Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Кортикостерон, сонымен қатар 17 дезоксикортизол және 11β,21 дигидроксипрогестерон деп те аталады, ол 21 көміртекті стероид гормоны, кортикостероидтар класына жатады және бүйрек үсті бездерінің қабығында өндіріледі. 17α гидроксилаза жетіспеушілігі салдарынан туа біткен бүйрек үсті бездерінің гиперплазиясы өте сирек кездеседі, бұл жағдайда кортизол өндірісі тоқтатылады.
Corticosterone, also known as 17 deoxycortisol and 11β,21 dihydroxyprogesterone, is a 21 carbon steroid hormone of the corticosteroid type produced in the cortex of the adrenal glands. In the very rare case of congenital adrenal hyperplasia due to 17α hydroxylase deficiency cortisol production is blocked.
Рөлдер
Көптеген түрлерде, оның ішінде қосмекенділер, бауырымен жорғалаушылар, кеміргіштер және құстарда кортикостерон – негізгі глюкокортикоид, ол энергияны реттеуге, иммундық реакцияларға және стресс жауаптарына қатысады. Дегенмен, адамдарда кортизол – бүйрек үсті безінің zona fasciculata аймағында негізгі өндірілетін глюкокортикоид. Кортикостерон адамдарда нашар глюкокортикоидтық және минералокортикоидтық қасиеттерге ие және негіздігінен прегненолондан альдостеронға дейінгі стероидтік жолдың аралық өнімі ретінде маңызды. Кортикостерон альдостерон синтетазасы арқылы альдостеронға айналады, ол тек гломерулоза жасушаларының митохондрияларында ғана табылсады. Гломерулоза жасушалары бүйрек үсті безінің эндокриндік жасушаларының ең беткі аймағында орналасқан. Кортикостерон – минералокортикоид альдостеронның алғашқы молекуласы, ол ішкі ортаны тұрақтандырушы және натрий мен калий деңгейін реттеуші маңызды факторлардың бірі.
In many species, including amphibians, reptiles, rodents and birds, corticosterone is a main glucocorticoid, involved in regulation of energy, immune reactions, and stress responses. However, in humans, cortisol is the primary glucocorticoid that is produced primarily in the zona fasciculata of the adrenal cortex. Corticosterone has only weak glucocorticoid and mineralocorticoid potencies in humans and is important mainly as an intermediate in the steroidogenic pathway from pregnenolone to aldosterone. Corticosterone is converted to aldosterone by aldosterone synthase, found only in the mitochondria of glomerulosa cells. Glomerulosa cells are found in the zona glomerulosa, which is the most superficial region of endocrine cells in the adrenal cortex. Corticosterone is the precursor molecule to the mineralocorticoid aldosterone, one of the major homeostatic modulators of sodium and potassium levels in vivo.
Босату немесе генерациялау механизмдері
Босату жолының бір мысалы – кейбір қосмекенділердің, мысалы, қабыршақты терілі тритон (Taricha granulosa) терісіндегі УФ-В сәулелендіруі; осы фактор осы түрде кортикостероннің іштен пайда болуына себеп болады.
One example of a release pathway relates to UV B stimulation on the skins of certain amphibians such as the Rough skinned Newt, Taricha granulosa; this trigger seems to cause the internal generation of corticosterone in that species.
Құстардағы кортикостерон
Құстарда кортикостеронның әсеріне қатысты көптеген зерттеулер жүргізілді. Осы зерттеулердің қысқаша шолуы төменде келтірілген. Кортикостерон белок синтезін тежейді және белоктарды ыдыратады. Кортикостерон деңгейі жоғары құстарда түлеу кезеңінде қауырсын өсуі баяулайды және ұшу қабілеті ұзаққа тоқтап қалады. Сондықтан, көптеген құстар түлеген кезде кортикостерон деңгейін төмендетіп, жаңа қауырсынының ыдырауына жол бермейді. Қызығы, кортикостеронның жоғары деңгейі бұрын айтылған қауырсын өсуін тежегеніне қарамастан, зерттеулерді кеңейтумен байланысты. Кортикостерон құстардың дамуына да әсер етеді. Балапандарда кортикостерон деңгейінің жоғарылауы тамақ сұрау және агрессивтілік артуына әкеледі. Қысқа мерзімде бұл тамақ алу мүмкіндігін арттырса, ал ұзақ мерзімде ерте өмірде кортикостеронның жоғары деңгейі құстардың танымдық қабілеттерін (мәселелерді шешу, көру арқылы тамақпен байланыстыру және т.б.) нашарлатады. Ата-аналар балапандардың күштірек тамақ сұрауына жауап ретінде тамақ іздеу уақытын ұзартады. Бұл ұядағы балапандарды ұзақ уақыт бойы қорғаусыз қалдырады. Мұндай жағдайға қарсы тұру үшін, кейбір түрлердің балапандары ұзаққа созылған тамақ тапшылығы кезінде кортикостерон белсенділігін төмендетіп, кортикостеронның жоғары деңгейінен туындайтын кері әсерлерді азайтады.
A sizable amount of research has been done on the effects of corticosterone in birds. A brief survey of this research is below. Corticosterone both inhibits protein synthesis and degrades proteins. Birds with increased levels of corticosterone will have slower feather growth during their molting period and an extended period of poor flight. As a result, many birds have reduced levels of corticosterone when they moult so as to prevent the degradation of their new feathers. Interestingly, higher levels of corticosterone are also associated with a wider range of exploration, despite beforementioned inhibited feather growth. Corticosterone has further developmental effects on birds. Increased levels of corticosterone in chicks leads to increased begging for food and aggressiveness. In the short term this leads to higher chance of obtaining food, but in the long term, increased corticosterone in early life compromises the birds cognitive functioning (problem solving, association of visual cue with food, etc.). Parental response to increased begging by chicks is an increased time foraging for food. This leaves the nest of chicks without protection for increased durations of time. To counter this, during extended periods of food shortage, chicks of some species may suppress corticosterone activity and thus reduce the negative effects elevated corticosterone induces.