Кіріспе

Ливия ауданы

Жүфра немесе Жофра (الجفرة) – Ливияның аудандарының бірі. Ол елдің орталығында орналасқан. Оның астанасы – Хун қаласы. Жүфра 1988 жылы құрылған Ливияның әкімшілік жүйесіндегі 25 баладияның бірі болған. 2001 жылы ол Шабияға айналды, соның салдарынан аумағы кішіреydі. 2007 жылы жаңа 22 шабия жүйесінде оның бұрынғы шекарасы қайта орнатылды. Жүфра солтүстікте Сирт, солтүстік-шығыста Әл-Уахат, шығыста Куфра, оңтүстікте Мурзук, оңтүстік-батыста Саба, батыста Уади-әш-Шати және солтүстік-батыста Джабал-әл-Гарбимен шектеседі. 2012 жылы аймақтағы халық саны 157 747 адамға бағаланды, оның ішінде 150 353 ливиялық азамат болды. Ливиядағы үй шаруасының орташа мөлшері 6,9 адамды құрады, ал ливиялық емес азаматтардың үй шаруасының орташа мөлшері 3,7 адамға бағаланды. Аудан бойынша барлығы 22 713 үй шаруасы тіркелді, оның ішінде 20 907 ливиялық үй шаруасы. Ауданның халық тығыздығы шамамен 1 шаршы километрге 1,86 адамды құрады. 2006 жылғы халық санауы бойынша ауданда 20 127 экономикалық жағынан белсенді адам тіркелді.

Тарих және география

Юфра ауданындағы үш оазистің (Сукна, Хун және Ваддан) айналасындағы аумақтарда қазіргі заманғы қызметтің көп бөлігі және ежелгі қоныстанудың іздері кездеседі. Оазистер суға қол жеткізуді жеңілдетеді, сондықтан олар тіршілікке толы табиғи орталықтар болып табылады. Бұл оазистер тізбегі әртүрлі типтері мен кезеңдеріне жататын маңызды археологиялық ескерткіштерден тұрады. Бұған дейін жеткілікті зерттелмеген бұл аймақ Транссахара жобасы аясында зерттелуде, және EAMENA ұйымымен бірлесіп, Юфра ауданындағы археологиялық орындарды анықтау (спутниктік суреттерді талдау арқылы) және тіркеу жұмыстарын жүргізуде. 86 жеке нысан анықталды, олардың ішінде елді мекендер, обалар, егістік жүйелері және томанғаралар бар. Бұл орындар б.з.б. бірінші мыңжылдықтан бастап қазіргі заманға дейінгі алғашқы мерзімдік кезеңді анықтауға және әртүрлі аймақтардағы қоныстану кезеңдерін түсінуге мүмкіндік береді. Бұл орындар құрылыс және егіншілік сияқты бірқатар қауіптерге ұшырап отыр. Юфра Ливияның Феззан географиялық аймағының бір бөлігі болып табылады және көбінесе шөлдермен жабылған. Аймақта жылдық жауын-шашын мөлшері аз, тұрақты өзендер жоқ, бірақ жер асты сулары мол. Ливияның ландшафты көбінесе жазық, төбелі жазықтар мен сирек платолардан тұрады, орташа биіктігі шамамен ... метрді құрайды. Жердің 91 пайызын шөл, 8,8 пайызын ауыл шаруашылығы жері (оның ішінде жыртылатын жердің үлесі 1 пайыз), ал 0,1 пайызын орман жабады. Басты байлықтары – мұнай, гипс және табиғи газ. Көктем айларында төрт-сегіз күнге созылатын құмды дауылдар жиі болады. Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының (ДДСҰ) мәліметінше, инфекциялық аурулар орталықтары жоқ, бір тіс клиникасы, бір жалпы медицина клиникасы, стационарлық емхана жоқ, үш амбулаториялық клиника, 12 дәріхана, 12 ПМС орталығы, поликлиника жоқ, бір ауылдық медициналық пункті және мамандандырылған клиникалар жоқ.

Жергілікті әкімшілік

Ливия 1951 жылы отаршылдық империядан тәуелсіздік алып, мұнайға бай ресурстарымен әйгілі болды. 42 жыл бойы барлық билік президент Каддафиде болды, 2011 жылғы қарулы көтеріліс оны құлатып, билікке толық соң салды. Конституцияға сәйкес, Ливия – ең децентрализацияланған араб мемлекеті, бірақ мұнай кірістерін бақылау есебінен барлық билік орталық үкіметте шоғырланған. Жергілікті басқару органдары білім беру, өнеркәсіп және қауымдастықтарды басқарумен айналысады. 2012 жылы децентрализацияның бір бөлігі ретінде ел әкімшілік тұрғысынан бастапқыда 25 муниципалитетке бөлінген 13 облысқа бөлінді, олар әрі қарай 1500 коммунаға үлестірілді. 2015 жылдан бері мемлекет басшысы – Президенттік Кеңестің төрағасы, ал Премьер-министр үкімет басшысы болып табылады. Өкілдер палатасы – барлық халықтың сайлау құқығымен және жалпы дауыс беру арқылы сайланатын сайланған орган. 2016 жылғы мәліметтер бойынша, елде аудандар түрінде 22 әкімшілік бөлініс болды.