Кіріспе

Ливанның үшінші президенті (1902–1973)

Фуад Абдалла Шехаб (19 наурыз 1902 – 25 сәуір 1973) – 1958–1964 жылдар аралығында Ливан президенті қызметін атқарған ливандық генерал және мемлекет қайраткері. Ливан Франциядан тәуелсіздік алғаннан кейін Ливан армиясының құрылуына негіз салды және 1946 жылы оның алғашқы қолбасшысы болды. Газирде ақсүйек отбасында дүниеге келген Шехаб 1919 жылы француз армиясына қосылды. Өз әкімшілігіне қарсы кеңінен наразылықтар болғандықтан отставкаға кеткен президент Бешара Эль-Хури оны Ливанның премьер-министрі етіп тағайындады және келесі президенттік сайлауды ұйымдастыру міндетін жүктеді, нәтижесінде Камиль Шамун сайланды. 1958 жылғы Ливан дағдарысы кезінде Шамун мен мұсылман көшбасшылары арасында Шехаб армияны үкімет немесе оппозиция тарапына шығуына жол бермеді және осыған қатысты кез келген өтінішті қабылдамады. Бұл шешім армияның біртұтас күйін сақтап, шығынды азайтуға көмектесті. Шехаб 1958 жылғы сайлауда Ливан президенті болып сайланды, ол халықаралық және ішкі деңгейде «бірлескен шешім» ретінде қарастырылды және Шамунның орнын басты. Президент ретінде Шехаб реформалар мен әлеуметтік даму жобаларын енгізгенімен, сондай-ақ заманауи мемлекеттік институттарды құрғанымен ерекшеленеді. Алайда, оның билігі авторитарлық деп сипатталды және саясатта әскери және барлау қызметінің рөлі күшейді. Оның «шехабизм» деп аталатын саяси көзқарастары кейінгі президенттер Шарль Хелу мен Элиас Серкиске әсер етті. Ол 1973 жылы, азамат соғысы басталуға екі жыл қалғанда қайтыс болды.

Ерте өмір

1902 жылы туған Чехаб – Абдалла Чехаб пен Бадия Хабичтің үлкен ұлы, оның Фарид пен Шакиб деген екі кіші інісі болған. Ол 1842 жылы Мутасаррифат құрылғанға дейін Осман билігінде Ливан тауын басқарған шехабтық маронит христиан отбасының мүшесі еді. Оның бес атасы Хасан Чехаб, Ливанды 40 жыл билеген Башир Шихаб II-нің ағасы болды. Чехабтың әкесі Абдалла 1910 жылы АҚШ-қа көшіп кетуге тырысты, бірақ одан кейін отбасы одан ешқандай хабар алмады. Ол соңғы рет Марсельде көрінді және оны АҚШ-қа жеткізіп бара жатқан кемеде қайтыс болған болуы мүмкін деген болжам бар.

Француз армиясы (1921-1946 жылдар)

1921 жылы Шехаб Сирияның Дамаск қаласындағы француз әскери мектебіне қабылданды және 1923 жылы лейтенант шенімен бітірді. 1929 жылы капитандыққа өрледі және Рашая казармасының бастығы болды. Кейін ол 1930 жылдары Париждегі École Supérieure de Guerre мектебінде оқыды.

Ливан армиясының қолбасшысы (1946-1958 жж.)

1945 жылы Шехаб Ливан қарулы күштерінің бас қолбасшысы болды, одан кейін төтенше демократиялық президенттік сайлауды қамтамасыз ету міндетімен президенттікке тағайындалды. Төрт күннен кейін Камил Шамун Ел Хуриден кейін президент болып сайланды. Шехаб 1956-1957 жылдары қайтадан қорғаныс министрі болды. 1957 жылғы парламент сайлауындағы округтерді манипуляциялау және сайлаудағы күдікті алаяқтық, содан кейін бірнеше арабты қолдайтын министрлердің қызметтен босатылуы 1958 жылғы Ливан дағдарысы деп белгіленген зорлықты мұсылман көтерілісіне әкеп соқты. Бұл оқиғадан 17 жыл өткен соң (1975-1991) азамат соғысы басталды. 1952 жылғы жағдай сияқты, әскердің бас қолбасшысы қалған Шехаб әскердің ішкі істерге араласуына жол бермеді. Осылайша ол оппозиция және үкімет тарапынан қолдау көрсеткендердің әуежайлар мен мемлекеттік ғимараттар сияқты стратегиялық маңызды нысандарды басып алуына бөгет қойды.

Төрағалық (1958-1964 жж.)

Көтерілісті басу үшін Шамун, көмекшісі Таннер Вильгельм Хейлдің көмегімен американдықтардың араласуын сұрады, соның салдарынан американдық теңізшілер Бейрутке келді. Мұсылмандар тарапынан әділдігі үшін кеңінен сенім артылған, енді американдықтар қолдаған Чехаб елде бейбітшілікті қайта орнату үшін Шамуннан кейін президенттікке консенсус үміткері ретінде таңдалды. Лауазымға кіріскен кезде Чехаб: «Революцияда жеңімпаз да, жеңілген де жоқ» деді. Әртүрлі діни топтармен тығыз байланыс орнатып, секулярлық және діни күштермен ынтымақтастықта, Чехаб шиеленісті басып, елде тұрақтылықты қалпына келтіре алды. 1960 жылы, алты жылдық президенттік өкілеттігінің екінші жылында, елдің тұрақтанғанын және реформаларға жол ашқанын көріп, Чехаб отставкаға кетемін деп ұсынды. Бірақ Ливан Парламентінің депутаттары оны өкілеттігінің соңына дейін қызметте қалуға көндірді. 1961 жылы ол Насер режимімен байланыстарына наразы болған Сирияның әлеуметтік-ұлттық партиясының жасаған төңкеріс әрекетін тоқтатты. Мұндай қауіптерге жол бермеу үшін, Ливанның ішкі істеріне шеттен араласуды болдырмау мақсатында Ливанның барлау және қауіпсіздік қызметтерін күшейтті. Чехабтың билеуі – елдегі христиан және мұсылман халқы арасындағы шартты келісімді сақтаудың қиын міндеті болды. Ол диалог пен ұстамдылық жолын, сондай-ақ қоғамдық реформаларды ұстанды, бұл кейін «Чехабизм» деп аталды. Әділеттілігі мен адалдығы үшін жоғары бағаланған Чехабқа қазіргі заманғы басқару жүйесі мен тиімді мемлекеттік қызметтерді құруға бағытталған бірқатар реформалар мен ережелердің авторы ретінде алғыс айтылды. Бұл оны дәстүрлі феодалдық, конфессиялық және рулық саясаткерлермен қақтығысқа түсірді, олар билікке деген ықпалдарының азаятынын байқады. 1964 жылы, ел басшысы ретінде оның позициясы әлі де көптеген адамдар үшін тұрақтылық пен болашақ реформалардың ең жақсы мүмкіндігі ретінде қарастырылған Чехаб Ливан Конституциясына түзетулер енгізуден бас тартты, бұл оған тағы бір президенттік мерзімге түсуге мүмкіндік берген болар еді. Ол келесі президент болған Шарль Хелудың кандидатурасын қолдады. Кейін Чехаб Оңтүстік Ливандағы палестиналық жасақтарының қарулы күштерінің басқарылуындағы кемшіліктерге және Хелудың дәстүрлі феодалдық саясаткерлердің билікті қайтаруына жол ашуға жасаған әрекеттеріне наразы болды.

Кейінгі өмірі (1964-1973)

Шехаб 1970 жылғы президенттік сайлауға қатысады деп күтілді, бірақ тарихи мәлімдеме жасап, өзінің қызметтегі тәжірибесі ел халқының дәстүрлі немесе феодалдық саясаттан бас тартуға немесе заманауи мемлекет құруда оны қолдауға дайын емес екеніне көндіргенін айтты. Оның орнына ол өзінің шәкірті Элиас Саркисті қолдады. Ливан тарихындағы ең тартысты сайлауда Саркис феодалдық көшбасшы Сулейман Франгиеге Ұлттық Ассамблеяда бір дауыс айырмасымен жеңілді. Бұл сайлау осы саяхатшы мемлекет қайраткерінің жеңілісі ретінде қарастырылды және Шехабтың реформалары мен дәуірінің аяқталуын білдірді. Франгие өкілеттігінің алғашқы айларында Шехаб құрған елдің барлау және қауіпсіздік қызметтері таратылды. Олар саяси өмірге тым күшті ықпал етеді деп айыпталды. Алайда, бұл елдің ішкі істеріне шетелдіктердің араласуын күрт арттырды, ол 1973 жылы палестиналық әскери күштердің елге кіруімен және 1975 жылы Ливан азаматтық соғысының басталуымен көрінді. Фуад Чехаб 1973 жылдың сәуір айында Бейрутта 71 жасында дүние салды.

Сурет

Шехабты Ремонд Эдде сияқты бірнеше саясаткер, Самир Аталла және Джихад Аль Хазен сияқты журналистер, Зиад Рахбани сияқты сарапшылар елдің ең ұлы президенті деп есептейді. Шейх Махер Хаммуд оның Тайф келісіміне дейінгі президенттердің арасында ең лайықтысы екенін, үлкен атқару билігіне ие болуға құқылы екенін айтты. Дегенмен, профессор Ас'ад ӘбуХалил төңкерістен кейінгі билігін сынап, оны "полициялық мемлекет" деп сипаттады.

Құрметтер

2008 жылы министрлер кеңесі оны "тәуелсіздіктің қайраткері" деп атады. 1994 жылы Жоуние қалалық стадионы "Фуад Чехаб стадионы" деп қайта аталды. 2016 жылы оның Жоуниедегі үйі мұражай ретінде ашылды. Жобаға жұмсалған қаржы 1,5 миллион долларды құрады.

Ұлттық марапаттар

+ Таспаның сипаттамасыRef. "Кедр" ұлттық орденінің командирі"Кедр" ұлттық орденінің үлкен офицері"Кедр" ұлттық орденінің үлкен кордоны

Шетелдік марапаттар

Таспаның сипаттамасы: Сирия Араб Республикасының Азаматтық Еңбегі Ордені – Бірінші сынып. Сирия Араб Республикасының Азаматтық Еңбегі Ордені – Үздік. Палестиналық естелік медалі. Екі өзен орденінің әскери дәрежесі – Екінші сынып. Қайта өрлеу орденінің командирі. Croix de Guerre TOE. Иордания Жұлдызы Орденінің Ұлы Кордоны.