыруларын және шақырулардың күндізгі үлгісін қамтиды. Қолда бар аз ғана мәліметтер екі негізгі дауыс класын көрсетеді: "чи-чи" және "твиттер" шақырулары.
There are many knowledge gaps surrounding the vocalization behaviour of violet green swallows. These gaps include vocalizations made during early development, alarm calls and the daily pattern of calls. The little information available suggests two main classes of vocalizations, the chee chee calls and twitter calls.
Көбею
Көбінесе көкжасыл қарлығаштар көбейіп өсетін аймаққа көбейту маусымының басталуына бірнеше апта бұрын жетеді. Орналасқан жеріне байланысты, жұптасу мамыр айының ортасында жүзеге асады, ал жұмыртқалар маусым айының басында салынады, содан кейін шайқаудан бұрын екі аптадай инкубация кезеңі болады. Орташа ұяда 5 жұмыртқа болады, аналықтары күніне шамамен 1 жұмыртқадан салады. Шығудан кейінгі апталарда ата-аналары балапандарын тамақтандырып, олардың қанаттары өсуіне көмектеседі. Шамамен 3 аптадан кейін жас балапандар ұядан ұшуға дайын болады. Көбінесе жұптар көбейту маусымында бір рет көбейеді, бірақ кейде екінші рет те көбейтіледі.
Violet green swallows will usually arrive at their breeding area weeks prior to the start of reproduction. Location dependent, copulation takes place mid May with the eggs being laid by the start of June, followed by a couple weeks of incubation before hatching. The average clutch size is 5 eggs, with females laying approximately 1 per day. During the weeks post hatching, the parents feed their young as they slowly begin to grow their feathers. After approximately 3 weeks the young are ready to leave the nest. It is more common for pairs to reproduce once per breeding season, but a second brooding has been observed on occasion.
Ұя салу орындары
Қызғылт жасыл қарлығаштар екінші деңгейдегі қуысты ұялаушылар, яғни олар көбінесе табиғи ойыстарда немесе бұрын пайдаланылған ұяларда ұялайды. Кейбір жұптар тіпті басқа түрлердің ұяларын басып алады. Жұптар көбінесе жеке ұяларда көбейеді, бірақ жартастарда үлкен топтамалар бірге ұялайтын жерлерге тап болады.
Violet green swallows are secondary cavity nesters, meaning they typically nest in natural holes or previously occupied nests. Some breeding pairs will even go as far as usurping nests from other species. Pairs typically breed in independent nests, except on cliffs where large colonies can be found nesting together.
Түрлер аралық ынтымақтастық
Басқа түрлермен өзара әрекеттестікке түсетін қызғылт жасыл қарлығаштар туралы көптеген жазбалар бар. 1981-1982 жылдары үш тәуелсіз қарлығаштар жұбы батыс көк құстардың ұя салынған қораптарында бірге мекендегені байқалды. Бұл қызғылт жасыл қарлығаштар ұялау орнын қорғап, қораптардан нәжіс қаптарын шығарып тастады және ересек батыс көк құстарынан ешқандай қарсылықсыз көк құстың жас құстарын тамақтандырды. Құрамының шағын болуына байланысты статистикалық маңызға ие болмаса да, қарлығаштар жас құстарға белсенді күтім көрсеткен кезде олардың тірі қалу көрсеткіші жоғары болды. Бұл қарым-қатынастың қарлығаштарға батыс көк құстарының ата-анасы мен жас құстары ұшып кеткеннен кейін ұя қорабын иелену арқылы пайда әкелетіні болжанып тұр.
Multiple accounts of violet green swallows forming cooperative relationships with other species have been recorded. From 1981 to 1982, three independent swallow pairs were observed co occupying the nest boxes of western bluebirds. These violet green swallows protected the nesting site, removed fecal sacs from the boxes and fed the bluebird fledglings with no resistance from the adult western bluebirds. Despite too small of a sample size to hold statistical significance, fledgling survival was greater when violet green swallows provided active care. It is believed that the swallows benefit from the cooperative relationship by inheriting the nest box after the bluebird parents and fledglings have left.
Түрлер арасындағы бәсекелестік
Көк қызыл қарлығаштардың кейде түрлер аралық ынтымақтастық қарым-қатынас құратыны байқалғандай, олар ұялау орындары үшін түрлер аралық бәсекелестікке де қатысады. 1974 жылғы бір мысал таулық сүйкілдеуші мен көк қызыл қарлығаш арасындағы бәсекелестік мінез-құлқына тоқталады. Бұл физикалық қақтығыс, қарлығаштар жұбы сүйкілдеушілер жұбының және олардың балаларының ұялаған ұясын басып алуға тырысқанда басталды. Көптеген әуе шайқасынан кейін, сүйкілдеушілер ұяларын қайта иеленді және көк қызыл қарлығаштардың болашақ шабуылдарынан сәтті қорғалды. Сол жергілікті бақылаушы көк қызыл қарлығаштар мен қабықты бұзғыш арасында да ұқсас қақтығысты байқады, нәтижесінде осыған ұқсас ахуал орын алды. Бұл түрлер жыл бойы тұратындықтан, ұялау орындарын таңдауда басымдыққа ие, ал көк қызыл қарлығаштар жазғы қонақтар және кеш көбейеді. Осылайша, жарамды ұялау орындарының жетіспеушілігі көк қызыл қарлығаштардың түрлер аралық бәсекелестік мінез-құлқына себеп болуы мүмкін. Көк қызыл қарлығаштар мен алқақты құрттар арасында да ұялауға мүмкіндік беретін орындар үшін бәсекелестік мінез-құлқы байқалған.
Similar to the occasional observation of violet green swallows building interspecific cooperative relationships, they have also been involved in interspecific competition for nesting sites. One example from 1974 noted the competitive behaviour between mountain chickadees and violet green swallows. The physical altercation began when a pair of swallows attempted to overtake a nesting site occupied by a pair of chickadees and their fledglings. After multiple aerial battles, the chickadees regained control of their nest and successfully defended against future violet green swallow attacks. The same field observer noted a similar altercation between violet green swallows and hairy woodpeckers, which resulted in the same outcome. These species are permanent residents, allowing them first choice of nesting sites, while the violet green swallows are summer residents with late breeding habits. Thus, a scarcity of viable nesting sites may lead to this interspecific competitive behaviour in violet green swallows. A similar observation of competitive behaviour for potential nesting sites has been observed between acorn woodpeckers and violet green swallows.
Ұйқысыздық
Кейбір құстар, оның ішінде қарлығаштар, қатал қыс жағдайында ұйқыға ұйып қалу күйіне түседі деп болжанады. Дене температурасының төмендеуі және метаболизм жылдамдығының азаюы қызғылт жасыл қарлығаштарда аз байқалған, алғашқы жағдай 1965 жылы Калифорния штатының Саратога-Спрингс қаласындағы Өлім аңғары ұлттық ескерткішінің жанында тіркелген. Далалық бақылаушылар суық және желді түнден кейін таңертең күн шығысқа қараған құм төбешігінің беткейінде 3 "өлген" құс байқады. Жақынырақ қарағанда, қызғылт жасыл қарлығаштар көздерін ашу сияқты ұсақ қозғалыстар жасады, бірақ қолға тигенде қарсылық көрсетпеді. Құстардың дене күйі, оның ішінде бастарының беткейге қатысты орналасуы және қауырсындарының көтерілуі, ұйқыға ұйып қалған басқа құстарға ұқсас болды. Термометрлердің болмауына қарамастан, бұл үш құстың күн шыға бастағаннан кейін шамамен 45 минут бойы гипотермиялық күйде болғаны анық болды. Соңында үш қарлығаш қиындықпен ұшып кетті, бұл олардың ұйқыға ұйып қалу кезеңінің аяқталғанын білдірді. Қызғылт жасыл қарлығаштар күнге күйінбеген кезде гипертермиялық жағдайдағы адамдар сияқты мінез-құлық танытады. Бұл әрекеттің белгілеріне қанаттары мен құйрықтарының бағыты, мағынасыз күйі және кейде тепе-теңдікті жоғалту жатады. Зерттеулер көрсеткендей, күнде қыздырылғанда қауырсын температурасын көтеру эктопаразиттерді бақылауға көмектеседі. Қызғылт жасыл қарлығаштардың күнге күйінбеу кезеңі қысқа және қоршаған ортаның температурасына және желдің жылдамдығына байланысты, бірақ әдетте ұялаудың соңында паразиттердің көбеюінен кейін болады.
It has been speculated that certain birds, including swallows, enter a state of torpidity during harsh winter conditions. Few observations of this decrease in body temperature and metabolic rate have been recorded in violet green swallows, the first case occurring in 1965 near Death Valley National Monument in Saratoga Springs, California. Field observers noted 3 “dead” individuals on the east facing slope of a dune the morning after a cold and windy night. Upon closer observation, the violet green swallows made minor movements, such as opening their eyes, but did not struggle while being handled. The physical appearance of the swallows, including the position of their head in relation to the slope and the fluffing of their feathers was similar to that of other birds in torpor. Despite the lack of thermometers, it was apparent these 3 individuals were in a state of hypothermia for about 45 minutes after the sun began to rise. Eventually the 3 swallows awkwardly flew off, signifying the end of their torpor bout. violet green swallows have been observed behaving similar to hyperthermic individuals while sunbathing. Indications of this activity include the orientation of their wings and tail, their trance like state and the occasional loss of balance. Research has shown that increasing feather temperatures during basking can control ectoparasites. The period of sunbathing in violet green swallows is short and dependent on ambient temperature and wind velocity, but typically occurs after an increase in parasite loads near the end of nesting.