Кіріспе

Ағылшын тіліндегі энциклопедия. Католик энциклопедиясы: Католик шіркеуінің құрылымы, доктринасы, тәртібі және тарихы туралы халықаралық анықтамалық еңбек, сондай-ақ Ескі католик энциклопедиясы және Түпнұсқа католик энциклопедиясы деп те аталады. Бұл АҚШ-та Католик шіркеуіне қызмет ету үшін жарық көрген ағылшын тіліндегі энциклопедия. Бірінші том 1907 жылғы наурыз айында, ал соңғы үш том 1912 жылы жарық көрді, одан кейін 1914 жылы бас индекс томы және кейінірек қосымша томдар басылды. Оның мақсаты – "оқырманға католик мүдделерінің, қызметінің және ілімінің толық және сенімді ақпаратын беру" болды. Католик энциклопедиясын 1905 жылғы ақпанда Нью-Йоркте, осы энциклопедияны басып шығару мақсатымен құрылған Роберт Апплтон компаниясы (RAC) басып шығарды. Энциклопедияның редакциялық алқасының бес мүшесі сонымен қатар компания директорлары болып та қызмет етті. 1912 жылы компанияның атауы "Энциклопедия баспасы" деп өзгертілді. Энциклопедия томдарын басып шығару – компанияның жобаның барлық кезеңіндегі жалғыз қызметі болды.

Мақсаты

Энциклопедия Католик шіркеуіне қызмет ету үшін жасалды, шіркеумен байланысты ақпаратқа назар аударып, мәселелерді католик көзқарасынан түсіндіреді. Онда суретшілер, педагогтар, ақындар және ғалымдар сияқты барлық интеллектуалдық және кәсіби салаларда католиктер мен басқалардың жетістіктері тіркелген. Басқа жалпы энциклопедиялармен салыстырғанда, оның көлемі шектеулі болғанымен, бұрынғы католик энциклопедияларынан, олар тек шіркеудің ішкі мәселелерін қамтыған, әлдеқайда кең ауқымды болды. Ол католик тұрғысынан тарихи және философиялық идеялар, тұлғалар мен оқиғаларды терең зерттейді, соның ішінде католицизмді протестантизм және басқа дін қауымдастықтарынан бөліп тұратын мәселелерді де қамтиды. Энциклопедия алғаш рет 1907 жылы жарық көрген және ешқашан жаңартылмаған (жаңа католик энциклопедиясынан айырмасы), сондықтан оның көптеген мақалалары жалпы мәдениет немесе католик шіркеуінің әлеміне қатысты ескірген болуы мүмкін. Атап айтқанда, ол Ватикан қаласы мемлекетінің құрылуына дейін (1929 жыл) және Католик тәжірибесіне өзгерістер енгізген Екінші Ватикан кеңесіне дейін (1962–1965 жылдар) жарық көрген.

Онлайн нұсқалары

Құпиялы құқық туралы заңға сәйкес, 1928 жылға дейін АҚШ-та жарық көрген барлық туындылар жалпыға ортақ мүлік болып табылады. 1993 жылы 26 жасар Кевин Найт, Денвер (Колорадо штаты) тұрғыны, Папа Иоанн Павел II-нің Дүниежүзілік жастар күні үшін сол қалаға келген сапары кезінде 1913 жылғы энциклопедияны интернетте жариялау жобасын бастауға шешім қабылдады. Найт осы жобаны жүзеге асыру үшін New Advent веб-сайтын құрды. АҚШ, Канада, Франция және Бразилиядан келген еріктілер түпнұсқа материалды көшіруге көмектесті. Сайт 1995 жылы желіге қосылды, ал транскрипция жұмысы 1997 жылы аяқталды. 2007 жылы Catholic Answers энциклопедия беттерінің сканерленген нұсқасынан алынған су таңбасы бар нұсқасын жариялады. Кейіннен бұл нұсқа New Advent сайтындағыдай энциклопедияның транскрипциясымен ауыстырылды. Catholic Answers транскрипциясы түпнұсқа мәтіннің нақты транскрипциясы болса, New Advent нұсқасы кейде белгілі бір сөздерді заманауи стильде жаңартады (мысалы, "1 және 2 Патшалар кітабы" және "Обадия" сияқты протестанттық Киелі кітаптардағы Ескі өсиет кітаптарының атауларын, Вульгата/Дуай-Реймсте дәстүрлі түрде қолданылатын "1 және 2 Паралипоменон" және "Абдия" атауларының орнына қолданады) және Киелі кітаптарға сілтеме жасау форматын өзгертеді (яғни, Catholic Answers нұсқасы тарау нөмірі үшін римдық сандарды сақтайды [мысалы, Жаратылыс I,1], ал New Advent нұсқасы бүкіл мәтінде араб сандарын қолданады [мысалы, Жаратылыс 1:1]). Catholic Online да бір транскрипцияны ұсынады. Catholic Answers транскрипциясына ұқсас, ол түпнұсқа мәтіннің нақты көшірмесін пайдаланады. 1913 жылғы энциклопедияның сканерленген көшірмелері Google Books, Internet Archive және Wikimedia Commons-та қолжетімді. Wikisource да Commons-та орналастырылған сканерленген көшірмелерге сүйенетін транскрипция жобасын ұйымдастырады. Энциклопедияның 1922 жылғы қосымшасы да жалпыға ортақ мүлік болып табылады және интернетте қолжетімді. "New Catholic Encyclopedia" кейбір кітапханаларда онлайн режимінде қолжетімді.