Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Мурско Средище (Muraszerdahely, Kajkavian) – Хорватияның ең солтүстік қаласы, (биктігі 175 м) және Медзимурье облысының ең көне елді мекендерінің бірі. Мурско Средищеде 6307 адам тұрады, ол Хорватия мен Словенияны табиғи түрде бөліп тұратын Мура өзенінің жағасында орналасқан. Жақын жерлер: Чаковец, Свети Мартин на Мури, Лендава және Подтурен.
Mursko Središće (Muraszerdahely, Kajkavian: Mursko Središče) is the northernmost town in Croatia, located at (alt. 175 m) and one of the oldest localities in Međimurje County. Mursko Središće has a total population of 6,307, and an area of It lies on the river Mura, the natural line dividing Croatia from Slovenia. Nearby places are Čakovec, Sveti Martin na Muri, Lendava, and Podturen.
Тарих
Мурско Средишче алғаш рет 1334 жылы Зредишедегі Санкти Мартини ретінде тіркелген. Тарихшы Иван Кукульевич Сакчинский бұл жерді римдіктер басып алған және оны Геликанм деп атаған деседі. Егер осы мәлімдеме рас болса, онда бұл Словениядағы Птуж (Поэтовио) мен Дунай өзеніндегі Карнунтум (Петронелл) арасындағы жолдың стратегиялық тұсы болар еді, яғни қазіргі Вена мен Словакиядағы Братислава арасындағы сауда орталығы. Аталған жол 1 ғасырда салынған. Басқа тарихшылар бұл пікірмен келіспейді, Геликанмнің бүгінгі Свети Мартин на Мури немесе жақын орналасқан Лендава (Лендва) болуы мүмкін дейді. Қала тұрғындары әрқашан өзенмен байланыста болған. Б.з.д. 4 ғасырдан бері өзен ағысымен қозғалтын диірмендер туралы мәліметтер сақталған. Бұл ежелгі білімді кейін славяндар, одан соң мажарлар қабылдаған. Он жылдары бұрын олардың көптегені өзен жағалауларында орналасқан. Қаладағы соңғы диірмен 1970 жылдарға дейін жұмыс істеген. 1477 жылы Мурско Средишче Медзимурьедегі тағы үш елді мекенмен (Чаковец, Прелог және Неделище) бірге маңызды сауда орталығы ретінде ресми түрде танылған. 1650 жылы қала Мурассердахели деп аталса, 1660 жылы жергілікті Әулие Мартин шіркеуі тіркелген. 1716 жылы готика стилінде Әулие Ладислав шіркеуі салынған, бірақ 1690 жылы су тасқынынан қираған. Кейін ол кеш барокко стилінде қайта жаңартылған. Қала бұрынғы Зала округінің Мурассердахели округінің орталығы болған. 1889 жылы Лендава мен Чаковец арасында теміржол салынуы байланысқа мүмкіндік берді, ал сол жылы теміржол үшін Мура өзенінен алғашқы көпір салынды. 20 ғасырдың басында, 1856 жылы жақын орналасқан Сельница мен Пекленицада шикі мұнайдың табылуы дамуды жеделдетті. Сол кезде мұнай өндірісі 6900 тоннаны құрады (1918 жыл). 1901 жылы, тіпті осындай өндіріс деңгейі үшін Мурско Средишче мен Сельница арасында құбыржол салынды, ол осы аймақтағы алғашқы құбыржол болды. 1918 жылдың соңында Мурско Средишче Медзимурьемен бірге Сербтер, хорваттар және словендер Корольдігіне қосылды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде (1941-1945 жж.) қала Венгрияның оккупациясы астында болды. Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін 1921 жылы көмір табылған, одан кейін осы энергия көзін пайдалану басталды. Алғашқы көмір кеніші 1926 жылы ашылды, Словениядан білікті және тәжірибелі жұмысшылар шақырылды. (Пекленицада (егер бұрын) және Лопатинецте де өндіріс орындары болған. Екінші дүниежүзілік соғыс Kraljić & Majhen Co. компаниясы бастаған істі аяқтады, ол кейін мемлекеттендіріліп, Međimurski ugljenokopi деген атпен басқарылды. Осы кезеңде (1946-1972 жж.) көмір өндірісі маңызды болды, жалпы өндіріс 4 593 961 тоннаны құрады, орташа жылдық өндіріс 155 000 тоннаны құрады. Бензин бағасының төмендеуі көмір өндіру саласын тиімсіз етіп, оны жабуға мәжбүр етті, әсіресе қорлар жеткілікті болғандықтан. Мұра өзенінен екінші көпір, жол көлігі үшін пайдаланылатын көпір 1968 жылы салынды.
Mursko Središće is first mentioned in 1334 as Sancti Martini in Zredysche. Historian Ivan Kukuljević Sakcinski claimed that the site was occupied by the Romans and was known under the name of Helicanum. If true, it would have been a strategic point on the road between Ptuj (Poetovio) in Slovenia and Carnuntum (Petronell) on the river Danube, the post between today's Vienna and Bratislava in Slovakia. The existing road was built in the 1st century. Other historians disagree, claiming that Helicanum might be today's Sveti Martin na Muri or nearby Lendava (Lendva). The town's residents have always been connected to their river. Since the 4th century BC, there have been reports of floating mills powered by the river's stream. The ancient know how was later accepted by Slavs, then by Magyars upon their arrival. Several decades ago, many of them were scattered along the river banks. The last one in the town was still operating in the 1970s. In 1477, Mursko Središće was officially mentioned as an important trade post with three other places in Međimurje (Čakovec, Prelog and Nedelišće). In 1650, the town was known as Muraszerdahely and in 1660 the local chapel of St. Martin was documented. In 1716 the church, that of St. Ladislaus, was built in the gothic style, but was ruined by the flood in 1690. It was then rebuilt in late baroque style. The town was the seat of Muraszerdahely District of the former Zala County. The building of a railroad between Lendava and Čakovec in 1889 facilitated communication, and the first bridge crossing the Mura river was built for the railroad in 1889. With the beginning of the 20th century, development was faster thanks to the discovery of crude oil in nearby Selnica and Peklenica in 1856. At the time, oil was treated and used differently, with total production of 6900 t in 1918. In 1901, even for that level of extraction a pipeline was constructed between Mursko Središće and nearby Selnica, the first one in this part of Europe. In late 1918, Mursko Središće was added to the Kingdom of Serbs, Croats and Slovenes with the rest of Međimurje. During the World War II, between 1941 and 1945, it was occupied by Hungary. After World War I, coal was discovered in 1921, and the exploitation of this source of energy began soon after. The first coal mine was opened in 1926, with qualified and experienced workers brought from Slovenia. (There were other points of extraction in Peklenica (even earlier) and Lopatinec. World War II ended the business started by Kraljić & Majhen Co., which was then nationalized and managed under the name of Međimurski ugljenokopi. In that period (1946–1972), coal extraction was significant, with total output of 4,593,961 t, in average 155,000 t each year. Low prices of gasoline made the coal extraction industry unprofitable and forced it to be closed despite significant reserves. The second bridge over the Mura, used in road transportation, was built in 1968.
Халық саны
Қаланың әкімшілік аймағы келесі елді мекендерден тұрады: Бүкіл аймақ ғасырлар бойы Венгрияның ықпалында болғандықтан немесе оның құрамында болғандықтан, оның тарихы мен мәдениетінің іздері бүгінгі күнге дейін тілде, тағамда, салты-дәстүрде және музыкада көрініс береді. Ұйымдастырылған шаралардың көптеген түрлері бар, мысалы, теннис, баскетбол, футбол, шахмат, аң аулау, балық аулау және "9A1CMS" радио клубы. Екі хор жұмыс істейді, олардың бірі әдебиет, театр, музыка, тамбурица музыкасы және фольклор бөлімдерін қамтиды, ал осы бөлімді Франхо Ликлин ондаған жылдар бойы басқарып келеді. Белгілі этномузыколог Винко Жганецтің еңбектерінің бір бөлігі осы жерде жасалды, себебі ол көршілес Вратишинец қаласының тумасы болған.
The town's administrative area consists of the following settlements: Since the whole area was for centuries influenced by or was part of Hungary, part of its history and culture are still evident today in language, diet, customs, and music. Forms of organized activities are numerous, such as tennis, basketball, association football, chess, hunting and fishing, and the radio "9A1CMS" club. There are two singing choirs, one of them adding literary, drama, music tamburitza music and folklore sections, the last run by Franjo Liklin for decades. Portions of the work by renowned ethnomusicologist Vinko Žganec was done here since he was the native of neighboring Vratišinec.
Бүгін
Бүгінде Мурско-Средище жергілікті әкімшілік, шаруашылық және сауда орталығы болып табылады, өнеркәсібі негізінен тоқыма, көлік, құрылыс материалдары және көбінесе туризм салаларында дамыған. Қаланың ішінде немесе жақын маңда орналасқан көптеген тұруға арналған орындар бар.
Today, Mursko Središće is the local administrative, business and trade center with industry primarily in the textile, transportation, building materials and more and more tourism. There are numerous places to stay within the town or in proximity to it.