Кіріспе

Ағылшын саяхатшысы, отаршыл, ақын, аудармашы, британдық дипломат және саясаткер Джордж Сэндис ( /s/æ/n/d/z/ "құмдар"; 2 наурыз 1578 – 1644 наурыз) – ағылшын саяхатшысы, отаршыл, ақын және аудармашы. Овидийдің "Метаморфозалар" және "Исаның құмарлықтары" атты еңбектерін аударғанымен, сондай-ақ Шығыс Жерорта теңізі аймағына жасаған саяхаттарымен танымал. Оның еңбектері география және этнология ғылымдарына маңызды үлес қосты.

Өмір

Ол Бишопсторп қаласында, Йорк архиепискобы Эдвин Сэндистің жетінші және кенже ұлы болып дүниеге келді. 1589 жылы Йорк және Сент-Мэри Холл мектебінде, содан кейін Оксфордта оқыды, 23 қазан 1596 жылы Мидл-Темплге қабылданды, кейін Оксфордтың Корпус-Кристи колледжіне ауысты, бірақ академиялық дәреже алған жоқ. 1610 жылы ол Еуропа мен Таяу Шығысқа саяхаттап, "Саяхаттың баяны" атты еңбегін төрт кітаптан құрастырып аяқтады (Dom. 1610). Сэндис Америкадағы алғашқы ағылшын отарлауына да үлкен қызығушылық танытты. 1621 жылдың сәуір айында Вирджиния компаниясының колониялық қазынашысы болып тағайындалды және өзінің немере інісінің күйеуі, жаңа губернатор сэр Фрэнсис Уайтпен бірге Вирджинияға аттанды. Вирджиния корольдік колонияға айналғаннан кейін, Сэндис 1624 жылдың тамызында кеңес мүшесі болып тағайындалды, ал 1626 және 1628 жылдары осы лауазымға қайта тағайындалды. 1631 жылы Вирджинияның жақсырақ дамуы үшін құрылған жаңа комиссияға хатшы болып үміткерлік жасады, бірақ көп ұзамай Англияға қайтып келді. 1621 жылы Овидийдің "Метаморфозаларының" бір бөлігін қарапайым батырлық дистихтермен аударған нұсқасын жариялады, оны 1626 жылы аяқтады. Оның поэзиялық беделі 17 және 18 ғасырларда осы аудармасына негізделген. 1632 жылғы басылымында Сэндистің кеңейтілген түсіндірмелері Овидийдің мәтініне аллегориялық тұрғыдан қарады. Ол Вергилийдің "Энеидасын" аударуға кірісті, бірақ тек бірінші кітабын ғана аяқтады. 1636 жылы ол Ескі және Жаңа өсиеттердегі псалмдар мен әндерге парафраз жазып, "Псалтирь және әндер" атты шығармасын жариялады, Гроцийдің латын тілінен Христиан құмарлығын аударды, ал 1641 жылы "Ән әндеріне" парафраз жариялады. 1644 жылы Кент графтығындағы Мейдстоун қаласының жанындағы Бокслиде, үйленбеген күйінде қайтыс болды. Оның өлеңдерін Драйден мен Поп мақтады, ал Мильтон өзінің "Құмарлыққа одасы" шығармасында Сэндистің "Күшті Құдайға гимніне" (саяхатында қасиетті қабірді зерттеген кезде қосылған) сәл қарыз болды.

Саяхат және саяхат жазуы

Еуропа мен Таяу Шығыста саяхат еткенде ол алдымен Францияға барды; солтүстік Италиядан Венеция арқылы Константинопольге, одан Египетке, Синай тауына, Палестинаға, Кипрге, Сицилияға, Неапольге және Римге сапар шекті. Оның баяндамасы Уэльс ханзадасы Чарльзге арналып, география мен этнология ғылымына маңызды үлес қосты. Сэндистің саяхаттары "Саяхат туралы хабарлама" (The Relation of a Journey) 1610 жылы төрт кітаптан тұратын том ретінде жарық көрді. Бұл еңбек 17 ғасырдың басында діни төзімділік тақырыбындағы пікірталастарға септі салды: Сэндис көптеген батыс еуропалықтардың сенімдеріне қарамастан, бірнеше діннің болуы автоматты түрде әлеуметтік дүрбелең тудырмайтынын көрсетті, бұл оның Осман империясы туралы сипаттамаларында айқын көрінеді. Сондай-ақ, Сэндис яһудилердің "табиғатынан жағымсыз иіс шығарады" деген сенімді жоққа шығарған алғашқы еврей емес саяхатшылардың бірі болды деп есептеледі. Кітап өз заманында жақсы қабылданды және Шығыс Жерорта теңізі аймағының стандартты есебіне айналды, бірақ кейінірек Леди Мэри Уортли Монтегью Сэндистің әйелдерге қатысты көзқарасын сынады. "Саяхат туралы хабарламаның" жетінші басылымы 1673 жылы Лондонның Кіші Британиядағы "Корона" баспасында Джон Уильямс кішісі үшін жарық көрді және төрт кітапты бір томға біріктірді. Серияның үшінші кітабы Палестина, Киелі жер және сол кезде онда тұрған яһудилер мен христиандардың сипаттамасын қамтиды. "Сэндистің саяхаттары" жинағындағы серияның төртінші және соңғы томында Сэндис Италияны және оған жақын аралдарды: Кипрді, Критті, Мальтаны, Сицилияны және Эол аралдарын сипаттайды. Соңғы томға Сэндистің саяхаты басталған Венеция және Рим сияқты ол барған қалалар мен басқа да маңызды орындар туралы жазғандары да кіреді. Бұл төрт еңбектің жинағы, "Сэндистің саяхаттары", елу карта мен суреттен тұрады.

Теология

Сэндис өзінің жазбаларында көрініс тапқан ағылшын арминиандық теологиялық көзқарастарды қабылдады. Ол "Псаломдарға парафраз" (1636 ж.) еңбегіне кальвинизмге қарсы түсініктемелер қосты. Кейіннен ол арминиандық теолог Гуго Гроцийдің теологиялық және саяси драмасы – "Христус Патиенс" (1639 ж.) аудармасын жасады.

Отбасы

Оның ағасы Эдвин Сэндис (әкесімен аттас) саясаткер және Лондон Виргиния компаниясының ықпалды мүшесі болды. Джордж Сэндис – Ричард Лавлейстің (1618–1657) туысы, XVII ғасырдағы ағылшын ақыны.