Кіріспе
Конга, сондай-ақ тумадора деп те аталады, Кубадан шыққан биік, тар, бір қақпақты барабан. Конгалар шелек сияқты жасалады және үш түрге бөлінеді: квинто (жетекші барабан, ең жоғары дыбысты), tres dos немесе tres golpes (ортаңғы), және tumba немесе salidor (ең төменгі дыбысты). Конгалар бастапқыда конга (осы аты содан шыққан) және румба сияқты афрокубалық музыка жанрларында қолданылған, онда әр барабаншы бір барабанмен ойнайтын. 20-ғасырдың ортасында конганы ойнау және жасау әдістерінде көптеген жаңалықтар енгізілді, сондай-ақ оның халықаралық деңгейде танылуы арқасында барабаншылар екі немесе үш барабанмен ойнауы жиі кездесетін болды. Конга латын Америкасы музыкасының көптеген түрлерінде танымал аспапқа айналды, мысалы, сон (conjuntos тобымен орындалғанда), descarga, афрокубалық джаз, сальса, сонго, меренге және латын рок. Конга барабанының нақты шығу тегі белгісіз болғанымен, зерттеушілер оның 19-ғасырдың соңында немесе 20-ғасырдың басында Африка түкпілінен келген кубалықтар жасаған деген пікірде. Оның тікелей ата-бабалары юка және макута (банту тайпаларынан) және бембе барабандары (йоруба тайпаларынан) саналады.
The conga, also known as tumbadora, is a tall, narrow, single headed drum from Cuba. Congas are staved like barrels and classified into three types: quinto (lead drum, highest), tres dos or tres golpes (middle), and tumba or salidor (lowest). Congas were originally used in Afro Cuban music genres such as conga (hence their name) and rumba, where each drummer would play a single drum. Following numerous innovations in conga drumming and construction during the mid 20th century, as well as its internationalization, it became increasingly common for drummers to play two or three drums. Congas have become a popular instrument in many forms of Latin music such as son (when played by conjuntos), descarga, Afro Cuban jazz, salsa, songo, merengue and Latin rock. Although the exact origins of the conga drum are unknown, researchers agree that it was developed by Cuban people of African descent during the late 19th century or early 20th century. Its direct ancestors are thought to be the yuka and makuta (of Bantu origin) and the bembé drums (of Yoruba origin).
Сипаттамалары
[[File:Conga's 01. jpg|thumb|220px|Конгалардың жұбы (алдында) және бонголардың жұбы (артында) үстіне орнатылған. Конга мен бонгоның үйлесімін Нью-Йорктегі Кандидо Камеро бастады. Тарихи тұрғыдан алғанда, барабандар үшін терминология жанрлар мен елдер арасында әртүрлі. Көптеген барабандарды дәстүрлі түрде пайдаланатын ансамбльдерде, мысалы, компарсалар мен румба топтарында, ірі конга өндірушілер қабылдаған егжей-тегжейлі атау жүйесі қолданылады. Барабандар ең үлкен диаметрден ең кіші диаметрге дейін тізімделеді (барабанның қабығының өлшемі өндірушіге, модельге және стильге байланысты әртүрлі болады): Супертумба немесе ребаджадор өте үлкен болуы мүмкін. Тумба немесе салидор әдетте конга немесе трес дос әдетте квинто шамамен рекинто одан кіші болуы мүмкін. Рикардо кішкентай болуы мүмкін. Бұл барабан әдетте иықтан ілмектеп ойнатылатындықтан, ол дәстүрлі конгадан едәуір қысқарақ және тар болады. Сон кубано ойнайтын коньюнтоларда, сондай-ақ шарнгаларда және басқа да ансамбльдерде, басқа ырғақты аспаптарды толықтыру үшін бір немесе екі конга енгізілген барабандар бонголар сияқты аталады: жоғары және төмен дыбысты барабандар үшін кезекпен мачо (еркек) және хембра (әйел); қосымша барабан тресеро (үшінші) деп аталады. Ашық тон (tono abierto): бас жиегінің жанында төрт саусақпен ойнатылады, бұл төмен және бас тоннан жоғарырақ биіктігі бар, айқын резонанстық дыбыс шығарады. Баспаны өшіру немесе қысу (toque tapado normal) – екінші қол барабан басына тиген кезде ашық тонды ойнау, бұл жоғарырақ дыбыс шығарады. Ашық (tono tapado abierto) және жартылай ашық (tono tapado semi abierto) түрлері бар, онда ойнатушы қол соққыдан кейін барабанның шетінде қысқа уақытқа тоқталып, содан кейін екінші қолмен тағы бір соққы жасайды. Бұл әуенді тез және қысқа интервалмен ойнағанда флорео деп атайды, ол көбінесе бишілерге эмоция сезімін беру үшін қолданылады. Басқа соққылар аспаптың дыбыстық палитрасын кеңейту үшін қолданылуы мүмкін. Оларды барлық барабаншылар қолданбайды, бірақ Тата Гуинес сияқты конгеролардың айрықша белгісіне айналды. Ұштың соққысы (toque de punta): аты айтқандай, бұл тон тек саусақтың немесе алақанның өкшесімен барабан басына тию арқылы жасалады. Алақанның жанасуын саусақпен ауыстырып, тұяқпен соққы (manoteo) деп аталатын маневрді қолдануға болады, бұл конганың барабан соққыларына теңдес дыбыс шығаруға мүмкіндік береді. Тырнақтың соққысы (toque de uñas): тырнақтың ұшымен ойналады, әдетте кішкентай саусақтан бастап, саусақтарды тез кезекпен соғып.
The supertumba or rebajador can be as large as The tumba or salidor is typically The conga or tres dos is typically The quinto is typically around The requinto can be smaller than The ricardo can be as small as Since this drum is typically played while hanging from a shoulder strap, it is considerably shorter and narrower than a traditional conga. In conjuntos that play son cubano, as well as in charangas and other ensembles where one or two congas were introduced to complement other rhythmic instruments, the drums are named like the bongos: macho (male) and hembra (female), for the higher and lower pitched drums, respectively; an additional drum would be called tercera (third). Open tone (tono abierto): played with the four fingers near the rim of the head, producing a clear resonant sound with a higher pitch than muffled and bass tones. The muted or pressed slap tone (toque tapado normal) involves playing an open tone while the other hand rests on the drumhead, which produces a higher pitch. There are open (tono tapado abierto) and half open (tono tapado semi abierto) variants, in which the playing hand briefly rests on the edge of the drumhead after the stroke, followed by another stroke with the other hand. When played at fast and short intervals, this is called floreo, which is often used to instill emotion in the dancers. Other strokes can be used to enhance the timbral palette of the instrument. They are not used by all drummers, but have become the hallmark of congeros such as Tata Güines. Touch or toe tone (toque de punta): as implied by the name, this tone is produced by just touching the fingers or heel of the palm to the drum head. It is possible to alternate a touch of the palm with a touch of the fingers in a maneuver called heel toe (manoteo), which can be used to produce the conga equivalent of drumrolls. Nails stroke (toque de uñas): played with the tip of the nails, usually finger by finger in quick succession, starting with the pinky.
Глисандо және қисық иілу
Делисадо, моостау шақыруы немесе глиссандо үшінші саусақты, бас бармақпен сүйемелдеп, барабанның қабығына сүрту арқылы жасалады. Саусақты кейде сілекеймен немесе термен ылғалдандырады, ал кейде конганың қабығына шайырдың жұқа қабатын жағады, бұл дыбыстың шығуына көмектеседі. Моостау шақыруы бонгода да орындалады. Конганың дыбысын өзгерту үшін конгуэро кейде шынтағымен қабықтың әртүрлі бөліктеріне қысым жасайды, соның нәтижесінде нота өзгереді. Бұл дәстүрлі соққы емес, бірақ қазіргі заманғы сальса мен румбада кең таралған.
Гуагуанко
Гуагуанко үш конга қолданады. Ең кішкентай конга – жетекші барабан, ол квинто деп аталады. Келесі тоғыз такттық квинто үзіндісі Los Muñequitos de Matanzas (1988) тобының «La polémica» гуагуанкосынан алынған. Бұл бөлім негізгі ойнау режимдері (A, B, C) арасында ауысады. A бөлімі – Солтүстік Америкада «құлыптау» немесе «ритмді ұстау» деп белгілі негізгі ритм. Ол бір клаве (такт) ұзақтығын қамтиды. (B) деген баламалы фраза да бір такттан тұрады. Үшінші бөлімнің (C) негізі болып табылатын қарсы соққылар метрге қайшы келеді. Құлыптау мен қарсы соққыларды кезектестіру арқылы квинто бірнеше клаве циклдары бойынша кеңейіп, жиырылатын үлкен ритмикалық фразаларды жасайды. Los Muñequitos quintero Jesús Alfonso (1949–2009) осы құбылысты «бір адам кештің басында мас болып, біраз уақыт сыртқа шығып, содан кейін қайта ішке кіргендей» деп сипаттады.
thumb|center|450px|Квинтоның барлық режимдері контексте. Los Muñequitos de Matanzas (1988) тобының «La polémica» шығармасынан квинто үзіндісі.
Болеро
Сонымен қатар, балладалар үшін қолданылатын болэро ырғағы да бар. Конганың бөлігі маршаға ұқсас.
Соңғо
1960 жылдардың соңынан бастап конга ойнаушылар фольклорлық ырғақтардың, әсіресе румбаның элементтерін қолдана бастады. Санго дәуіріндегі осы тәсілді Чангито және Лос-Ван-Ван тобынан Рауль "Эль Юло" Карденас алғаш рет енгізді. Бұл барабандар арасындағы байланыс румба стилінен туындайды. Жоғары барабан бөлімінің сезімі румбадағы квинтоға ұқсас, ол үнемі үзілістермен, бояулармен және акценттермен толықтырылады, бірақ тиісті сәт келгенше жеке ойнамайды (Сантос, 1985). Үшбұрышты ноталар: жоғары дыбысты барабан соққысы; дөңгелек ноталар: жоғары және төмен дыбысты барабан ашық дыбыстары. Көптеген сонго әлеуеттерінде тумбадора ("конга") бөлімі төмен дыбысты барабанда әдеттегі тумбао ырғағын орындайды, ал жоғары дыбысты барабанда гуагуанконың квинтосын (бастапқы барабанын) қайталайды. Квинтоға ұқсас фразалар үнемі өзгеріп отырады, бірақ олар белгілі бір қарсы клаве мотивтеріне негізделген. [Толығырақ: "Конгадағы сонго үлгілері" (Чангито)].
Тімба
Томас Круз 1990-шы жылдары Паулито ФГ-ның тимба тобында жұмыс істеген кезде халықтық ырғақтардың бірнеше түрін өңдеп шығарды. Круздің туындылары бас партиясы мен хорға тапқыр қарсы ойын ұсынды. Оның көптеген маршалары екі, тіпті төрт клавеге дейін созылады, мұндай нәрсе бұрын өте сирек кездесетін. Ол сондай-ақ өз тумбаоларында (tumbaos) дыбысты басып айтуды жиі қолданды, соның ішінде оның дамуын ілгерілетті. Оң жақтағы мысал – Круздің «inventos» («музыкалық өнертабыстары») –ның бірі, конголық негіздегі афро-кубалық халықтық ырғақ макутаның (makuta) топтық өңделуі. Ол бұл үлгіні Паулитоның «Llamada anónima» әнінде үш конгада орындады. Тыңдаңыз: Паулито Ф. Г. – «Llamada Anónima».
Басқа жанрлар
Конга репертуарында данзон, мамбо және ча-ча-ча сияқты жанрларда кездесетін көптеген басқа ырғақтар бар, сондай-ақ ямайкалық регги, бразилиялық самба және босса-нова, американдық соул, фанк, латын джазы және латын рок сияқты афро-кубалық перкуссияны қабылдаған шетелдік стильдер де бар. 1960 жылдары конга гаитидің конпа, йее және мини джаз сияқты халық музыка стильдерінде маңызды аспапқа айналды. Колумбиялық би музыкасын орындайтын конжунтолар мен оркестрлер конга барабандарына алегре және ламадор деп аталатын тамборларда ойналатын кумбия ырғақтарын қосты. Колумбиялық кумбияның стандартты ырғағы қарапайым және баяу ойналады; ол 1 2 2 1, сондай-ақ 1 2 1 2 болып естіледі. Доминикан Республикасында жылдам меренге ырғағы 1 2 1 2 ретімен конгада ойнатылады. Оны 1 2 1 2 1 2 1 2 1 2 деп те естуге болады. Құндылығында, бұл конгаға қолданылатын тамбораның ырғағы. Merengue típico (немесе cibaeño) ырғағы көбінесе күрделірек және стандартталмаған болады; ол конганы төртінші уақытта соғудан бастап, уақытты белгілейтін толық үлгілерді ойнауға дейін жете алады.
Жалпы әдебиеттер
Круз, Томас, Кевин Мурмен бірге (2004). Томас Круз Конга әдісі v. 3. Пасифик, Миссури: Мел Бэй. Маулеон, Ребека (1993). Сальса: фортепиано мен ансамбльге арналған нұсқаулық. Петалума, Калифорния: Шер Музыкасы. Пеналоса, Дэвид (2011). Румба Квинто. Редвей, Калифорния: Bembe Books.