Кіріспе

11 қыркүйек құрбандарын еске алу

"Жарық құрметі" – 11 қыркүйек шабуылының құрбандарын еске алу үшін жасалған көркем инсталляция. Ол екі жарық бағанасын құрайтын 88 тік іздеу шамдарынан тұрады, бұл Егіз мұнараларды бейнелейді. Инсталляция Нью-Йорк қаласындағы Батареялық тұрақ гаражының үстінде, Дүниежүзілік сауда орталығынан оңтүстікке қарай алты блок қашықтықта орналасқан. "Жарық құрметі" 2002 жылдың басында шабуылдардың уақытша еске алу рәсімі ретінде басталған, бірақ ол жыл сайынғы шараға айналды, қазіргі уақытта Нью-Йорк қалалық өнер қоғамымен 11 қыркүйекте өткізіледі. "Жарық құрметі" идеясын суретшілер Джон Беннетт, Густаво Боневарди, Ричард Нэш Гулд, Джулиан Лавердиер және Пол Мёда, сондай-ақ жарықтандыру жөніндегі кеңесші Пол Маранц жасаған. Ашық түндері, шамдар 97 шақырым қашықтықтан көрінеді, Нью-Йорк қаласының барлық аудандарында, сондай-ақ Нью-Джерси штатының солтүстік және Лонг-Айленд аймақтарының көп бөлігінде көрінеді. Бұған қоса, шамдарды Коннектикут штатының Фэрфилд округінен, сондай-ақ Нью-Йорк штатының Вестчестер, Оранж және Рокленд округтерінен де көруге болады. 88 ксенон шам (әр мұнараға 44) әрқайсысы 7000 ватт қуатты тұтынады. 2011 жылғы мәліметтер бойынша, жобаның жылдық құны шамамен 500 000 АҚШ долларын құрады. 11 қыркүйек шабуылында зардап шеккен Вирджиния штатының Арлингтон округіндегі Пентагон және Пенсильвания штатының Шанксвилл қаласындағы ұшақ апат болған жерде де ұқсас "Жарық құрметі" инсталляциясы орнатылған.

Өмірбаян

11 қыркүйектегі шабуылдардан кейін бірнеше адам еске алу үшін жарықтарды пайдалану идеясын жеке-жеке ойлап тапты. Бұл күш-жігерлер Муниципалдық өнер қоғамы мен Шығармашылық уақыт ұйымдарының қолдауымен біріктірілді. "Жарық құрметі" (Tribute in Light) алғаш рет 2002 жылдың 11 наурызынан 14 сәуіріне дейін уақытша орнатылып, 2003 жылдың 11 қыркүйегінде шабуылдың екінші жылдығын белгілеу үшін қайтадан іске қосылды. 2009 жылдың 17 желтоқсанында құрмет көрсету шабуылдардың он жылдығына дейін, яғни 2011 жылға дейін жалғасатыны расталды. 2012 жылы Ұлттық 11 қыркүйек мемориалы мен мұражайы осы құрмет көрсету кезінде пайдаланылатын MTA мүлкін жалға алу және құрмет көрсетуді Муниципалдық өнер қоғамынан мемориалдық қорға ауыстыруды жоспарлап бастады. Жарықтарды Space Cannon атты итальяндық компания өндіреді және орнатуға көмектесу үшін әр жыл сайын команда жібереді. Әр жыл сайын 30-ға жуық техник, электрші және сахна шебері жарықты орнату үшін шамамен он күн жұмыс істейді. Бірнеше күндік сынақ кезеңінде Бруклин, Стейтен-арал, Нью-Джерси және Манхэттеннің солтүстік бөлігіндегі бақылаушылар сәулелердің дұрыс бағытталғанын қадағалайды. "Жарық құрметі" (Tribute in Light) бір кезде Дүниежүзілік сауда орталығының төбесіне орнатылмақ болған, бірақ аяқталған жобаға енгізілмеді. 2008 жылдан бері "Жарық құрметі" (Tribute in Light) генераторлары жергілікті мейрамханалардан жиналған қолданылған тамақ майынан жасалған биодизельмен қамтамасыз етіледі.

Құстарға әсері

"Tribute in Light" жарық ластануы бір миллионнан астам көшіп бара жатқан құстың адасуына себеп болып, оларды сәулелерге қамап қойды. Тіпті бірнеше шақырым биіктікте ұшқан құстар да жарықтан әсер етуі мүмкін. Көшіп бара жатқан құстарға жарық зиян келтірмеу үшін Муниципальді өнер қоғамы Нью-Йорк қаласының Audubon қоғамымен бірлесіп жарықтандыру жұмыстарын жүргізеді. 2017 жылғы зерттеуде осы инсталляция түнгі көшіп бара жатқан құстардың мінез-құлқына елеулі өзгерістер енгізгені, бірақ жарық сөндірілген кезде бұл әсерлердің жойылғаны анықталды.

Танымал мәдениетте

Tribute in Light Boyz II Men тобының "Color of Love" әнінің бейнеклипінде көрсетілді. Ол 2002 жылы Спайк Лидің "25th Hour" фильмінің титрлерінің басында ерекше көзге түсті. Бұл құрмет CBS телеарнасының "Blue Bloods" сериалында көрсетіліп, оған сілтеме жасалды. Бұл жарықтар U2 тобының "You're the Best Thing About Me" әнінің бейнеклипінде де пайда болды. "Spider Man 2" фильмінің ойынға бейімделуінде бұл жарықтар WTC орнына жақын жерде бейнеленген, ал "The Amazing Spider Man 2" фильмінің тағы бір ойынға бейімделуінде жарықтар түнгі уақытта One World Trade Center құрылыс алаңында көрінеді.