Кіріспе
Вандалдар мен аландардың патшасы (530–534) Гелимер (алғашқы түрі, мүмкін, Геиламир, 480–553), вандалдар мен аландардың патшасы (530–534), Солтүстік Африка Вандалдар патшалығының соңғы германдық билеушісі болды. Ол 15 маусымда 530 жылы, өзінің алыс туысы Хилдерикті, Фрекс тайпасының мавр басшысы Анталастың жеңілісін сылтау етіп, тақтан түсіргеннен кейін билеуші болды. Хилдерик халцедондық христиандыққа көшкендіктен вандал ақсүйектері ашуланды, сондықтан олар оған қарсы шықты, себебі сол кезде вандалдардың көпшілігі ариандық христиандыққа берілген еді. Хилдерикке қолдау көрсеткен Шығыс Рим императоры Юстиниан I, вандалдарға қарсы соғыс жариялады, формальды түрде Хилдерикті қайта орнату мақсатында. 533 жылдың маусымында Юстиниан Белисарий басқаратын әскер жіберді, олар қыркүйек айының басында Африкаға жетті. Сардинияда, вандал иелігінің бір бөлігінде, гот үкіметшісі Года Гелимерге қарсы көтеріліс жасап, Юстинианмен тәуелсіз мемлекет ретінде келісімге келді. Гелимер Юстинианның жоспарларын білмеген немесе жеңілтек санағандықтан, көтерілісті басу үшін ағасы Цазо басқаратын Африкадағы барлық қолдағы әскердің көп бөлігін жіберді, нәтижесінде Белисарийдің жағаға қонуына ешқандай қарсылық болмады. Жағаға қонғаннан кейін Белисарий бірден Карфагенге бет алды, 13 қыркүйекте Карфагеннен 10 миль қашықтықтағы Ad Decimum жерінде Гелимермен кездесіп, қарсылыққа тап болды. 11 000-ге қарсы 17 000 әскер болғанына қарамастан, вандалдар шайқасты тең күйде жүргізді, бірақ Гелимердің ағасы Аммат қаза тапқанда, Гелимер көңілі құлап, қашқа жол тартты. 14 қыркүйекте 533 жылы Белисарий Карфагенге кірді және Гелимер үшін дайындалған тойды сарайында жеді. Алайда, Белисарий император әскерінің жағаға қонғандығы туралы хабар келгеннен кейін Гелимердің бұйрығымен өлтірілген Хилдериктің өмірін сақтап қалуға үлкермеді. Бірақ Гелимер римдіктердің қуып жетуінен қашып құтылды, ал Цазо Сардиниядан оралғаннан кейін біріккен вандал әскері Белисариймен шайқасты, бұл жолы Карфагеннен 20 шақырымдай жердегі Трикамарум деген жерде (533 жылдың желтоқсаны). Бұл шайқас Ad Decimum шайқасынан гөрі әлдеқайда қатал болды, бірақ ол вандалдардың толық жеңілісімен және Гелимердің тағы да қашуымен аяқталды. Ол Нумидия шекарасындағы Монс-Паппуаға (әлдебір Эдуг тауында, Аннабаның жанында) шегінді, онда ол көп ұзамай Фарс басқаратын византиялық әскерлермен қоршалды. Прокопийдің айтуынша, Гелимерді капитуляцияға шақырғанда, ол Фарстан нан, губка және лира жіберіп беруін сұрады, бұл оған Паппуадағы қыс айларын көтере беруге көмектесер еді. Ақырында, 534 жылдың наурызында, оның ізбасарлары мен олардың балалары аштықтан зардап шегіп, патшалығын қайтаруға ешқандай мүмкіндігі жоқ екенін түсінгенде, Гелимер Белисарийге бағынып, римдіктердің Галатиядағы кең жерлерді ұсынуын қабылдады. Прокопийдің айтуынша, ол тақтан бас тарқаннан кейін Константинопольде Белисарийдің жеңіс шеруінде Екклесиаст 1:2-ден: "Түкке тұрғысыздың түгі жоқ, бәрі түкке тұрғысыз!" – деген тақпақ айтып, белгілі бір дәрежеде аңызға айналды.
Gelimer (original form possibly Geilamir, 480–553), King of the Vandals and Alans (530–534), was the last Germanic ruler of the North African Kingdom of the Vandals. He became ruler on 15 June 530 after deposing his first cousin twice removed, Hilderic using the pretext of his defeat against the Moorish Chieftain Antalas of the Frexes tribe also Hilderic had angered the Vandal nobility by converting to Chalcedonian Christianity so they promptly went against him, as most of the Vandals at this time were fiercely devoted to Arian Christianity. The Eastern Roman Emperor Justinian I, who had supported Hilderic, soon declared war on the Vandals, ostensibly to restore Hilderic. In June 533, Justinian sent an expeditionary force commanded by Belisarius which finally reached Africa in the beginning of September. Meanwhile, in Sardinia, which formed part of the Vandal domain, the governor Godas, a Goth, revolted against Gelimer and began to treat with Justinian as an independent sovereign. Gelimer, ignorant or contemptuous of Justinian's plans, sent a large army consisting of most of the available army in Africa under his brother Tzazo to crush the rebellion, meaning that the landing of Belisarius was entirely unopposed. On landing, Belisarius immediately marched for Carthage, finally meeting resistance on 13 September when he was confronted by Gelimer at Ad Decimum, 10 miles from Carthage. Although outnumbered 11,000 to 17,000 the battle was evenly fought by the Vandals until Gelimer's brother Ammatus was killed, at which time Gelimer lost heart and fled. On 14 September 533, Belisarius entered Carthage and ate the feast prepared for Gelimer in his palace. However, Belisarius was too late to save the life of Hilderic, who had been slain at Gelimer's orders as soon as the news of the landing of the imperial army came. However, Gelimer had escaped the Roman pursuit, and on the return of Tzazo from Sardinia the combined Vandal army met Belisarius in battle, this time at a place called Tricamarum about 20 miles from Carthage (December 533). This battle was far more stubbornly contested than that of Ad Decimum, but it ended in the utter rout of the Vandals and, once more, the flight of Gelimer. He retreated to Mons Pappua (maybe in the Mount Edough, near Annaba) on the border of Numidia, where he soon found himself besieged by Byzantine forces under Pharas. According to Procopius, when summoned to surrender Gelimer instead asked Pharas to send him a loaf of bread, a sponge, and a lyre, to make the winter months on Pappua more bearable. Finally, in March 534, with his followers and their children starving and realizing he had no chance of regaining his kingdom, Gelimer surrendered to Belisarius and accepted the Romans' offer of vast estates in Galatia where he lived to be an old man. According to Procopius, on his abdication he achieved some degree of anecdotal fame by crying out the verse from Ecclesiastes1:2, 'Vanity of vanities, all is vanity' during Belisarius's triumph in Constantinople.