Кіріспе

АҚШ телеарнасы араб әлеміне хабар таратады. Alhurra (الحرة, "Азаттық") – АҚШ үкіметіне тиесілі араб тіліндегі спутниктік телеарна, ол Таяу Шығыс және Солтүстік Африка аудиториясына жаңалықтар мен өзекті ақпараттарды ұсынады. Alhurra АҚШ үкіметімен қаржыландырылады және 1948 жылғы Смит-Мундт заңына сәйкес, АҚШ-тың ішінде хабар таратуға тыйым салынған. Оның ресми мақсаты – "объективті, нақты және маңызды жаңалықтар мен ақпаратты" аудиториясына жеткізу, сонымен қатар "демократиялық құндылықтарды қолдау" және аймақтың медиа кеңістігіндегі "идеялардың, пікірлердің және көзқарастардың спектрін кеңейту". Желі өңірлік бәсекелестерінен өзін ерекшелендіру үшін АҚШ мәселелері мен саясатын тереңірек, ал басқа араб телеарналарында сирек естілетін түрлі пікірлер мен көзқарастарды көрсетуге тырысады. Alhurra-ны іске қосуға бастама көтерген – медиа сарапашысы, Westwood One телерадиокомпаниясының негізін қалаушы және төрағасы Норман Паттиц. Радио хабарларын тарату жөніндегі кеңес мүшесі (BBG) ретінде қызмет еткенде, ол АҚШ-тың барлық шетелдік әскери емес радио және телеарналарын бақылайтын АҚШ Халықаралық медиа агенттігінің (USAGM) құрамында, араб аудиториясына бағытталған АҚШ қаржыландыратын телеарна құруды ынталандырды. Бұрын Паттиц Radio Sawa араб тіліндегі радиожелісін құруға жауапты болған, ол USAGM басқаруымен музыка, ойын-сауық және жаңалықтарды ұсынып келді. Alhurra-ны іске қосу идеясы Radio Sawa-ның Таяу Шығыстағы жас аудиторияға сәттілікпен жетуінен туындады. Паттиц араб аудиториясының АҚШ-қа деген көзқарасына Ирак, Ауғанстан және Израиль-Палестина қақтығыстарын қамтуға бағытталған араб жаңалықтарының теріс әсер еткенін айтты. Ол АҚШ қаржыландыратын спутниктік телеарна осы қақтығыстар мен АҚШ саясатына қатысты түрлі көзқарастарды, сондай-ақ араб аудиториясына қызығушылық тудыратын аймақтық және жаһандық мәселелерді қамту арқылы АҚШ-тың аймақтағы беделін жақсартуға көмектеседі деп санайды. 2004 жылғы мамырда CBS телеарнасының 60 минуттық бағдарламасында сұхбат берген Паттиц Alhurra-ның сәтті іске қосылуына ықпал еткен жарнамалық ролик туралы айтты: "Біз Таяу Шығыс теледидарынан АҚШ-тың жағымсыз бейнелерін көрсеттік", – деді Паттиц. "Америкаға қарсы демонстрациялар көп болды, президенттің мүсінін өртеп, американдық туды таптап. Содан кейін біз: 'Америкадан осыны көресіздер' дедік. Ал содан кейін 4 секунд бойы қара экран көрсеттік". Alhurra штаб-пәтері Вирджиния штатының Спрингфилд қаласында орналасқан. Желі Бағдад пен Дубайда бюролар, Бейрут, Иерусалим, Каир, Рабат, Эрбиль және Вашингтон қалаларында өндіріс орталықтары, сондай-ақ Таяу Шығыс, Солтүстік Африка, АҚШ және Еуропа бойынша тілшілер желісін ұстап тұрады.

Марапаттар

2019 жылы «Альхураның» «Кешірімнің күші» баяндамасы «Үздік деректі фильм» номинациясында «Халық дауысы» сыйлығын жеңіп алды. 2016 жылы «Альхура Телевизиясының» «Деллюзиондық жұмақ» деректі фильмдер сериясы Канн корпоративтік медиа және тележүргізушілер сыйлығының күміс жүлдесін жеңіп алды. «Деллюзиондық жұмақ» жобасының жарнамалық бейнесі Нью-Йорк фестивалінің Халықаралық теледидар және кино сыйлықтарында қола медальді жеңіп алды. «Street Pulse» (نبض الشارع), «Where are We Going» (رايحين على فين) және «Syrian Stories» жобасының жарнамалық клипі 2014 жылы жүлделерді жеңіп алды. «Street Pulse» фильмі 2013 жылы Таяу Шығыстағы ең жақсы деректі фильм сыйлығын жеңіп алды, әсіресе «Миниядағы карьер жұмысшыларының трагедиясы» (مأساة عمال المحاجر في المنيا) эпизоды үшін.

Бағдарламалау

Alhurra тәулігіне 24 сағат хабар таратады және басқа USAGM басқаратын телеарналар сияқты коммерциялық емес. Аймақтық және халықаралық жаңалықтардан өзге, арна әйелдер құқықтары, адам құқықтары, діни бостандық, сөз бостандығы, денсаулық сақтау, ойын-сауық, спорт, ғылым және технология сияқты түрлі тақырыптар бойынша ақпарат ұсынады. Бұл арна өзінің түпнұсқа бағдарламаларын АҚШ (және әлемдік) көрермендерге таныс ағылшын тіліндегі бағдарламалардың араб тіліндегі субтитрленген нұсқаларымен, мысалы PBS-тің Frontline және NOVA, A&E-нің Biography және Modern Marvels бағдарламаларымен толықтырады. Сонымен қатар, арна PBS Newshour және CBS 60 Minutes сияқты танымал американдық жаңалықтар мен жаңалықтар журналы серияларын өз араб тіліндегі жаңалықтар бағдарламаларына бейімдеп, қайта жариялайды. Alhurra жылдар бойы көптеген танымал саясаткерлерді, журналистерді және зиялыларды жеке-жеке ұзақ форматтағы сұхбаттарға шақырды. Қонақтардың қатарында көптеген мемлекет басшылары, Жоғарғы Сот судьялары, сыртқы істер министрлері, ұлттық қауіпсіздік жөніндегі кеңесшілер, мемлекеттік хатшылар, білім беру, сауда және екі партияның Ақ үй қызметкерлері болды. Том Фридман, Дэвид Брукс, Мэри Маталин, Джалал Талабани, Пол Волкер, Джон Болтон, Терри МакАулиф, Джо Либерман, Сьюзан Тернбулл, Роберт Циммерман, Стив Мерфи, Дэвид Корн, Питер Фенн, Майкл Стил, Тони Коэльо, Алон Бен Мейр және Элеонора Клифт сияқты көптеген журналистер мен танымал саясаткерлер Alhurra арнасында пайда болды.

Белгілі бағдарламалар

Al Youm ("Бүгін") – Екі сағаттық бағдарлама көрермендерге Таяу Шығыстан, АҚШ-тан және әлемнен соңғы жаңалықтарды, сондай-ақ денсаулық сақтау, ойын-сауық, спорт, технология, әлеуметтік және мәдени мәселелер сияқты тақырыптар арқылы әлемді танысуға мүмкіндік береді. Al Youm қазіргі оқиғаларды ыңғайлы және тартымды атмосферада талқылайды. Бағдарламаға саясаткерлерден бастап спортшыларға дейін, бизнес және өнер саласының жетекшілерімен жасалған сұхбаттар да кіреді. Бағдарламаны мысырлық жүргізуші Басел Сабри, палестиналық Лиен Альбудейри, ливиялық Рагда Ибрагим және палестиналық Соха Забен ұсынады. The Talk Is Syrian – Сириядағы жағдайды, гуманитарлық дағдарыстарды және жалпы саяси ахуалды талқылау және бейнематериалдар арқылы талдайтын апталық бағдарлама. Decision's Capital – Американдық сыртқы саясатты саясатты қалыптастыратын және оған әсер ететін сарапшылармен көрсететін апталық бағдарлама. Islam Hurr ("Азат Ислам") – Исламның интерпретациясына және діннен туындайтын позитивті жақтарына назар аударатын, Ислам Бхейри деген ислам уағыздаушысы жүргізетін апталық бағдарлама. Forbidden – Ливандық жазушы және белсенді Жоумана Хаддад жүргізетін апталық бағдарлама, Таяу Шығыста басылып келген даулы тұлғалардың көркем және әдеби туындыларын көрсетеді. Жылдар бойы, үкіметтік жемқорлық, саяси және әлеуметтік қысым, дін және әлеуметтік мәселелер сияқты табу саналатын тақырыптарға терең бойлаған көптеген пікірлер цензураға ұшырады. Бұл апталық бағдарлама араб елдерінде тыйым салынған немесе шеттетуге ұшыраған, тыныш, орташа көзқарастағы зиялылар мен идеяларға платформа ұсынады. "Альхура" жаңа тергеу бөлімінің өндірген түпнұсқа тергеу материалдарының ең жақсыларын көрсететін апталық бағдарлама. Defecting Back Home – ИМ-ге қалай қосылғандықтары, не көргендері мен не істегендері, не үшін кеткендері және қалай өмірге қайта оралғандықтары туралы ИМ-нің бұрынғы жауынгерлерінің көзқарасымен ИМ-нен кейінгі өмірді зерттейтін шектеулі серия. Sam and Ammar – Екі зиялы адам қазіргі оқиғалар туралы ашық және жаңа пікірлерін бөлісетін және мақсатты аймаққа әсер ететін Вашингтонның саяси және экономикалық шешімдерін талдайтын апталық бағдарлама. Debatable – Танымал Ибрагим Эсса радикалды ислам идеяларын талдап, сыншыл ойлауды ынталандыратын және осы идеялардың өмірге қалай әсер етіп, негізгі бостандықтарға қалай қауіп төндіретіндігі туралы сұрақтар қоятын апталық бағдарлама. Gulf Talk – Перс шығанағының ең маңызды саяси, әлеуметтік және білім беру мәселелерін зерттейтін апталық ток-шоу. Бағдарлама даулы тақырыптарды талқылайды және әртүрлі мәселелердің аймаққа тигізетін әсерін талдау үшін жаңалықтардан асып түседі. Inside Washington – Саяси және әлеуметтік мәселелерді қарастыратын апталық американдық ағымдағы оқиғалар бағдарламасы. Extremism – ИМ-ден кеткен адамдардың оқиғалары және олардың үйлеріне және отбасыларына оралған кезде өткен іс-әрекеттерімен қалай күресіп жатқандықтары.

Көрмешілік

Алхурра Таяу Шығыстағы аудиториясы үшін 550-ден астам араб тіліндегі спутниктік телеарналармен бәсекелеседі, нәтижесінде 2004 жылы іске қосылғаннан кейін Альхура бастапқыда араб медиа нарығында көрермендерді тартуда қиындықтарға тап болды. USAGM тапсырысымен жүргізілген жылдық сауалнамалар 2004-2008 жылдар аралығында Альхураның апталық аудиториясы 28%-ға өсіп, 25 миллионнан асып кеткенін көрсетті. Халықаралық зерттеу ұйымдарының, соның ішінде ACNielsen-нің соңғы сауалнамалары көрсеткендей, Альхура 2009 жылдан 2011 жылға дейін апта сайын шамамен 26 миллион көрерменді орташа көрсетті. Бұл көрсеткіш Катар қаржыландыратын Әл-Жазира және Сауд Арабиясы қаржыландыратын Әл-Арабия арналарының жалпы көрермен санынан кем болғанымен, CNN Arabic, BBC Arabic және France24 араб тіліндегі арнасы сияқты басқа да араб тіліндегі жаңалықтар желілерінің аудиториясынан жоғары. 2011 жылдың ақпан айында USAGM жүргізген сауалнамада Каир мен Александрияда тұратын египеттіктердің 25%-ы 2011 жылдың қаңтар айындағы елдегі наразылықтар кезінде Альхураны қарағанын айтты, бұл сол кезеңде Әл-Жазираның 22%-дан асып түсті. Бұл дәстүрлі көрермендерді сауалнама емес бола тұрса да, Мэриленд университеті/Zogby жүргізген Иордания, Ливан, Марокко, Сауд Арабиясы және БАӘ сияқты бірнеше араб елдеріндегі сауалнамаларда көрермендер ең көп қай арнаны тамашалайтыны туралы сұрақтар қойылды. 2008 жылы жалпы көрермендердің 2%-ы Альхураны ең көп тамашалайтынын айтса, 2009 жылы бұл көрсеткіш 1%-ға төмендеді (бұл сауалнамаға египеттік жауап берушілер де қосылды). Дегенмен, арнаның танымалдылығы соңғы жылдары жақсару белгілерін көрсетті, әсіресе Араб әлемінде Альхураның ең табысты нарығы болып табылатын Иракта. 2005 жылы Ipsos жүргізген сауалнамада ирактық жауап берушілердің 14%-ы ғана Альхураны тамашалайтынын көрсетті (11-ші орын). Алайда, 2008 жылы Ipsos жүргізген ирактық көрермендер арасындағы сауалнама арнаның танымалдылығы 18%-ға дейін өскенін көрсетті, бұл Әл-Жазираны (15%) басып өтті. Бұл жақсару Альхураның Иракқа бағытталған және ирактық аудиторияға арналған арнайы бағдарламалар ұсынатын Альхура Ирак арнасын іске қосқандығымен байланысты болуы мүмкін. 2010 жылғы бюджеттік ұсынымында АҚШ-тың Global Media агенттігі (USAGM), бұрынғы Broadcasting Board of Governors (BBG), арнаның аудиториясы Ирак нарығында 5-ші орынға көтерілгенін атап өтті.

Америкаға бейімделу туралы айыптаулар

Алхурра АҚШ Конгресі арқылы АҚШ-тың жаһандық медиа агенттігі (USAGM) – бұрынғы Телерадио хабарларын тарату жөніндегі басқарма (BBG) тарапынан қаржыландырылатынына байланысты, кейбір сыншылар арнаны «мемлекеттік пропаганда» деп атап, жаңалықтарын американдықтарға жағдайлы бағытталған түрде ұсынады деген пікір білдіреді. Алхурра өзінің бәсекелестерінің антиамерикандық көзқарасынан өзгешеленуге ашық түрде тырысты. Арнаның алғашқы кезеңіндегі басшылар хабар таратушыларға «күшті эмоционалдық әсерге ие» сөздерді (мысалы, «шейіт», «қарсыласушылар» немесе «басқыншы күштер») қолданудан аулақ болуға нұсқау берді. Мұндай терминдер ал-Жазира сияқты арналарда Ирактағы АҚШ әскери операциясы туралы хабарларда жиі қолданылатын. Олардың орнына «қарулы топтар» және «АҚШ пен одақтас күштері» сияқты сөздер қолданылды. 2006 жылы ұйымнан кеткен Алхурраның алғашқы жаңалықтар директоры Муафак Харб, ол кеткенінің бір себебі АҚШ-тың жаһандық медиа агенттігінің (USAGM) – бұрынғы Телерадио хабарларын тарату жөніндегі басқарма Алхурраның жаңалықтарды хабарлаудың орнына АҚШ-тың сыртқы саясатын насихаттауын қалағанын сезгендігін айтты. Харб Алхуррада «Вашингтонға емес, [араб] аудиториясына ұнайтын» бейімділік болғанын мәлімдеді. Моубрей сондай-ақ Алхурраның аты-жөні айтылмаған қызметкерлеріне сілтеме жасап, жаңалықтар директоры Ларри Регистерді «арабтардың ықыласына қысым көрсетуге тырысып, арнаны ал-Жазираға ұқсатуға шақырды» деп айыптады. Регистер – Моуфак Харбтың орнына тағайындалған, арнаның жұмысын жаңартқан және көрермендер санын арттыру міндеті алған CNN-нің тәжірибелі продюсері, Моубрейдің мақалаларынан туған халықтың наразылығынан кейін отставкаға кетуге мәжбүр болды.

Әкімшілік пен қадағалауды сынға алу

2008 жылы 60 минут және ProPublica бағдарламаларында жарияланған бір мақалада "Алхураның күнделікті жұмысына тиісті бақылау шамалы болған сияқты" делінген. Баяндамада "Альхура" телеарнасының жоғары лауазымды басшылары мен директорлары араб тілін жетік білмегендігі немесе хабарлардың негізгі журналистік стандарттарға сай келетінін қамтамасыз ететін медиа саласындағы тәжірибесінің болмауы сынға алынды. 2010 жылы АҚШ Бас инспекторының кеңсесінен жасалған есепте инспекторлар "жаңалықтар қызметінде нашар байланыс туралы үнемі естігендерін" айтты. Инспектордың басты сын-ескертпесі арнаның жаңалықтар директоры Даниэль Нассифке қатысты болды, ол "инспекторларға оның қызмет кезеңінде туындаған немесе бұрынғы уақытта шешілмеген жаңалықтар редакциясын басқару мәселелері" туралы хабарларда ерекше аталып өтті. Бірнеше қызметкердің туыстарын жұмысқа алуына байланысты туыстық жеңілдіктер жасалған деген айыптаулар да болды. Дегенмен, сол есепте MBN өзінің бағдарламаларына қатаң редакциялық бақылауды жүзеге асырғаны және 1994 жылғы Халықаралық хабар тарату заңында көзделген тепе-теңдік және толықтық редакциялық принциптерін сақтағаны да көрсетілді.