Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
19 ғасырдағы патенттік дәрі
19th century patent medicine
Ямайка имбирінің экстракты, АҚШ-та «Джейк» деген жаргондық атаумен белгілі, 19 ғасырдың соңындағы патенттік дәрі-дәрмек болды. Бұл дәуірде алкоголь алудың ыңғайлы жолын ұсынды, себебі құрамында салмағы бойынша шамамен 70%-дан 80%-ға дейін этанол болды. 1930 жылдары Ямайка имбирін көп пайдаланған адамдардың көпшілігі қол-аяқтарының параличіне шалдықты, бұл жағдай тез арада Ямайка имбирі параличі немесе Джейк параличі деп аталды. Ямайка имбирі сияқты жоғары спирт мөлшері бар патенттік дәрілер заңды болғандықтан және рецептсіз, тікелей сатылымда болғандықтан, таңдаудың айқын нұсқасы болды. 1921 жылы АҚШ үкіметі Ямайка имбирінің бастапқы құрамын тек рецепт бойынша алуға рұқсат берді. АҚШ Фармакопеясында белгіленген және ащы дәмі бар имбирь олеорезиніне жоғары мөлшерде ие сұйық экстракт түрі ғана дүкендерде сатылымда қалды.
Jamaica ginger extract, known in the United States by the slang name Jake, was a late 19th century patent medicine that provided a convenient way to obtain alcohol during the era of Prohibition, since it contained approximately 70% to 80% ethanol by weight. In the 1930s, a large number of users of Jamaica ginger were afflicted with a paralysis of the hands and feet that quickly became known as Jamaica ginger paralysis or jake paralysis. Patent medicines with a high alcohol percentage, such as Jamaica ginger, became obvious choices, as they were legal and available over the counter without prescriptions. By 1921, the United States government made the original formulation of Jamaica ginger prescription only. Only a fluid extract version defined in the United States Pharmacopeia, with a high content of bitter tasting ginger oleoresin, remained available in stores.
Органофосфатты әсер еткен созылған нейропатия
1920-жылдардың соңғы кезеңінде кастор майының бағасы өскенде, Hub Products Corporation президенті Гарри Гросс, өзінің Ямайка имбирінің құрамына баламалы қоспа іздеді. Ол этиленгликол мен диэтиленгликолды тым тез буланатыны үшін қабылдамай, лактар мен бояу жабуда қолданылатын пластификатор – триортокрезилфосфат (TOCP) бар қоспаны таңдады. Гроссқа қоспаны өндірген Celluloid Corporation компаниясы, оның зиянды емес екенін мәлімдеді. Кейбір зардап шеккендер жүре алды, бірақ олар аяқ басын жоғары көтеруге қажетті бұлшық еттерін бақылай алмады. Сондықтан олар аяқтарын биік көтеріп, саусақтары төмен қарай иіліп, ең алдымен саусақтары жерге тиді, содан кейін өкшелері. Олардың жүрісінде ерекше «саусақ-өкше, саусақ-өкше» деген дыбыс пайда болды. Бұл ерекше жүріс «Джейк жүрісі» және «Джейк биі» деп аталды, ал зардап шеккендерге «Джейк аяғы», «Джейк табаны» немесе «Джейк сал болуы» деген диагноз қойылды. Сонымен қатар, аяқ бұлшық еттері жұмсарып, төмен қарай салқындап, бас бармақ пен саусақтар арасындағы бұлшық еттер әлсіреп кетті. Бірнеше ай ішінде TOCP қосылған Джейк сал болудың себебі ретінде анықталды және залал келтірілген Джейк табылды. Бірақ сол кезде көптеген зардап шеккендер үшін кеш болған еді. Кейбіреулері аяқ-қолдарын толық немесе жартылай қалпына келтірді. Бірақ көпшілігі үшін бұл жоғалту мәңгілік болды. Зардап шеккендердің жалпы саны нақты анықталған жоқ, бірақ көбінесе 30 000 мен 50 000 аралығында деп айтылады. Көптеген зардап шеккендер АҚШ-қа көшіп келген иммигранттар еді, олардың көпшілігі кедей және саяси немесе әлеуметтік ықпалы аз болды. Зардап шеккендерге көмек өте аз көрсетілді. Гарри Гросс пен оның «Бостон Хаб Продуктс» компаниясының серігі Макс Рейсман әрқайсысына 1000 доллар айыппұл салынды және екі жылға шартты түрде бас бостандығынан айырылды.
When the price of castor oil increased in the latter portion of the 1920s, Harry Gross, president of Hub Products Corporation, sought an alternative additive for his Jamaica ginger formula. He discarded ethylene glycol and diethylene glycol as being too volatile, eventually selecting a mixture containing triorthocresyl phosphate (TOCP), a plasticizer used in lacquers and paint finishing. Gross was advised by the manufacturer of the mixture, Celluloid Corporation, that it was non toxic. Some victims could walk, but they had no control over the muscles which would normally have enabled them to point their toes upward. Therefore, they would raise their feet high with the toes flopping downward, which would touch the pavement first followed by their heels. The toe first, heel second pattern made a distinctive "tap click, tap click" sound as they walked. This very peculiar gait became known as the jake walk and the jake dance and those afflicted were said to have jake leg, jake foot, or jake paralysis. Additionally, the calves of the legs would soften and hang down and the muscles between the thumbs and fingers would atrophy. Within a few months, the TOCP adulterated Jake was identified as the cause of the paralysis, and the contaminated Jake was recovered. But by that time, it was too late for many victims. Some did recover full, or partial, use of their limbs. But for most, the loss was permanent. The total number of victims was never accurately determined, but is frequently quoted as between 30,000 and 50,000. Many victims were immigrants to the United States, and most were poor, with little political or social influence. The victims received very little assistance. Harry Gross and his part owner of Boston Hub Products, Max Reisman, were ultimately fined $1,000 each and given a two year suspended jail sentence.
Кино және теледидар
Ямайка имбирі ("Ginger Jake") – американдық телесериал "The Untouchables" сериясының екі эпизодындағы сюжеттік элемент. "Ямайка имбирінің тарихы" 1961 жылғы 2 ақпанда 2-ші маусымда көрсетілді. "Джейк-Дэнс" 1963 жылғы 22 қаңтарда көрсетілді. "Ginger Jake" сондай-ақ "Quid Pro Quo" фильмінде де пайда болады, онда "wannabes" (мүгедек болуға ниеттенген адамдар) Ginger Jake-тің көмегімен мүгедек болуға тырысады.
Jamaica ginger ("Ginger Jake") is a plot element in two episodes of The Untouchables, an American TV series. "The Jamaica Ginger Story" aired in season 2 on February 2, 1961. "Jake Dance" aired on January 22, 1963. "Ginger Jake" also makes an appearance in the movie Quid Pro Quo, where "wannabes" (people who would like to be disabled) are helped by Ginger Jake to become disabled.