Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1866-67 жылдардағы Токугава шогунатының 15-ші және соңғы шогуны
15th and final shogun of the Tokugawa Shogunate from 1866–67
Токугава Ёсинобу (徳川 慶喜) – Жапонияның Токугава шогунатының 15-ші және соңғы шогуны. Ол қартайған шогунатты реформалауға бағытталған қозғалыстың бір бөлігі болды, бірақ бұл әрекеттер ақыр соңында сәтсіз аяқталды. 1867 жылдың соңында ол саяси ықпалын сақтап қалу мақсатымен шогун лауазымынан бас тартты. 1868 жылдың басында Тоба-Фусими шайқасында жеңілгеннен кейін бұл күш-жігері сәтсіз аяқталып, ол зейнетке шықты және өмірінің соңына дейін көпшілік назарынан тыс өмір сүрді.
Prince Tokugawa Yoshinobu (徳川 慶喜) was the 15th and last shōgun of the Tokugawa shogunate of Japan. He was part of a movement which aimed to reform the aging shogunate, but was ultimately unsuccessful. He resigned his position as shogun in late 1867, while aiming at keeping some political influence. After these efforts failed following the defeat at the Battle of Toba–Fushimi in early 1868, he went into retirement, and largely avoided the public eye for the rest of his life.
Ерте өмір
Токугава Ёсинобу Эдо қаласында Мито даймёсы Токугава Нариакидің жетінші ұлы ретінде дүниеге келді. Мито Токугава әулетінің үш тармағы – госанкенің бірі болды. Оның туған аты Мацудайра Шичиромаро (松平七郎麻呂) еді. Оның анасы, ханшайым Арисугава Ёсико, императорлық отбасының тармағы Арисугава но мияның мүшесі болды; осы арқылы ол сол кездегі император Нинконың үшінші туысы еді. Шичиромаро қатаң, спартандық қадағалау мен тәрбиемен өсті. Оның әкесі Нариаки екінші Мито даймёсы Токугава Мицукунидің (1661-1690) үлгісін ұстанды, ол тұңғыш ұлынан кейін барлық ұлдарын Митода тәрбиелеуге жіберді. 1838 жылы Митоға келген Шичиромаро жеті айлық болған. Ол әдебиет пен жекпе-жек өнерінен сабақ алды, сондай-ақ Кодоканда саясат және үкімет принциптері бойынша терең білім алды. Әкесінің ықпалымен Шичиромаро Токугава Хитоцубаси әулетіне шогунатқа мұрагер болу мүмкіндігін арттыру үшін асырап алынды және оның есімі Акимуне (昭致) деп өзгертілді. 1847 жылы ол әулет басшысы болды, сол жылы ересек болып, сарайдан дәреже және атақ алды, содан кейін Ёсинобу деген есімді қабылдады. 1858 жылы 13-ші сёгун Иэсада қайтыс болғаннан кейін Ёсинобу оның ықтимал мұрагері ретінде ұсынылды. Оның қолдаушылары отбасылық істерді басқарудағы шеберлігі мен тиімділігін мақтады. Алайда, Ии Наосуке бастаған қарсыластар жеңіске жетті. Олардың үміткері, жас Токугава Ёситоми таңдалып, 14-ші сёгун Иэмочи атанды. Содан кейін Ансей тазалауы кезінде Ёсинобу және оны қолдағандар үй қамауына алынды. Ёсинобу өзі Хитоцубаси әулетінің басшылығынан шеттетілді. Иидің Токугава үкіметіндегі үстемдік кезеңі басқарудағы нашарлықтармен және саяси тартыстармен белгіленді. 1860 жылы Ии өлтірілгеннен кейін Ёсинобу Хитоцубаси әулетінің басшысы болып қайта тағайындалды және 1862 жылы Хитоцубаси хандығына тағайындалды. Сонымен қатар, оның ең жақын екі одақтасы, Мацудайра Ёсинага мен Мацудайра Катамори басқа да жоғары лауазымдарға тағайындалды: Ёсинага саяси істердің басшысы (政治総裁職), Катамори Киотоның күзетшісі (京都守護職). Содан кейін үш адам Киото аймағындағы саяси тәртіпсіздікті басу үшін көптеген қадамдар жасады және бүлікшіл Чошу доменінің қызметіне қарсы тұру үшін одақтастар жинады. Олар сёгунат пен императорлық сарайдың арасындағы келісімді іздеген кобу гаттаи саяси партиясының маңызды тұлғалары болды. 1864 жылы Ёсинобу император сарайының қорғанысының қолбасшысы ретінде император сарайының Хамагури қақпасын (蛤御門) басып алуға тырысқан Чошу күштерін Кинмон оқиғасы деп аталатын шайқаста жеңді. Бұл Аидзу-Сатсума коалициясының күштерін пайдалану арқылы мүмкін болды.
Tokugawa Yoshinobu was born in Edo as the seventh son of Tokugawa Nariaki, daimyō of Mito. Mito was one of the gosanke, the three branch families of the Tokugawa clan which were eligible to be chosen as shōgun. His birth name was Matsudaira Shichirōmaro (松平七郎麻呂) His mother, Princess Arisugawa Yoshiko, was a member of the Arisugawa no miya, a cadet branch of the imperial family; through her, he was a third cousin (once removed) of the then Emperor Ninkō. Shichirōmaro was brought up under strict, spartan supervision and tutelage. His father Nariaki followed the example of the second Mito daimyo, Tokugawa Mitsukuni (1661 1690), who had sent all his sons after the firstborn to be raised in Mito. Shichirōmaro was seven months old when he arrived in Mito in 1838. He was taught in the literary and martial arts, as well as receiving a solid education in the principles of politics and government at Kōdōkan. At the instigation of his father, Shichirōmaro was adopted by the Hitotsubashi Tokugawa family in order to have a better chance of succeeding to the shogunate and changed his first name to Akimune (昭致). He became family head in 1847, coming of age that year, receiving court rank and title, and taking the name Yoshinobu. Upon the death of the 13th shōgun, Iesada, in 1858, Yoshinobu was nominated as a potential successor. His supporters touted his skill and efficiency in managing family affairs. However, the opposing faction, led by Ii Naosuke, won out. Their candidate, the young Tokugawa Yoshitomi, was chosen, and became the 14th shōgun Iemochi. Soon after, during the Ansei Purge, Yoshinobu and others who supported him were placed under house arrest. Yoshinobu himself was made to retire from Hitotsubashi headship. The period of Ii's domination of the Tokugawa government was marked by mismanagement and political infighting. Upon Ii's assassination in 1860, Yoshinobu was reinstated as Hitotsubashi family head, and was nominated in 1862 to be the , receiving the position soon afterwards. At the same time, his two closest allies, Matsudaira Yoshinaga and Matsudaira Katamori, were appointed to other high positions: Yoshinaga as chief of political affairs (政治総裁職), Katamori as Guardian of Kyoto (京都守護職). The three men then took numerous steps to quell political unrest in the Kyoto area, and gathered allies to counter the activities of the rebellious Chōshū Domain. They were instrumental figures in the kōbu gattai political party, which sought a reconciliation between the shogunate and the imperial court. In 1864, Yoshinobu, as commander of the imperial palace's defense, defeated the Chōshū forces in their attempt to capture the imperial palace's Hamaguri Gate (蛤御門) in what is called the Kinmon Incident. This was achieved by use of the forces of the Aizu–Satsuma coalition.
Шогун (1866-1867)
1866 жылы Токугава Иэмочи қайтыс болғаннан кейін, Йосинобу оның орнын басуға таңдалды және 15-ші сёгун атанды. Ол Токугава сёгундарының арасында бүкіл өкімет мерзімін Эдодан тыс өткізген жалғызы болды: сёгун ретінде ол ешқашан Эдо сарайына аяқ баспады. Йосинобу сёгун болып тағайындалғаннан кейін дереу маңызды өзгерістер басталды. Токугава үкіметін нығайтуға бағытталған реформаларды іске қосу үшін үкіметтің кең ауқымды жаңғыртуы жүзеге асырылды. Атап айтқанда, Екінші француз империясынан көмек ұйымдастырылды, Леонс Верни басшылығымен Йокосука қару-жарақ арсеналы салынып, бакуфу әскерін жаңғырту үшін француз әскери миссиясы жіберілді. Токугава қолбасшылығымен құрылған ұлттық армия мен теңіз күштері орыстардың көмегімен және британдық Корольдік теңіз күштері ұсынған Трейси миссиясы арқылы күшейтілді. Сонымен қатар, АҚШ-тан да қару-жарақтар сатып алынды. Көптеген адамдар Токугава сёгунатының қайтадан күш пен билікке ие боларына үміттенді, бірақ ол бір жылдың ішінде құлап кетті.
After the death of Tokugawa Iemochi in 1866, Yoshinobu was chosen to succeed him, and became the 15th shōgun. He was the only Tokugawa shōgun to spend his entire tenure outside of Edo: he never set foot in Edo Castle as shōgun. Immediately upon Yoshinobu's ascension as shōgun, major changes were initiated. A massive government overhaul was undertaken to initiate reforms that would strengthen the Tokugawa government. In particular, assistance from the Second French Empire was organized, with the construction of the Yokosuka arsenal under Léonce Verny, and the dispatch of a French military mission to modernize the armies of the bakufu. The national army and navy, which had already been formed under Tokugawa command, were strengthened by the assistance of the Russians, and the Tracey Mission provided by the British Royal Navy. Equipment was also purchased from the United States. The outlook among many was that the Tokugawa Shogunate was gaining ground towards renewed strength and power; however, it fell in less than a year.
Бошин соғысы (1868-69)
Токугава шогунатының күшті және дана билеушімен қайта нығаюынан қорқып, Сацума, Чошу және Тоса самурайлары оған қарсы тұру үшін одақ құрды. «Императорды құрметте, шетелдіктерді қуғынға салыңдар!» (尊皇攘夷 - соннодзёи) деген ұран астында, жаңа шогунды «Иеясудың қайта келгені» (家康の再来) деп қауіптеніп, императордың билігін қайта басып алуы мүмкін деген қорқынышпен, олар шогунатты құлатуға ұмтылысты, бірақ әрқайсысының тәсілдері әртүрлі болды. Атап айтқанда, Тоса көбірек сақтық танытты; олар Йосинобудың шогун лауазымынан кетуін, бірақ түрлі даймёлардан құралған жаңа ұлттық басқару кеңесіне төрағалық етуін ұсынды. Осы мақсатта Тосаның әкімі Яманучи Тоёнори, кеңесшісі Гото Шожиромен бірге, Йосинобуға отставкаға келуін өтінді, осылайша бұл мүмкін болады. 1867 жылдың 9 қарашасында Йосинобу императорға отставкасын ұсынды және он күннен кейін ресми түрде лауазымынан бас тартып, басқару билігін императорға қайтарды. Содан кейін ол Киотодан Осакаға шегінді. Алайда, Сацума мен Чошу даймёлар басқару кеңесін қолдағанмен, Йосинобудың оған жетекшілік етуіне қарсы болды және Киотоға Сацума мен Чошу әскерлерінің көптеген салдарын әкелді. Император сарайында өткен мәжілісте Йосинобу, ешқандай агрессивті немесе қылмыстық әрекет жасаған жоқ болса да, барлық атақтары мен жерлерінен айырылды. Осы мәжіліске қарсы шыққандар шақырылмады. Аизу, Кувана және басқа да аймақтардың басшыларының өтінішімен, сондай-ақ Киотодағы Сацума мен Чошу әскерлерінің көптігін ескере отырып, ол осы хабарламаны сарайға жеткізу үшін үлкен әскер тобын жіберді. Токугава әскерлері Киотоға келгенде, оларға кіруге рұқсат берілмеді және Сацума мен Чошу әскерлері шабуыл жасады, осылайша Бошин соғысының алғашқы қақтығысы – Тоба-Фушими шайқасы басталды. Токугава әскерлерінің саны жағынан айқын артықшылығы болғанымен, Сацума мен Чошу әскерлері императорлық ту көтергенін көрген Йосинобу шайқастың ортасында әскерін тастап, Эдоға қашып кетті. Ол өз еркімен тұтқынға алынып, императорлық сарайға бағынуын білдірді. Алайда, Токугава әулетінің бір тармағының жас басшысы Таясу Каменосуке қабылданып, Токугава әулетінің басшысы болды, соның нәтижесінде бейбіт келісімге қол жеткізілді. 11 сәуірде Эдо қамалы императорлық әскерге берілді және қала толыққанды соғыстан сақталды. Каменосукемен (Токугава Иэсато есімін алған) бірге Йосинобу Шидзуокаға көшіп барды. Токугава шогунатын құрған Токугава Иэясу да бірнеше ғасыр бұрын Шидзуокаға зейнетке шыққан болатын. Иэсато жаңа Шидзуока доменінің даймёсы болды, бірақ домендер жойылған кезде бірнеше жылдан кейін бұл атақтан айырылды. Шогундық лауазымын жоғалтқаннан кейін де Йосинобу ұлы Иэсатоның саяси мансабын дамытуға тырысты, осылайша ол Жапон императорлық сарайындағы ықпалдың ең жоғары деңгейіне жете алатын болды, сондай-ақ ескі және жаңа Жапония арасындағы көпір ретінде қызмет ететін еді. Әке мен бала арасындағы тығыз қарым-қатынас Принц Токугава Иэсатоның «Бейбітшілік өнері» атты суреттелген өмірбаянында көрсетілген. Көптеген хатмотолар да Шидзуокаға көшіп келді, бірақ олардың көпшілігі өзін асырау үшін жеткілікті қаражат таба алмады. Нәтижесінде олардың көпшілігі Йосинобуға наразылық білдірді, тіпті оны өлтіруді қалағандар да болды. Йосинобу мұны білді және кісі өлтіруден қатты қорқып, кез келген мүмкін кісі өлтірушіні шатастыру үшін ұйықтайтын жерін қайта жоспарлады.
Fearing the renewed strengthening of the Tokugawa shogunate under a strong and wise ruler, samurai from Satsuma, Chōshū and Tosa formed an alliance to counter it. Under the banner of sonnō jōi ("revere the Emperor, expel the barbarians!") coupled with a fear of the new shōgun as the "Rebirth of Ieyasu" (家康の再来) who would continue to usurp the power of the Emperor, they worked to bring about an end to the shogunate, though they varied in their approaches. In particular, Tosa was more moderate; it proposed a compromise whereby Yoshinobu would resign as shōgun, but preside over a new national governing council composed of various daimyōs. To this end, Yamanouchi Toyonori, the lord of Tosa, together with his advisor, Gotō Shōjirō, petitioned Yoshinobu to resign in order to make this possible. On November 9, 1867, Yoshinobu tendered his resignation to the Emperor and formally stepped down ten days later, returning governing power to the Emperor. He then withdrew from Kyoto to Osaka. However, Satsuma and Chōshū, while supportive of a governing council of daimyōs, were opposed to Yoshinobu's leading it. and moved a massive number of Satsuma and Chōshū troops into Kyoto. There was a meeting called at the imperial court, where Yoshinobu was stripped of all titles and land, despite having taken no action that could be construed as aggressive or criminal. Any who would have opposed this were not included in the meeting. at the urging of the leaders of Aizu, Kuwana, and other domains, and in light of the immense number of Satsuma and Chōshū troops in Kyoto, he dispatched a large body of troops to convey this message to the court. When the Tokugawa forces arrived outside Kyoto, they were refused entry, and were attacked by Satsuma and Chōshū troops, starting the Battle of Toba–Fushimi, the first clash of the Boshin War. Though the Tokugawa forces had a distinct advantage in numbers, Yoshinobu abandoned his army in the midst of the fight once he realized the Satsuma and Chōshū forces raised the Imperial banner, and escaped to Edo. He placed himself under voluntary confinement, and indicated his submission to the imperial court. However, a peace agreement was reached wherein Tayasu Kamenosuke, the young head of a branch of the Tokugawa family, was adopted and made Tokugawa family head; On April 11, Edo Castle was handed over to the imperial army, and the city spared from all out war. Together with Kamenosuke (who took the name Tokugawa Iesato), Yoshinobu moved to Shizuoka. Tokugawa Ieyasu, founder of the Tokugawa Shogunate, had also retired to Shizuoka, centuries earlier. Iesato was made the daimyō of the new Shizuoka Domain, but lost this title a few years later, when the domains were abolished. Even after losing his position as ruling shogun, Yoshinobu strove to promote his son Iesato's political career so that he could attain the highest level of influence in the Japanese Imperial court, and also serve as a bridge between old world Japan and modern emerging Japan both domestically and internationally. The close relationship between father and son is highlighted in the illustrated biography on Prince Tokugawa Iesato titled The Art of Peace. Many of the hatamoto also relocated to Shizuoka; a large proportion of them did not find adequate means to support themselves. As a result, many of them resented Yoshinobu, some of them to the point of wanting him dead. Yoshinobu was aware of this, and was so afraid of assassination that he redesigned his sleeping arrangement to confuse any potential assassin.
Кейінгі өмірі
Тыныш зейнеткерлік өмір сүріп, Ёсинобу көптеген хоббилерге қызықты, оның ішінде майлы бояу, кюдо (доға атқызу), аң аулау, фотосуретке түсіру және велосипед тебу сияқты әрекеттерді жақсы көрді. Оның кейбір фотосуреттерін жақында үлкен немересі Ёситомо жариялады. Оның тағы бір үлкен немересі, Мито әулетінен шыққан Ясухиса Токугава, Ясукуни киелі орнының бұрынғы бас діни қызметкері және қазіргі Кокусай Будоин (IMAF) Кайчосы. 1902 жылы Император Мэйдзи оған Жапонияға адал қызметі үшін өз үйін Токугава тармағы (бекке) ретінде, ең жоғары дәрежелі ханзада (кошаку) атағымен қайта құруға рұқсат берді. Ол Әмірлер палатасына мүше болып сайланды және 1910 жылы қызметтен кетті. Токугава Ёсинобу 1913 жылдың 21 қарашасында сағат 16:10-да қайтыс болды және Токиодағы Янака зиратына жерленді. 1896 жылдың 9 қаңтарында оның тоғызыншы қызы Цунеко Токугава (1882–1939) Император Хирохито мен Императрица Кодзюннің екінші туысы, сондай-ақ ханзада Кан'ин Котохитоның немере інісі ханзада Фушими Хироясуға үйленді. 1911 жылдың 26 желтоқсанында оның немересі Кикуко Токугава дүниеге келді. Ол Император Хирохитоның ағасы Такамацу ханзадасына үйленіп, Такамацу ханшайымы атанды.
Living a life in quiet retirement, Yoshinobu indulged in many hobbies, including oil painting, kyudo (archery), hunting, photography, and cycling. Some of Yoshinobu's photographs have been published in recent years by his great grandson, Yoshitomo. His other great grandson, Yasuhisa Tokugawa of the Mito line, is the former Chief Priest at Yasukuni Shrine and current Kaicho of the Kokusai Budoin (IMAF). In 1902, the Emperor Meiji allowed him to re establish his own house as a Tokugawa branch (bekke) with the highest rank in the peerage, that of prince (kōshaku), for his loyal service to Japan. He took a seat in the House of Peers, and resigned in 1910. Tokugawa Yoshinobu died on 21 November 1913 at 16:10 and is buried in Yanaka Cemetery, Tokyo. On 9 January 1896, his ninth daughter Tsuneko Tokugawa (1882–1939) married Prince Fushimi Hiroyasu, a second cousin to both Emperor Hirohito and Empress Kōjun and nephew of Prince Kan'in Kotohito. On 26 December 1911, his granddaughter Kikuko Tokugawa was born. She married Prince Takamatsu, the brother of Emperor Hirohito, to become Princess Takamatsu.