Кіріспе

Токугава Иенобу (徳川 家宣) (1662 жылдың 11 маусымы – 1712 жылдың 12 қарашасы) – Жапония Токугава әулетінің алтыншы шогуны. Ол Токугава Цунасигедің үлкен ұлы, осылайша Токугава Иетсуна мен Токугава Цунайошитің сіңілі баласы, Токугава Иэмицудің немересі, Токугава Хидетаданың шөбересі және Токугава Иэясудың тумар жиені болды. Иенобудың барлық балалары жас кезінде қайтыс болды.

Ерте өмір (16621694)

Токугава Иенобу 1662 жылы Кофу даймёсы Токугава Цунасигенің үлкен ұлы ретінде дүниеге келді. Оның анасы кәніз болған. Цунасиге – Токугава Иетсуна мен Токугава Цунайошидің ортаңғы ағасы және Токугава Иемцудың кәнізінен туған екінші ұлы, сондықтан Иенобу олардың немере інісі болды. 1662 жылы Иенобудың әйелі Иетсуна шогун болды, ал әкесі Цунасиге – Токугава үшін өте құнды Кофу жерінің даймёсы еді. Шогун болғанға дейін оның аты Токугава Цунатоё, Токугава әулетінен Кофу доменінің төртінші даймёсы болды. Бала кезіндегі есімі Торамацу (虎松) еді. Иенобудың ерте өмірі туралы көп мәлімет жоқ, бірақ оның әкесінен кейін Кофудың келесі даймёсы болады деп күтілді. Алайда, 1680 жылы Токугава Иетсуна қайтыс болғаннан соң, оның тағы бір әйелі Токугава Цунайоши бакуфуны басқарды. Цунайошидің еркек бала тумауы Иенобуның шогун болу мүмкіндігін арттырды. Дегенмен, сол кезде Иенобу шогунатқа мұрагерлікке дайындалмады, керісінше, әкесі Цунасигеден кейін Кофу даймёсы болуға дайындалды. 1678 жылы Токугава Цунасиге қайтыс болды, ал Токугава Иенобу оның орнына Кофу даймёсы болды. Ол өте қуатты болды, себебі оның әйелі шогун еді. 1694 жылы ронин Арай Хакусеки Иенобудың жеке тәрбиешісі және кеңесшісі болып тағайындалды. Хакусеки бұрын Эдода мұғалім болған, бірақ философ Киношита Джуан оны Иенобуға жеке тәрбиеші ретінде ұсынды және Иенобудың Эдодағы резиденциясына шақырды. 1709 жылға дейін, Иенобу шогун болғанға дейін, Хакусеки оған қытай классикасы мен конфуциандыққа қатысты 2000-ға жуық дәріс берген деп есептеледі. Бұл Иенобуға пайдалы болды, өйткені шогун Цунайоши да қытай классикасы мен неоконфуциандыққа үлкен қамқорлық көрсеткен. Иенобу билікке келгеннен кейін Хакусеки өмірінің соңына дейін Иенобуға кеңес беруге арнады, тіпті оның үшін 1600 жылдан 1680 жылға дейінгі әртүрлі феодтар тарихын қамтитын «Ханьканпу» атты кітап жазды.