Федеративтік жүйеде қаржылық теңгерімділікті қамтамасыз ету
Equalization payments
Федералдық жүйедегі теңестіру төлемдері – аймақтардың кіріс айырмашылықтарын өтеу үшін жасалатын мемлекеттік қаржылық көмек. Әртүрлі факторлар ескеріледі.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Теңестіру төлемдері – федералды мемлекеттік жүйелерде федералды үкіметтен субұлттық үкіметтерге жасалатын қолма-қол ақшалай төлемдер, мақсаты – қолжетімді кірістердегі немесе қызметтерді ұсыну құнындағы айырмашылықтарды өтеу. Көптеген федерациялар географиялық, демографиялық, табиғи ресурстар мен экономикалық жағдайлардың ерекшеліктеріне байланысты субұлттық үкіметтердің қаржылық мүмкіндіктеріндегі теңсіздікті азайту үшін қаржылық теңестіруді пайдаланады. Бірақ, теңестірудің деңгейі әртүрлі болуы мүмкін. Төлемдер әдетте субұлттық деңгейдегі "қаржылық алшақтықтың" мөлшеріне негізделген түрде есептеледі: яғни, қаржылық қажеттілік пен қаржылық мүмкіндік арасындағы айырмашылық. Қаржылық мүмкіндік пен қаржылық қажеттілік – қаржылық кірістер мен шығыстардың өлшемдерімен толықтай сәйкес келмейді, себебі оларды осылай етіп белгілеу субұлттық үкіметтерді қаржылық күш-жігерді азайтуға бағытталған теріс ынталандыруға алып келуі мүмкін.
Equalization payments are cash payments made in some federal systems of government from the federal government to subnational governments with the objective of offsetting differences in available revenue or in the cost of providing services. Many federations use fiscal equalisation to reduce the inequalities in the fiscal capacities of sub national governments arising from the differences in their geography, demography, natural endowments and economies. The level of equalisation sought can vary, however. The payments are generally calculated based on the magnitude of the subnational "fiscal gap": essentially the difference between fiscal need and fiscal capacity. Fiscal capacity and fiscal need are not equivalent to measures of fiscal revenue and expenditure, as making them so would induce perverse incentives to subnational governments to reduce fiscal effort.
Австралия
Австралия 1933 жылы көлденең фискалдық теңестірудің (КФТ) ресми жүйесін енгізді, бұл кіріс жинау қабілеті төмен штаттар мен аумақтарды өтеу мақсатында жасалған. Мақсаты – толық теңестіру, яғни КФТ жүзеге асырылғаннан кейін, алты штаттың әрқайсысы, Австралия астаналық аумағы және Солтүстік аумағы өздерінің кіріс көздерінен табыс жинауда бірдей күш жұмсап, бірдей тиімділік деңгейінде жұмыс істесе, қызметтер мен олармен байланысты инфрақұрылымды бірдей стандартта ұсынуға қабілетті болады. Қазіргі уақытта КФТ-ға қол жеткізу үшін бөлінетін қаражат – тауарлар мен қызметтер салығынан (ТҚС) алынған кірістер, қазіргі уақытта жылына шамамен 50 млрд AUD. КФТ-ға қол жеткізу үшін қажетті ТҚС-ті бөлуді жыл сайын Федералды қазынашы, Ұлттық гранттар комиссиясының (ҰГК) ұсынымы негізінде шешеді. КФТ-ға қол жеткізу штаттарға табыс қалай жинау керектігін немесе қаражатты қалай жұмсау керектігін бағыттап көрсетуді білдірмейді. Ұлттық ТҚС гранттары шектеусіз және кез келген мақсатқа жұмсауға болады. Осыған сәйкес, КФТ фискалдық мүмкіндіктерді теңестіреді, бірақ фискалдық саясатты емес, осы мәселе бойынша штаттар өздері шешім қабылдайды. Ол барлық штаттарда қызметтердің немесе салықтардың бірдей деңгейіне әкелмейді, штаттарға кез келген сала бойынша белгілі бір қызмет деңгейіне жетуді талап етпейді, сондай-ақ комиссия есептеулеріне сәйкес нақты бюджеттік нәтижелерді жүктемейді.
Australia introduced a formal system of horizontal fiscal equalisation (HFE) in 1933 to compensate states/territories which have a lower capacity to raise revenue. The objective is full equalisation which means that, after HFE, each of the six states, the Australian Capital Territory and the Northern Territory would have the capacity to provide services and the associated infrastructure at the same standard, if each state/territory made the same effort to raise revenue from its own sources and operated at the same level of efficiency. Currently the funds distributed to achieve HFE are the revenues raised from the Goods and Services Tax (GST), currently about AUD 50 bn a year. The distribution of GST required to achieve HFE is decided by the Federal Treasurer each year, on the basis of advice provided by the Commonwealth Grants Commission (CGC). Achieving HFE does not mean that the states are directed how to raise revenue or how to spend their funds. GST revenue grants from the Commonwealth are unencumbered and available for any purpose. Accordingly, HFE equalises fiscal capacity, not fiscal policies which remain for the states to decide for themselves. It does not result in the same level of services or taxes in all states, direct that the states must achieve any specified level of service in any area, nor impose actual budget outcomes in accordance with the commission's calculations.
Бельгия
Бельгиядағы федеративтік бірліктер арасындағы қаржылық теңсіздікті азайтуға бағытталған жалғыз механизм – Ұлттық ынтымақтастық үлесі (Nationale Solidariteitsbijdrage (NSB); (ISN)) деп аталатын бағдарлама. Аталған бағдарлама бойынша, жеке табыс салығының жан басына шаққандағы орташа түсімі ұлттық орташа көрсеткіштен төмен болған аймақтар федералдық үкіметтен талапқа сай трансферт алуға құқылы. Әр аймаққа төленетін сома, аймақтағы жеке табыс салығы түсімінің ұлттық орташа көрсеткішпен салыстырылғандағы айырмашылығын көрсетеді, бұл көрсеткіш индекстеу коэффициентімен және жүйе енгізілген кезде бенефициарлар алған сомаларға байланысты коэффициентпен есептеледі. Брюссель және Валония аймақтарының төменгі салық жинау қабілеті оларды NSB/ISN трансферттерін алушыларға айналдырады. Фландрия аймағы бұл бағдарлама бойынша қаржыландырылмайды, себебі оның салық жинау қабілеті ұлттық орташа көрсеткіштен жоғары.
The only mechanism designed to reduce fiscal disparities between the federated entities in Belgium is a program called the National Solidarity Intervention (Nationale Solidariteitsbijdrage (NSB); (ISN)). Under the program, regions in which the average per capita yield of personal income tax falls below the national average are entitled to an unconditional transfer from the federal government. The amount paid to each region reflects the gap in the yield of personal income tax in the region in relation to the national average, weighted by an indexing factor and a factor pertaining to the amounts received by beneficiaries when the system was introduced. Their inferior fiscal capacity causes the Brussels and Walloon regions to be recipients of NSB/ISN transfers. The region of Flanders does not receive funding under the program, as its fiscal capacity lies above the national average.
Канада
Канадада Канада үкіметі провинциялардың «бюджеттік мүмкіндіктерін» теңестіру, яғни олардың салықтық түсімдерді өндіру қабілетін теңестіру үшін, Канаданың нашаррақ жағдайдағы провинцияларына төлемдер жасайды. 2009–2010 жылдары алты провинция федералды үкіметтен 14,2 миллиард доллар көлемінде теңестіру төлемдерін алды. 2009–2010 қаржы жылына дейін Онтарио ешқашан теңестіру төлемдерін алмаған жалғыз провинция болды. Канаданың территориялары теңестіру бағдарламасына кірмейді – федералды үкімет территориялық қаржылық қажеттіліктерді Территориялық Формулалық Қаржыландыру (ТФФ) бағдарламасы арқылы шешеді. Теңестіру төлемдері белгілі бір провинцияның орташа салық ставкалары бойынша алатын жан басына шаққандағы кірісі мен орташа салық ставкалары бойынша ұлттық орташа жан басына шаққандағы кіріс арасындағы айырманы есептейтін формулаға негізделген. Қазіргі формула бес маңызды кіріс көзін қарастырады (төменде қараңыз). Бағдарламаның мақсаты – барлық провинциялардың жан басына шаққандағы кірісі барлық он провинцияның әлеуетті орташа деңгейіне тең болуын қамтамасыз ету. Формула тек кірістерге негізделген және қызметтерді ұсыну құнына немесе провинциялардың шығыс қажеттіліктеріне қатысты емес. Техникалық тұрғыдан алғанда, теңестіру төлемдері бай провинциялардың кедей провинцияларға төлем жасауына байланысты емес, бірақ іс жүзінде бұл федералдық қазына арқылы жүзеге асырылады. Мысалы, «жағдайы нашар» провинция саналатын Нью-Брансуиктің бай азаматы, «жағдайы жақсы» провинция саналатын Альбертаның кедей азаматына қарағанда теңестіруге көбірек салық төлейді. Алайда, Альбертаның байлығы жоғары болғандықтан, Альберта азаматтары жалпы алғанда теңестіруге таза үлес қосушылар, ал Нью-Брансуик азаматтары теңестіру төлемдерін таза алушылар болып табылады. Теңестіру төлемдері – Канадада көбінесе «трансферттер» деп аталатын төлемдердің бір мысалы, бұл термин басқа юрисдикцияларда жеке тұлғаларға ақшалай төлемдерді білдіреді (Канаданың трансферттерiн қараңыз). Шындығында, провинциялар мен территорияларға федералдық трансферттердің төрт түрі бар: Канаданың денсаулық сақтау трансферті (ДСТ), Канаданың әлеуметтік трансферті (АСТ), теңестіру және Территориялық Формулалық Қаржыландыру (ТФФ). Бұған қоса, федералдық үкімет, әсіресе Новая Шотландия және Ньюфаундленд және Лабрадор провинцияларымен, осы провинциялардың үкіметтеріне теңіздегі мұнай және газ қорларын дамыту үшін өтемақы төленетін арнайы келісімдер жасады. Провинциялар теңестіру арқылы алған ақшаны провинциялық үкімет қалағандай жұмсай алады. Бұл төлемдер барлық провинцияларда денсаулық сақтау, білім беру және әлеуметтік қамтамасыз етудің «салыстырмалы деңгейін» қамтамасыз етуге көмектеседі. Алайда «салыстырмалы деңгейлер» анықтамасы кеңінен талқыланды. 2009–2010 жылдары бағдарламаның жалпы сомасы шамамен миллиард долларды құрады. Бағдарламаны жаңарту бойынша соңғы келіссөздер провинциялар арасында айтарлықтай шиеленіс тудырды. Формуланың нөлдік жиынтық сипатына байланысты, кейбір провинциялардың құқықтарының өсуі міндетті түрде басқаларының төмендеуіне әкеледі.
In Canada, the Government of Canada makes payments to less wealthy Canadian provinces to equalize the provinces' "fiscal capacity"—their ability to generate tax revenues. In 2009–2010, six provinces received $14.2 billion in equalization payments from the federal government. Until the 2009 2010 fiscal year, Ontario was the only province to have never received equalization payments. Canada's territories are not included in the equalization program the federal government addresses territorial fiscal needs through the Territorial Formula Financing (TFF) program. Equalization payments are based on a formula that calculates the difference between the per capita revenue yield that a particular province would obtain using average tax rates and the national average per capita revenue yield at average tax rates. The current formula considers five major revenue sources (see below). The objective of the program is to ensure that all provinces have access to per capita revenues equal to the potential average of all ten provinces. The formula is based solely on revenues and does not consider the cost of providing services or the expenditure need of the provinces. Equalization payments do not, technically, involve wealthy provinces making payments to poor provinces, although in practice this is what happens, via the federal treasury. As an example, a wealthy citizen in New Brunswick, a so called "have not" province, pays more into equalization than a poorer citizen in Alberta, a so called "have" province. However, because of Alberta's greater wealth, the citizens of Alberta as a whole are net contributors to Equalization, while the citizens of New Brunswick are net receivers of Equalization payments. Equalization payments are one example of what are often collectively referred to in Canada as "transfer payments", a term used in other jurisdictions to refer to cash payments to individuals (see Canadian Transfer Payments). In fact, there are four types of federal transfers to provinces and territories: the Canada Health Transfer (CHT), the Canada Social Transfer (CST), Equalization, and Territorial Formula Financing (TFF). Moreover, the federal government has entered into particular arrangements with certain provinces – Nova Scotia and Newfoundland and Labrador, in particular – under which offset payments are made to the governments of these provinces for the development of offshore oil and gas reserves. The money the provinces receive through equalization can be spent in any way the provincial government desires. The payments help guarantee "reasonably comparable levels" of health care, education, and welfare in all the provinces. The definition of "reasonably comparable levels", however, has been the subject of considerable debate. In 2009–2010, the total amount of the program was roughly billion. Recent negotiations surrounding the renewal of the program have created considerable tension among provinces. Due to the zero sum nature of the formula, increases in entitlements for some provinces necessarily lead to decreases for others.
Франция
Франция Конституциясының 72-бабының 2-тармағы (2003 жылғы 28 наурыздағы өзгерістерімен) аймақтық органдардың (облыстар мен муниципалитеттер) арасындағы теңдікті қамтамасыз етуді мемлекеттің міндеті деп белгілейді. Бұл жергілікті билік органдарының тікелей салық жинауы (Taxe professionelle) және орталық үкіметтен берілетін гранттар арқылы іске асырылады. 2011 жылы мемлекеттен тікелей қаржыландыру кірістердің 28% құрады, салық түсімдері кірістердің 60% құрады, ал қалғаны қарыз есебінен толықтырылды.
Article 72 2 of the French constitution (amended 28 March 2003) created the obligation of the state to promote equality between regional bodies (regions and municipalities). That is achieved by direct tax collection by local government (Taxe professionelle) and grants from central government. Direct financing by the state amounted to 28% of revenues in 2011, devolved tax revenues account for 60% of revenues, and debt accounted for the remainder.
Германия
Веймар конституциясының 8-бабына сәйкес, 1919 жылы салық салу федералды үкіметтің құзырына көшті және штаттар табыс табу мүмкіндігінен айырылды. Осыған байланысты, 1920 жылғы мемлекеттік салық заңы штаттар арасындағы теңестіру төлемдерін қарастырды, осы арқылы ешбір штаттың орташа мемлекеттік салық кірісінен 80%-дан кем болуына жол берілмеді. Германия Федеративтік Республикасы Конституциясының 106 және 107-баптары салық түсімдерін бөлуді қамтамасыз етеді (көлденең және тік теңестіру). Бұл бай штаттардың кірісін кедей штаттардың пайдасына азайтуды қамтиды. 2015 жылы бұл Бавария, Баден-Вюртемберг, Гессен және Гамбург штаттарынан басқа барлық штаттарға 9,594 миллиард евроны қайта бөлуге тең болды.
According to Section 8 of the Weimar Constitution, taxation became a matter of the federal government in 1919 and the states lost their ability to generate income. Thus, the state tax law of 1920 supplied for equalization payments among the states which ensured that no state would have less than 80% of the average state tax revenue. Sections 106 and 107 of the Constitution of the Federal Republic of Germany supply for the distribution of tax revenues (horizontal and vertical equalization). This includes reducing the revenues of richer states in favour of the poorer ones. In 2015 this amounted to the re distribution of 9.594 billion Euros from the states of Bavaria, Baden Württemberg, Hesse and Hamburg to all the other states.
Швейцария
Швейцарияда теңестіру жүйесінің алғашқы элементтері 1938 жылы кантонның салық салу қабілетіне қарай өзгеріп отыратын шартты гранттар түрінде енгізілді. 1958 жылы конституциялық ереже федералды үкіметке қаржылық теңсіздіктерді теңестіру өкілеттігін берді. Швейцариялық экономист Кристофер Хенган Браун 1958 жылы Швейцарияның қаржылық теңсіздіктерін теңестіруге көмектесу үшін федералды үкіметке бағыт-бағдар берген маңызды тұлға болды.
The first elements of an equalization system in Switzerland were introduced in 1938 in the form of conditional grants, which varied according to the tax capacity of the cantons. In 1958, a constitutional article gave the federal government the authority to equalize fiscal disparities. Christopher Hengan Braun, a Swiss economist, was the main source of guidance in 1958 for the federal government to help balance Switzerland's fiscal disparities.