Кіріспе
Жаңа Зеландия саясаткері және дипломаты (1938–2024)
Джонатан Лукас Хант (2 желтоқсан 1938 – 8 наурыз 2024) – Жаңа Зеландия саясаткері және дипломаты. Ол 38 жылдық парламенттік мансабын Парламенттегі ең жас депутат ретінде бастап, Парламенттегі ең тәжірибелі депутат ретінде зейнетке шықты. Мансабында ол Өкілдер палатасының спикері болды. Содан кейін 2005 жылдан 2008 жылдың наурызына дейін Ұлыбританиядағы Жаңа Зеландияның Жоғарғы комиссары қызметін атқарды. Ол Жаңа Зеландияның ең жоғары азаматтық наградасы – Жаңа Зеландия орденінің мүшесі болды және оның шарап пен ірімшік таңдауы үшін "Шарап және ірімшік министрі" деген лақап ат алды.
Ерте өмір
Хант Лоуэр-Хаттта дүниеге келді, бірақ Палмерстон-Норт қаласында өсті. Оның Дэвид есімді егіз інісі болған, ол туылғаннан кейін төрт күн өткен соң қайтыс болды. 1958 жылы Хант 1959 жылға арналған Окленд университеті студенттер қауымдастығының (AUSA) Craccum журналының редакторы болып сайланды. Университетте оқып жүргенде Хант сонымен қатар Принс-стрит Еңбек бөлімшесін құрды. Ол радиодағы «білімді бала» ретінде танымал болды және 1963 жылы Ротари клубының жас жаңа зеландиялықтар тобымен бірге Оңтүстік-Шығыс Азияға сапар шекті. Бітіргеннен кейін Хант 1961-1966 жылдары Батыс Оклендтегі Келстон Бойз орта мектебінде тарих, ағылшын тілі және латын тілі пәнінің мұғалімі болды, сонымен қатар крикеттен жаттықтырды. Ол Окленд орта мектептері крикет қауымдастығының хатшысы қызметін атқарды. 1996 жылға дейін Нью-Линн округінің депутаты болды, содан кейін Тамаки округінде Ұлттық партияның Клем Симичке ұтылып, тізім бойынша депутат болды. Хант екі рет тізім бойынша депутат болып қайта сайланды; Ұлттық партияның Брайан Нисонға ұтылып, және тізімдегі жалғыз үміткер ретінде сайлауға қатысты. 1970 жылдың қаңтар айының ортасында АҚШ вице-президенті Спиро Агню Веллингтон қаласына келді. Хант және тағы бірнеше Лейборист партиясының парламент мүшелері, оның ішінде Боб Тизард, Артур Фолкнер және Мартин Финлей, Вьетнамдағы американдық саясатқа наразылық білдіру үшін мемлекеттік кешкі асқа қатысудан бас тартты. Оппозиция жетекшісі Норман Кирк сияқты басқа Лейборист партиясының депутаттары Никсон доктринасы талқыланған шараға қатысты. Хант Лейборист партиясының жеңісінен кейін кіші үкіметтік қамшы болып тағайындалды. Кейіннен 1974 жылы премьер-министр Билл Роулинг оны Комитеттер төрағасы лауазымына көтерді. Комитеттер төрағасы ретінде ол Өкілдер палатасының спикері, 67 жастағы Стэн Уайтхедтің өкілі болу міндетін атқарды. Уайтхедтің денсаулығы нашар болды және Хант оның орнына күткеннен көп жұмыс істеді. 1975 жылғы парламенттік сессияның соңында Уайтхед жүрек талмасына ұшырағанда, Хант оны спикер ретінде алмастыруға жақын болды, бірақ Уайтхед жазылып кетті. 1975 жылғы жалпы сайлауда Роулинг үкіметінің күтпеген жеңілісінен кейін Хант Роулингтің көлеңкелік кабинетіне тағайындалды және 1976 жылы Денсаулық сақтау министрінің көлеңкелік лауазымын иеленді. Ол 1979 жылы өз өтініші бойынша көлеңкелік кабинетінен кетіп, келесі сайлауда Лейборист партиясы жеңіске жеткен жағдайда, Палата спикері болуға дайындықпен айналысуды көздеді. Бірақ Лейборист партиясы жеңіске жетпеді, ал келесі парламенттік сессияда ол аға қамшы және телерадио хабарларын тарату министрінің көлеңкелік лауазымын атқарды.
In mid January 1970, United States Vice President Spiro Agnew visited Wellington. Hunt along with several other Labour Members of Parliament including Bob Tizard, Arthur Faulkner and Martyn Finlay boycotted the state dinner to protest American policy in Vietnam. Other Labour MPs, including Opposition Leader Norman Kirk attended the function which dealt with the Nixon Doctrine. Hunt was appointed junior government whip upon Labour's victory in He was later promoted further in 1974 by Prime Minister Bill Rowling to the position of Chairman of Committees. As Chairman of Committees he had the responsibility of deputising for the Speaker of the House of Representatives, the 67 year old Stan Whitehead. Whitehead was in ill health and Hunt acted on his behalf more than he had expected to. When Whitehead suffered a heart attack in the last parliamentary session of 1975 Hunt was nearly drafted to replace him as Speaker, though Whitehead was to make a recovery. After the shock defeat of the Rowling government in the 1975 general election, Hunt was appointed to Rowling's shadow cabinet and designated as Shadow Minister of Health in 1976. He left the shadow cabinet, at his own request, in 1979 with the intention of setting himself up to become Speaker of the House should Labour win the next election. Labour did not win and in the next parliamentary term he was senior whip and Shadow Minister of Broadcasting.
Министрлер кабинеті
Төртінші лейбористік үкімет кезінде ол пошта бас директоры, телерадио хабарларын тарату министрі, туризм министрі және тұрғын үй министрі қызметтерін атқарды. Кейіннен, кабинет қайта құрылып, ол телерадио хабарларын тарату және пошта бас директорының лауазымдарын жоғалтып, оның орнына Үйдің жетекшісі болып тағайындалды. Бұл оны басқаруға бөлінген ведомствосыз қалдырды, нәтижесінде оның жалақысы жылына 19 200 долларға төмендеді. Оппозиция жетекшісі Джим Болгер бұл жағдайды Ханттың "бос лауазымы" деп сипаттады, бұл Хантты қынжырландырды. Ол мерзім ішінде туризм, тұрғын үй және телерадио хабарларын тарату салаларындағы қосымша портфельдерді алды. Телерадио хабарларын тарату министрі ретіндегі екінші кезеңінде ол жеке меншік телеарналар құруға көмектесу туралы уәдесін орындады. 1989 жылдың қараша айында Жаңа Зеландияның алғашқы коммерциялық телеарнасы TV3-ке лицензия берді. Ол 1989 жылғы телерадио хабарларын тарату заңының қабылдануына жауапты болды, бұл заң жергілікті телерадио хабарларын тарату және шығармашылық жұмыстарды қаржыландыруға жауапты NZ On Air ұйымын құрды. Хант Мурға қарсы Хелен Кларктің жетекшілікке ие болуына қолдау көрсетті, содан кейін ол аға камшы және Үйдің көлеңкелі жетекшісі қызметтерін атқарды.
Өкілдер палатасының спикері
Хант 1999 жылы бесінші Лейбористік үкімет билікке келгенде қарсылығызсыз спикер болып сайланды. Хант бұрын 1974-1975 жылдары Комитеттер төрағасы қызметін атқарған, кейін бұл лауазым Спикердің орынбасары деп қайта аталды. Хант спикер болып тағайындалған сегізінші Комитет төрағасы болды. Ол 2002 жылғы сайлаудан кейін де лауазымын сақтап, 1999-2005 жылдар аралығында барлығы алты жыл спикер болып қызмет етті. 2005 жылдың ортасында дау туындады, Хант Лондонға келгеннен кейін көп ұзамай Жаңа Зеландияның премьер-министрі Хелен Кларк оған Ұлыбритания зейнетақысына үміткер бола алмайтынын, себебі ол Жаңа Зеландияның жоғарғы комиссары лауазымында болғандықтан және Жаңа Зеландия парламентінен зейнетақы алып отырғандықтан, бұл лайық емес екенін айтты. 2007 жылдың 21 қарашасында Жаңа Зеландияның Сыртқы істер министрі Уинстон Петерс 2008 жылдың наурызынан бастап Дерек Лиск Лондонға келесі жоғарғы комиссар болып тағайындалатынын мәлімдеді.
Жеке өмір
Хант ешқашан үйленбеген және балалары болған жоқ. 2005 жылғы сұхбатында ол мұны істемегені үшін өкінетінін, өмірін Окленд пен Веллингтон қалалары арасында бөлісудің отбасы мүшелеріне ауыр тиегі болатынын айтқан. Ол өмір бойы крикет спортының жанкүйері болды және көп жылдар бойы осы спорттың басқарушысы қызметін атқарды.
Құрметтер
1977 жылы Хант Елизавета II күміс мерейтойлық медалімен, ал 1990 жылы Жаңа Зеландияның 1990 жылға арналған естелік медалімен марапатталды. 2005 жылғы Жаңа жылдық наградалар салтанатында Хант Жаңа Зеландия орденінің мүшесі атанды.
Деректі фильм
Хант 2005 жылы Веллингтонда түсірілген, Саймон Бургин мен Ксавье Фордтың режиссерлік еткен "Үйдің әкесі" атты деректі фильмге де арналған болатын.