Кіріспе

Александр Гротендиктің (Жан Диодонне көмектесімен) "Алгебралық геометрия элементтері" (фр. Éléments de géométrie algébrique) немесе қысқаша EGA – 1960 жылдан 1967 жылға дейін Institut des Hautes Études Scientifiques баспасынан шыққан, алгебралық геометрияға арналған француз тіліндегі қатаң монография. Онда Гротендик алгебралық геометрияның жүйелі негіздерін қалады, оның ішінде ол өзі анықтаған схемалар тұжырымдамасын дамытады. Бұл еңбек қазіргі алгебралық геометрияның іргетасы және негізгі анықтамалық еңбек саналады.

Басылымдар

Бастапқыда он үш тарау жоспарланған, бірақ тек алғашқы төрт тарау (барлығы шамамен 1500 беттен тұратын) жарияланды. Келесі тарауларда болуға тиіс материалдың көп бөлігі Séminaire de géométrie algébrique (SGA деп белгілі) еңбектерінде, алайда толыққанды жетілдірілмеген күйде кездеседі. Шындығында, Гротендик SGA басылымының кіріспесінде түсіндіргендей, 1970 жылға қарай EGA-ға жоспарланған барлық материалды қосу үшін бұрын жарияланған тарауларда маңызды өзгерістер қажет екендігі және демек, EGA-ны жақын арада аяқтау мүмкіндігі шектеулі екендігі анық болды. Анық мысал – туынды категориялар, ол кейінгі SGA томдарындағы маңызды құралға айналған, бірақ EGA III-де әлі қолданылмады, себебі сол кезде теория жетілмеген еді. Сондықтан, жарияланған SGA томдарын жоғары дәрежеде толықтыру және қатаңдыру үшін көп күш жұмсалды. Трактат бойынша жұмыс тоқтатылатын шақта, 1966-67 жылдары авторлар тобын Гротендиктің шәкірттері Пьер Делинь мен Мишель Райноға кеңейту жоспарлары болды, бұл туралы Гротендик пен Дэвид Мамфорд арасындағы жарияланған хат алмасулары куәландырады. Гротендиктің 1966 жылғы 4 қарашада Мамфордқа жолдаған хатында екінші басылымның қайта қарастырылған құрылымы сол кезде қалыптасқандығы, VIII тараудың Пикард схемасын қамтуға бағытталғандығы көрсетілген. Сол хатта ол, сол уақытқа дейін жазған қарқынымен есептегенде, келесі төрт тарауды (V-VIII) аяқтауға сегіз жыл уақыт кететінін, яғни алғашқы төрт тараудың дайындалу мерзімімен (шамамен сегіз жыл) салыстырылатын ұзақтықта болатынын атап өтті. Дегенмен, Гротендик Springer Verlag баспасында жарияланған EGA I-нің қайта қарастырылған нұсқасын жазды. Ол терминологияны жаңартып, «пресхема» терминін «схемамен», ал «схема» терминін «бөлінген схемамен» алмастырды және бейнеленетін функторларды қолдануға ерекше мән берді. Екінші басылымның жаңа кіріспесінде толық трактаттың сәл өзгертілген жоспары келтірілген, ол енді он екі тарауға бөлінген. Гротендиктің Бертини типтес теоремаларымен айналысатын EGA V еңбегі Гротендик шеңберінің веб-сайтынан белгілі бір деңгейде қолжетімді. Польшадағы Monografie Matematyczne бұл томды жариялауға қабылдады, бірақ редакциялау процесі өте баяу жүріп жатыр (2010 жылғы мәлімет бойынша). Джеймс Милн Гротендиктің түпнұсқа жазбаларының бір бөлігін және олардың ағылшын тіліне аудармасын сақтап қалды. Олар Мичиган университетінің Энн-Арбордағы веб-сайттарынан қолжетімді болуы мүмкін.

Бөлімдер

Келесі кестеде трактаттың түпнұсқа және қайта қаралған жоспары көрсетілген және (SGA-да немесе басқа жерде) кейін жарияланбаған тарауларға арналған тақырыптарды Гротендик пен оның әріптестері қарастырған. # Бірінші басылым Екінші басылым Комментарийлер I Le langage des schémas Le langage des schémas Екінші басылымда Grassmannians сияқты функторларды бейнелейтін кейбір схемалар келтіріледі, бұл бірінші басылымның V тарауынан алынған деп болжауға болады. Сонымен қатар, бірінші басылымның IV тарауының 1-бөлімінің мазмұны екінші басылымда І тарауға көшірілді. II Étude globale élémentaire de quelques classes de morphismes Étude globale élémentaire de quelques classes de morphismes Бірінші басылым толық, екінші басылым жарық көрген жоқ. III Étude cohomologique des faisceaux cohérents Cohomologie des Faisceaux algébriques cohérents. Applications. Бірінші басылым толық, соңғы төрт бөлімнен басқа, IV тараудан кейін жариялауға арналған: элементарлық проективті дуалдық, жергілікті кохомология және оның проективті кохомологиямен байланысы және Пикард топтары (барлығы, бірақ проективті дуалдық SGA II-де қарастырылған). IV Étude locale des schémas et des morphismes de schémas Étude locale des schémas et des morphismes de schémas Бірінші басылым негізінен толық; соңғы бөлімдерде кейбір өзгерістер енгізілді; гипер жазықтық бөлімдер екінші басылымның жаңа V тарауында енгізілген (жоба бар). V Procédés élémentaires de construction de schémas Complements sur les morphismes projectifs Жарияланбады. Бірінші басылымға арналған схемалардың кейбір элементтік құрылыстары екінші басылымның І тарауында кездеседі. V тараудың қазіргі жобасы екінші басылым жоспарына сәйкес келеді. Ол сондай-ақ SGA VII материалдарының кейбірін кеңейтілген өңдеуді қамтиды. VI Technique de descente. Méthode générale de construction des schémas Techniques de construction de schémas Жарияланбады. Түсіп түсу теориясы және оған байланысты құрылыс техникасы Grothendieck-тің FGA-да жинақталған. 1968 жылы жоспар алгебралық кеңістік пен алгебралық стектерді өңдеуге дамыды. VII Schémas de groupes, espaces fibrés principaux Schémas en groupes, espaces fibrés principaux Жарияланбады. Бұл туралы толық мәлімет SGA III-де берілген. VIII Étude différentielle des espaces fibrés Le schéma de Picard Жарияланбады. Бірінші басылымға арналған материал SGA III-де кездеседі, Пикард схемасының құрылысы мен нәтижелері FGA-да жинақталған. IX Le groupe fondamental Le groupe fondamental Жарияланбады. I. X СЖА-да егжей-тегжейлі қарастырылған. Гротендиктің жазбаларының Хартсорн басылымында егжей-тегжейлі қарастырылған "Қалдықтар мен дуалдық". XI Théorie d'intersection, classes de Chern, théorème de Riemann Roch Théorie d'intersection, classes de Chern, théorème de Riemann Roch Жарияланбады. Бұл туралы толықтай SGA VI-де қарастырылған. XII Schémas abéliens et schémas de Picard Cohomologie étale des schémas Жарияланбады. Эталь кохомологиясы IV, V. XIII SGA-да егжей-тегжейлі қарастырылған. Нақты тараулардан басқа, трактаттың басылған томдарына әртүрлі алдын ала дайындалған "0 тарау" бөлінді. Қарастырылған тақырыптар категория теориясынан, бута теориясынан және жалпы топологиядан коммутативтік алгебра мен гомологиялық алгебраға дейін. 0 тараудың ең ұзын бөлігі, IV тарауға қосылған, 200 беттен асады. Гротендик EGA I-нің 2-ші басылымын қайта басып шығаруға ешқашан рұқсат бермеген, сондықтан көшірмелері сирек, бірақ көптеген кітапханаларда кездеседі. EGA жұмысына Гротендиктің 1970 жылы IHÉS-тен, көп ұзамай математикалық мекемеден кетуі кедергі келтірді. Гротендиктің EGA V туралы толық емес жазбаларын Гротендик шеңберінен табуға болады. Тарихи тұрғыдан алғанда, EGA әдісінің дамуы, Серредің негізгі FAC қағазымен қозғалған алгебралық геометрияға бушақ теориясын қолдану туралы мөрді бекітті. Сондай-ақ, ол дифференциалдық есептеудің алгебралық әдісін негізгі бөліктері арқылы бірінші толық баяндады. Оның ұсынған негізгі біріктіруі (мысалы, математикадағы теорияларды біріктіруді қараңыз) уақыт сынағына төтеп берді. EGA NUMDAM-пен сканерленген және олардың веб-сайтында "Publications mathématiques de l'IHÉS" бөлімінде, 4 (EGAI), 8 (EGAII), 11 (EGAIII.1re), 17 (EGAIII.2e), 20 (EGAIV.1re), 24 (EGAIV.2e), 28 (EGAIV.3e) және 32 (EGAIV.4e) томдарында қол жетімді.