Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Кубалық музыка стилінің түрлері, музыкадағы «румба» терминінің қолданылуы
Several music styles of Cuban origin
the usage of the term rumba in music
«Румба» термині бір-бірімен байланысы жоқ әртүрлі музыка стиліне қатысты болуы мүмкін. Алғашқыда «румба» сөзі Кубаның солтүстігінде «кеш» деген мағынаны білдіретін синоним ретінде қолданылған, ал 19 ғасырдың соңына қарай Куба румбасы деп аталатын діни емес музыка стилінің жиынтығын білдіру үшін пайдаланылған. 20 ғасырдың басынан бастап бұл термин әртүрлі елдерде музыка мен бидің түрлі стильдерін атау үшін қолданылды, олардың көпшілігі түпнұсқалық куба румбасымен тікелей қатысы болмады. «Румба» терминінің этимологиялық тегі, сондай-ақ «гуарача»мен араласып қолданылуы, осы терминнің бүкіл әлемде көп мағыналы болуына себеп болды. Сонымен қатар, 20 ғасырдың көп бөлігінде «румба» Солтүстік Америкада, сондай-ақ Батыс және Орталық Африкада кубалық музыканы таңдау үшін негізгі маркетингтік термин болды, «мамбо», «пачанга» және «сальса» пайда болғанға дейін. «Румба» сөзі 20 ғасырдың басында, кем дегенде 1919 жылы ағылшын тіліне енді, ал 1935 жылы бұл сөз би залдарындағы биді білдіретін етістік ретінде қолданыла бастады. Осы мағынада, ағылшын тіліндегі «rhumba» жазуы кеңінен таралды және дәстүрлі куба румбасынан ажырату үшін ұсынылады. 20 ғасырдың бірінші үштен бір бөлігінде «румба» испан фламенко әлеміне кубалық «гуарачадан» шабыттанған, жылдам темптегі «пало» (стиль) ретінде енді, және ол қазір «румба» деп аталатын қалалық музыканың басқа да түрлерін тудырды. Латын Америкасы бойынша «румба» әртүрлі мағыналарға ие болды, көбінесе кубалық, билеуге қолайлы, жергілікті стильдерге қатысты, мысалы, Колумбиялық «румба криола» (креол румбасы). Сонымен қатар, «румба» африкалық елдердің көпшілігінде афро-кубалық музыканы білдіретін жалпы термин ретінде қолданыла бастады, кейіннен конголық румба сияқты кубалық стильдер пайда болды.
The term rumba may refer to a variety of unrelated music styles. Originally, "rumba" was used as a synonym for "party" in northern Cuba, and by the late 19th century it was used to denote the complex of secular music styles known as Cuban rumba. Since the early 20th century the term has been used in different countries to refer to distinct styles of music and dance, most of which are only tangentially related to the original Cuban rumba, if at all. The vague etymological origin of the term rumba, as well as its interchangeable use with guaracha in settings such as bufo theatre, is largely responsible for such worldwide polysemy of the term. In addition, "rumba" was the primary marketing term for Cuban music in North America, as well as West and Central Africa, during much of the 20th century, before the rise of mambo, pachanga and salsa. "Rumba" entered the English lexicon in the early 20th century, at least as early as 1919, and by 1935 it was used a verb to denote the ballroom dance. In this sense, the anglicised spelling "rhumba" became prevalent and is now recommended to distinguish it from traditional Cuban rumba. Also in the first third of the 20th century, "rumba" entered the Spanish flamenco world as a fast paced palo (style) inspired in the Cuban guaracha, and which gave rise to other forms of urban music now known as "rumba". Throughout Latin America, "rumba" acquired different connotations, mostly referring to Cubanized, danceable, local styles, such as Colombian rumba criolla (creole rumba). At the same time, "rumba" began to be used a catch all term for Afro Cuban music in most African countries, later giving rise to re Africanized Cuban based styles such as Congolese rumba.
Кубада
XIX ғасырдың екінші жартысында Гавана мен Матансастың кедей аудандарында афрокубалық жұмысшылар бірнеше биге бағытталған музыка стилдерін жасады. Бұл синкретикалық стильдер кейін "румба" деп аталды, ал бұл сөз "қонақжай" немесе "кеш" деген мағынаны да білдіреді. Дәстүрлі түрде, румбаның үш негізгі стилі – ямбу, колумбия және гуагуанко, олардың әрқайсысының өзіндік биі, ырғағы және әндері бар. Әлі де таза фольклорлық жанр болса да, 20 ғасырдың ортасынан бастап румбада көптеген жаңалықтар енгізілді, соның ішінде бата-румба және гуарапачангуэо сияқты жаңа стильдер. 1935 жылы Дон Азпиасудың "Анаршық сатушысы" және Ксавье Кугат пен басқа латын артистерінің танымалдылығымен жанр өте табысты және жақсы қалыптасты. Америка Құрама Штаттарының шығыс жағалауында пайда болған румба биі болреро-сонға негізделген. Алғашқы румба бәйгесі 1930 жылы Савой балуан залында өтті. Қазіргі уақытта би залындағы румбаның екі түрлі стилі бар: американдық стиль және халықаралық стиль. 1935 жылдан бастап 1950 жылдарға дейін мексикалық және американдық киноиндустриясы румба терминін кеңінен қолданды, өйткені румбера фильмдері танымал болды. Бұл жағдайда румбералар – кубалық және мексикалық дивалар, әншілер және актрисалар, олар болреро мен кансьонды, бірақ сирек румбаны орындады. Белгілі румбералар арасында Рита Монтанер, Роза Кармина, Мария Антониета Понс және Нинон Севилья бар. 1970 жылдары АҚШ-та сальсаның танымал музыка және би жанры ретінде пайда болуымен бірге кубалық румбаның (әсіресе гуагуанконың) ырғақты элементтері кеңінен тарады. Сальса сияқты, румба да би-группалар емес, сальса ансамбльдерімен биленетін болды. XX ғасырдың соңында румба поп музыка мен джаз топтарына би билеуге де қолданылды, бұл "Жұлдыздармен билеу" сияқты телешоуларда көрінеді. Румба фламенкадан басқа, галисиандық румба сияқты фламенко контекстінен тыс (онда "канте де ида и воруэльта" термині негізінен шектелген) бүкіл Иберия түбегінде афрокубалық шығу тегінің басқа синкретикалық стильдері "румба" деп аталды. 1950 жылдардың соңында Перет (El Rey de la Rumba) және Эль Пескайлла сияқты танымал артистер румба фламенка, испандық цыған музыкасы және поп элементтерін біріктіретін жылдам стильді жасады. Бұл Каталондық румба (rumba catalana) деп аталды. 1980 жылдары француз ансамблі Gipsy Kings арқасында бұл стиль халықаралық танымалдылыққа ие болды. 1990 жылдары "текно-румба" термині Камеланың, кейіннен Азукар Мореноның музыкасын сипаттау үшін қолданылды. 2000 жылдардың басынан бастап, румба термині Испанияда Каталон румбасының хип-хоп және рок элементтерімен алынған туындыларын атау үшін қолданылды, мысалы, Estopa, Huecco және Melendi сияқты артистердің музыкасында.
During the second half of the 19th century, several secular dance oriented music styles were developed by Afro Cuban workers in the poor neighbourhoods of Havana and Matanzas. These syncretic styles would later be referred to as "rumba", a word that also meant "party". Traditionally, the three main styles of rumba are yambú, columbia and guaguancó, each of which has a characteristic dance, rhythm and singing. Although still a purely folkloric genre, numerous innovations have been introduced in rumba since the mid 20th century, including new styles such as batá rumba and guarapachangueo. By 1935, with the release of "The Peanut Vendor" by Don Azpiazú and the popularity of Xavier Cugat and other Latin artists, the genre had become highly successful and well defined. The rhumba dance that developed on the East Coast of the United States was based on the bolero son. The first rumba competition took place in the Savoy Ballroom in 1930. Nowadays, two different styles of ballroom rumba coexist: American style and International style. From 1935 to the 1950s, the Mexican and American film industry expanded the use of the term rumba as rumbera films became popular. In this context, rumberas were Cuban and Mexican divas, singers and actresses who sang boleros and canciones, but rarely rumbas. Notable rumberas include Rita Montaner, Rosa Carmina, María Antonieta Pons and Ninón Sevilla. In the 1970s, with the emergence of salsa as a popular music and dance genre in the US, rhythmic elements of Cuban rumba (particularly guaguancó) became prevalent alongside the son. Like salsa, rhumba would then be danced to salsa ensembles instead of big bands. By the end of the 20th century, rhumba was also danced to pop music and jazz bands as seen in TV shows like Dancing with the Stars. Apart from rumba flamenca, other syncretic styles of Afro Cuban origin have been named "rumba" throughout the Iberian peninsula, outside of the context of flamenco (where the term cantes de ida y vuelta is mostly restricted), such as the Galician rumba. In the late 1950s, popular artists such as Peret (El Rey de la Rumba) and El Pescaílla developed an uptempo style that combined elements from rumba flamenca, Spanish gypsy music and pop. This became known as Catalan rumba (rumba catalana). In the 1980s, the style gained international popularity thanks to French ensemble Gipsy Kings. In the 1990s, the term “tecno rumba” was used to describe the music of Camela, and later Azúcar Moreno. Since the early 2000s, the term rumba has been used in Spain to refer to derivatives of Catalan rumba with hip hop and rock elements, as recorded by Estopa, Huecco and Melendi.
Колумбияда
1930 жылдардың соңы мен 1940 жылдардың басында Колумбияда Эмилио Сьерра, Милсиадес Гаравито және Диогенс Чавес Пинзон сияқты әртістер бамбуко мен афрокуба музыкасын біріктіріп, оны "румба криола" (креол румбасы) деп атады. Румба криола түрлі аймақтық стильдерге бөлінеді, мысалы, антиокия румбасы және толима румбасы.
In the late 1930s and early 1940s, a fusion of bambuco and Afro Cuban music was developed in Colombia by artists such as Emilio Sierra, Milciades Garavito, and Diógenes Chaves Pinzón, under the name rumba criolla (creole rumba). Rumba criolla is classified into different regional styles such as rumba antioqueña and rumba tolimense.
Африкадағы
1930 және 1940 жылдары Леопольдвиль (Киншаса) радиосы Конго Белгесінде ойнаған «Септето Хабанеро», «Трио Матаморос» және «Лос Гуарачерос де Ориенте» сияқты афро-кубалық топтар келесі онжылдықтарда елде кеңінен танымал болды. Олардың жазбалары «His Master's Voice» компаниясы Африка бойынша шығарған 10 дюймдік синглдердің G. V. сериясы арқылы көпшілікке қолжетімді болды. Жергілікті топтар кубалық сон музыкасын (Куба румбасынан өзгеше болса да, Африкада қате түрде «румба» деп аталды) қайталай бастағаннан кейін, олардың музыкасы конголық румба немесе румба лингала деп белгілі болды. 1960 жылдардың соңына қарай конголық румба Орталық Африканың көп бөлігінде орнықты жанрға айналды және «Muziki wa dansi» арқылы Батыс және Шығыс Африка музыкасына да әсер етті. Франконың «OK Jazz» және Ле Гранд Калленің «African Jazz» тобы 20-шы ғасырдағы ең сәтті конголық румба ансамбльдерінің қатарында болды. 1960 жылдардың соңында «African Fiesta» сияқты топтармен дамытылған, француз тілінен «шақыру» деген мағына беретін «сукус» (secouer) деп аталатын жылдам қосалқы жанр, көбінесе бұрынғысының синонимі ретінде қолданылады.
In the 1930s and 1940s, Afro Cuban son groups such as Septeto Habanero, Trio Matamoros and Los Guaracheros de Oriente were played over Radio Congo Belge in Léopoldville (Kinshasa), gaining widespread popularity in the country during the following decades. Their recordings were also made available to the public as part of the G. V. Series of 10" singles released by His Master's Voice throughout Africa. Once local bands tried to emulate the sound of Cuban son (incorrectly referred to as "rumba" in Africa, despite being unrelated to Cuban rumba), their music became known as Congolese rumba or rumba Lingala. By the late 1960s, Congolese rumba was an established genre in most of Central Africa, and it would also impact the music of West and East Africa under Muziki wa dansi. Franco's OK Jazz and Le Grand Kallé's African Jazz were amongst the most successful Congolese rumba ensembles of the 20th century. A faster subgenre known as soukous (from the French word secouer, "to shake") was developed in the late 1960s by bands such as African Fiesta and is often used as a synonym of the former.