Кіріспе

Shaper/Mechanist ғаламшары – Брюс Стерлинг жазған ғылыми-фантастикалық әңгімелер жинағы мен «Schismatrix» романының әлемі. Әңгімелер шамамен 350 жылдық болашақ тарихты қамтиды, 2200 жылдан 2550 жылға дейін. (Ескерту: Көрсетілген жылдардың барлығы «Schismatrix Plus» кітабындағы «Shaper/Mechanist Хронологиясынан» алынған.) Оқиғалар Күн жүйесіне тараған пост-адамдық қоғамды бейнелейді, негізінен Ай, Юпитер, Сатурн және Күн сияқты планеталық денелердің шағын, тұрақсыз орбиталық колонияларында. Жер және оның халқы «Schismatrix» деп аталатын осы азаматтар тарапынан тастап кетілген, олармен ешқандай байланыс орнатылмайды және орнатуға тырысылмайды. Адамзат көбінесе екі қарсыласатын топқа бөлінген. Shaper-лер генетикалық модификация мен арнайы психологиялық жаттығулар арқылы адам денесінің шектерін кеңейтуге тырысады. Shaper-лер аристократиялық қоғам құрайды, «гендік желілерге» ерекше мән береді – «жоспарланбаған» (яғни, туылған) болу – үлкен кемшілік деп есептеледі. Олардың әдістерін «органикалық» деп сипаттауға болады. Әскери-академиялық кешенге негізделген Shaper қоғамы фашистік деп сипатталады. Керісінше, Mechanist-тер Shaper-лердің әдістерін жек көреді және өз мақсаттарына жету үшін кибернетикалық күшейту, озық компьютерлік бағдарламалар, техникалық білім және дәрі-дәрмектерді пайдалануды жөн көреді. «Лобстерлер» – Mechanist-тер, олар өз денелерін өмірді қамтамасыз ететін қабықшаларға мөрлеп, терең ғарышта өмір сүруге және жұмыс істеуге мүмкіндік алады. Кейбір Mechanist-тер тіпті «wirehead»-ке айналады – тәндік денесі жоқ, компьютерлік симуляция ретінде ғана көрінетін адамдар. Mechanist философиясы Shaper-лердің коллективизміне қарағанда жекелей даралықты бағалайды. Бұл жағдай инвесторлардың келуімен күрделенеді және өзгереді – екі топпен де сауда жасайтын (соның салдарынан олардың ықпалы үшін бәсекелесетін) кесірленгендер сияқты шетелдіктер. Shaper/Mechanist ғаламшарындағы маңызды тақырып – адамзаттың тауарға айналуы. Shaper-лер де, Mechanist-тер де жиі адамдарды технология сияқты қарастырады – меншікке ие болуға, бақылауға, ескіруге және т.б. Адамдардың жекелігін, сезімдерін білдіруге тырысуы мен оларды өз адамдықтарын басуға мәжбүрлейтін саяси, экономикалық және технологиялық күштер арасында үнемі шиеленіс болып тұрады.