Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
1981 жылы қазанда Швецияның Карлскрона қаласының жанында құрлыққа тірелген кеңес субмаринасы. Кеңес Одағының Балтық флотының S-363 субмаринасы U137 белгісімен 1981 жылғы 27 қазанда Швецияның оңтүстік жағалауында, Карлскронадан шамамен бірнеше шақырым жерде құрлыққа тірелді. Карлскрона – Швецияның ірі теңіз базаларының бірі. U137 – бұл кемеге шведтер берген ресми емес атау, себебі Кеңес Одағы көптеген су асты кемелерінің аттарын құпия деп сақтап, жарияламайтын. Бұл оқиға халықаралық жағдайға ұласып, көбінесе "Тастағы виски" деп аталады.
Soviet submarine which ran aground in Karlskrona, Sweden in October 1981
Soviet submarine S 363 was a Soviet Navy of the Baltic Fleet. Under the designation U137 it ran aground on 27 October 1981 on the south coast of Sweden, approximately from Karlskrona, one of the largest Swedish naval bases. U137 was the unofficial Swedish name for the vessel, as the Soviets then considered names of most of their submarines to be classified and did not disclose them. The ensuing international incident is often referred to as the Whiskey on the rocks incident.
Қақтығыстар
1981 жылдың қазан айында Кеңес Одағының S 363 су асты кемесі Карлскронадағы Оңтүстік жағалау әскери-теңіз базасынан шамамен [қашықтық] қашықтықтағы су асты тасына соқтығысып, швед суларына шықты. Кеме швед теңіз күштерінің жаңа жабдықтарды сынап жатқан оқулары кезінде осы аймақта болды. Швед теңіз күштері егемендіктің бұзылуына жауап ретінде қарусыз теңіз офицерін кемеге жіберіп, капитанмен кездесіп, түсіндіру талап етті. Капитан бастапқыда навигациялық жабдықтың бір уақытта істен шығуы салдарынан кеме жолын жоғалтқанын мәлімдеді, бірақ кеме базаға жақын болу үшін қауіпті тастар, бұғаздар мен аралдар арқылы қалай өтіп кеткенін ескерсек, бұл сөздерге күмән туды. Швеция жағдайдың мән-жайын толыққанды зерттеуге ниет білдірді. Кеңес капитанының иммунитетіне кепілдік берілген соң, ол кемеден алынып, кеңес өкілдерінің қатысуымен тергеуге тартылды. Кемедегі саяси офицер Василий Беседин кейіннен кейбір торпедаларда ядролық оқ-дәрілер болғанын және швед күштері кемені бақылауға алмақ болған жағдайда экипажға оқ-дәрілерді қоса алғанда, кемені жоюға бұйрық берілгенін растады. Кеңес капитаны тергеуге алынған кезде ауа райы нашарлап, совет су асты кемесі қиындық туралы хабарлама жіберді. Швед радарлық бақылау орталықтарындағы дауыл радарлық кескініне кедергі келтірді, сондай-ақ советтердің бұзушылық әрекеттері де болған болуы мүмкін. Совет су асты кемесі қиындық туралы хабарлама жіберген кезде, жақын маңдағы совет флотынан келген екі кеме Карлскронаға қарай шекарадан өтіп бара жатқандығы анықталды. Бұл дағдарыстың ең қауіпті кезеңі болды, сол кезде Швеция премьер-министрі Торбьёрн Феллдин Швеция қарулы күштерінің Бас қолбасшысы генерал Леннарт Люнгке «шекараны ұстап тұру» бұйрығын берді. Жағалаудағы батареялар, енді толық құрамымен, сондай-ақ жылжымалы жағалау артиллериялық қарулары мен миналық станциялар «жағдайға дайындық» күйіне келді. Швеция әуе күштері заманауи кемеге қарсы зымырандармен және барлау ұшақтарымен қаруланған соққы беруге дайын ұшақтарды көтеріп, ауа райы құтқару тікұшақтарының ұшуына мүмкіндік бермейтінін білді. 20 минуттан кейін Люнг Феллдинге қайта хабарласып, бұл совет кемелері емес, екі неміс сауда кемесі екенін мәлімдеді. Су асты кеме шамамен он күн бойы тасқа ілініп тұрды. 5 қарашада швед буксирлерінің көмегімен таудан алынып, халықаралық суларға сүйреліп әкелінді, онда ол совет флотына тапсырылды. АҚШ сарапшылары Швецияны болашақ басқыншылықтарды болдырмау үшін жазалау қаруын қолдануға шақырды. Оқиғадан кейін жүргізілген тергеу нәтижесінде швед үкіметі су асты кеменің заңсыз әрекеттер жасау үшін швед суларына әдейі кіргенін қорытындылады. 2006 жылы берген сұхбатында кемедегі саяси офицер Василий Беседин басқаша көрініс берді. Кемеде екі навигациялық жүйе, жақсы оқытылған экипаж болды және капитан Петр Гущин ең жақсыларының бірі болды. Кемеде қауіпсіздік техникасы бойынша оқытылған офицер Жозеф Аврукевич те болды. Беседин оқиғаның себебін навигациялық офицердің есептемесіндегі қателік деп мәлімдеді. Алайда Беседин су асты кемелерімен жұмыс істеу тәжірибесі жоқ саяси офицер еді. Совет су асты кемесі жағаға отырған аймақ сол кезде шетелдік азаматтарға кіруге тыйым салынған әскери аймақ болып саналды. Бұл жер Карлскронадағы әскери-теңіз базасынан ашық суға үлкен кемелерді шығаруға болатын екі маршруттың бірі болды. Бұл оқиға Батыста «тасқа ілінген виски» (тасқа ілінген су асты кеме) деп белгілі. Совет теңіз флотында су асты кеме «Швед комсомолеці» деп аталды, бұл оқиғаға және су асты кемелеріне комсомолдық атаулар берудің кең таралған әдетіне байланысты әзіл болды.
In October 1981, the Soviet submarine S 363 accidentally hit an underwater rock about from the South Coast Naval Base at Karlskrona and surfaced within Swedish waters. The boat's presence coincided with a Swedish naval exercise, which was testing new equipment in the area. Swedish naval forces reacted to the breach of sovereignty by sending an unarmed naval officer aboard the boat to meet the captain and demand an explanation. The captain initially claimed that simultaneous failures of navigational equipment had caused the boat to get lost although that the boat had already somehow navigated through a treacherous series of rocks, straits, and islands to get so close to the naval base. The Swedes were determined to continue investigating the circumstances of the situation. The Soviet captain, after a guarantee of his immunity, was taken off the boat and interrogated in the presence of Soviet representatives. the vessel's political officer, Vasily Besedin, later confirmed that there were nuclear warheads on some of the torpedoes and that the crew had been ordered to destroy the boat, including the warheads, if Swedish forces tried to take control of the vessel. As the Soviet captain was being interrogated, the weather worsened, and the Soviet submarine sent out a distress call. In Swedish radar control centers, the storm interfered with their radar image. Soviet jamming could also have been a factor. As the Soviet submarine sent its distress call, two ships coming from the direction of the nearby Soviet armada were detected passing the limit headed for Karlskrona. That produced the most dangerous period of the crisis and was when Swedish Prime Minister Thorbjörn Fälldin gave his order to "Hold the border" to the Supreme Commander of the Swedish Armed Forces, General Lennart Ljung. The coastal batteries, now fully manned as well as the mobile coastal artillery guns and mine stations, went to "action stations". The Swedish Air Force scrambled strike aircraft armed with modern anti ship missiles and reconnaissance aircraft and knew that the weather would not allow rescue helicopters to fly in the event of an engagement. After a tense 20 minutes, Ljung called Fälldin again and informed him that it was not Soviet surface ships but two German merchant ships. The submarine was stuck on the rock for nearly ten days. On 5 November, it was hauled off the rocks by Swedish tugs and escorted to international waters, where it was handed over to the Soviet fleet. and U. S. commentators encouraged Sweden to deploy incident weapons to deter future infiltration. On the basis of an investigation carried out after the incident, the Swedish government concluded that the submarine had entered Swedish waters knowingly to conduct illegal activities. In an interview in 2006, Vasily Besedin, the political officer on board, gave a different picture. The vessel had dual navigation systems, a well trained crew and the captain Pyotr Gushchin was amongst the best. On board was staff officer Joseph Avrukevich, who was trained in security techniques. Besedin claimed that the incident had been caused by an error in calculations by the navigation officer. Besedin was, however, a political officer with no training in submarine operations. The area in which the Soviet submarine ran aground was then a restricted military zone, in which no foreign nationals were allowed. The exact location served as one of only two routes that could be used to move large ships from the naval base in Karlskrona to open water. The incident is popularly known in the West as "Whiskey on the rocks" (the rock grounded submarine being a ). In the Soviet Navy, the submarine came to be known as "Swedish Komsomolets", a pun on both the incident and the widespread tendency to give to submarines Komsomol themed names.