Кіріспе

Еуропада 1800 жылға дейін жұмыс істеген кез келген дағдылы суретші.

Көркем өнер тарихында "Ескі шебер" (немесе "ескі шебер") – шамамен 1800 жылға дейін Еуропада жұмыс істеген кез келген дағдылы суретші немесе осы суретшінің салған картинасы. "Ескі шеберлік гравюрасы" – сол кезеңдегі суретші жасаған түпнұсқа баспа (мысалы, гравюра, ксилография немесе офорт). "Ескі шеберлік суреті" термині де осылай қолданылады. Теория бойынша, "Ескі шебер" аталымы толыққанды оқыған, жергілікті суретшілер цехының шебері болған және тәуелсіз жұмыс істеген суретшілерге ғана қатысты, бірақ практикада шәкірттерінің немесе шеберханаларының салған картиналары да көбінесе осы терминнің шеңберіне кіреді. Сондықтан, белгілі бір шеберлік деңгейінен кейін термин қолдану үшін сападан гөрі уақыт өлшемшарт болып табылады.

Қаражаты

Сегізінші және тоғызыншы ғасырларда бұл терминнің басталу күні шамамен 1450 немесе 1470 жылдар деп түсінілді; одан бұрынғы суреттер «примитивтер» деп аталды, бірақ қазір бұл айырмашылық қолданылмайды. Оксфорд ағылшын сөздігі бұл терминді «қазіргі заманға дейінгі кезеңнің көрнекті суретшісі; әсіресе 13-18 ғасырлардағы Батыс Еуропаның көрнекті суретшісі» деп анықтайды. Алғашқы цитата 1696 жылғы Джон Эвелиннің күнделігінен алынған: «Менің Лорд Пемброк маған көптеген ескі және ең жақсы шеберлердің, әсіресе Микеланджелоның, сирек кездесетін суреттерін көрсетті, сондай-ақ ескі шеберлердің ең жақсы суреттерінің үлкен кітабын». Бұл термин сонымен қатар Ескі шебердің салған суретіне немесе мүсініне сілтеме жасау үшін де қолданылады, мұндай қолданыс 1824 жылға дейін жетеді. Өнер тарихшылары бұл терминді тым жалпы деп санап, одан аулақ болуға тырысады, әсіресе суреттерді талқылағанда, бірақ «Ескі шеберлердің гравюралары» және «Ескі шеберлердің суреттері» терминдері әлі де қолданылады. Бұл термин өнер саудасында маңыздылығын жойған жоқ. Аукциондық үйлер әлі де өз сатылымдарын, мысалы, «Ескі шеберлердің суреттері», «Тоғызыншы ғасыр суреттері» және «Қазіргі заман суреттері» деп бөліп өткізеді. Кристис бұл терминді «14-шы ғасырдан 19-шы ғасырдың басына дейін» деп анықтады.

Анонимді суретшілер

Суретшілер, көбінесе ерте дәуірлерден, өнер тарихшылары қолдарынан танылған, бірақ олардың кім екенін анық айтуға болмайтын суретшілерге, өнер тарихшылары әдетте есімдер қояды. Мысалы, Э. С. шебері (монограммасы бойынша), Флемаль шебері (туындысы бұрынғы орналасқан жерінен), Бургундиялық Мария шебері (тапсырыс берушісінен), Латын 757 шебері (оның безендірген қолжазбасының тізім нөмірінен), Кестелі жапырақ шебері (ерекше техникасынан), Брансвик диптихі шебері немесе Шлосс Лихтенштейн шебері.