Кіріспе

Кеңес математигі (1891–1983)

Иван Матвеевич Виноградов 1951 жылы Краковтағы Польша Ғылым және әдебиет академиясының шетелдік мүшесі болып сайланды.

Математикалық үлестері

Аналитикалық сандар теориясында Виноградов әдісі – экспоненциалдық сомаларды бағалауға қатысты маңызды мәселелерді шешуге қолданылатын оның негізгі әдісін білдіреді. Ең қарапайым түрінде, ол жай сандар немесе Вейль сомалары бойынша сомаларды бағалау үшін қолданылады. Бұл әдіс күрделі соманы бірнеше кіші сомаларға келтіру арқылы оларды жеңілдетуге мүмкіндік береді. Жай сандардың қосындыларының канондық түрі:

Осы әдістің көмегімен Виноградов 1937 жылы үштік Голдбах мәселесін (Виноградов теоремасын қолдана отырып) және Риман зета-функциясы үшін нөлдік еркін аймақ сияқты мәселелерді шешті. Оның осы әдісті қолдануы ерекше болды; кейінгі техникалар тұрғысынан қарағанда, ол үлкен ілкіш әдісінің прототипі ретінде танылады, сондай-ақ оның билинейрлік формаларды қолдануы және комбинаторлық құрылымды пайдалануы да ерекше. Кейбір жағдайларда оның нәтижелері ондаған жылдар бойы жақсартуға келмеді. Ол сондай-ақ осы әдісті Дирихле бөлгіштер мәселесінде қолданды, бұл оған кез келген қисық астындағы бүтін нүктелер санын бағалауға мүмкіндік берді. Бұл Георгий Воронойдың жұмысын жетілдірді. 1918 жылы Виноградов таңбалық сомалар үшін Поля-Виноградов теңсіздігін дәлелдеді.

Жеке басы мен мансабы

Виноградов 49 жыл бойы Математика институтының директоры болды. Ұзақ қызметі үшін екі рет Социалистік Еңбек Ері орденімен марапатталды. Ол туған үйі оның ескерткіш үйіне айналдырылды – бұл ресейлік математиктер арасындағы ерекше құрмет. Жетекші математика институтының басшысы ретінде Виноградов Ғылым академиясында зор ықпалға ие болды және совет математиктерінің бейресми жетекшісі саналды, бірақ бұл әрдайым жағымды бағаланбады: оның антисемиттік көзқарастары көптеген белгілі совет математиктерінің мансабына бөгет болды. Ол әрқашан ресми саясатқа адал болғанымен, ешқашан Коммунистік партияға мүше болған жоқ және оның көзқарасы коммунистік емес, ұлтшылдық болды. Мұның себебі оның тегіне байланысты болуы мүмкін: оның әкесі орыс православие шіркеуінің священнигі болған. Виноградов өте күшті болған, кейбір естеліктерде ол креслоның аяғынан ұстап, үстінде отырған адамды көтере алатыны айтылады. Ол ешқашан үйленбеген және Абрамцеводағы дачасына өте байланысты болды, онда ол барлық демалыс күндерін мен демалыстарын (әпкесі Надеждамен бірге, ол да үйленбеген) гүл өсірумен өткізген. Ол Ресей Ғылым академиясының президенті Мстислав Келдыш және Михаил Лаврентьевпен достық қарым-қатынаста болды, екеуі де оның институтында мансап бастаған математиктер.