Кіріспе

Оркни аралдарының негізгі аралы, Шотландия

Материк, сондай-ақ Хроссей және Помона деп те аталады, Шотландияның Оркни аралдарының ең ірі аралы. Оркнидің екі қаласы – Киркволл және Стромнесс осы аралда орналасқан. Бұл арал Оркнидің теміржол және әуе байланыстарының да маңызды орталығы болып табылады. Оркни халқының 75 пайызы осы аралда тұрады, бұл архипелагтың басқа аралдарымен салыстырғанда халық тығыздығы жоғары екенін көрсетеді. Аралдың ұзақ тарихы көптеген маңызды археологиялық ескерткіштерді сыйлаған, ал құмтас негіз құнарлы жер шаруашылығы үшін жағдай жасайды. Мұнда жабайы табиғат, әсіресе теңіз құстары өте көп.

Этимология

Материк атауы ежелгі норвег тіліндегі Мегинланд сөзінің бұрмалануы. Бұрын арал "ат аралы" деген мағына беретін Хросси деп те аталатын. Кейде арал Помона (немесе Помониа) деп те айтылады, бұл атау 16 ғасырда Джордж Бьюкенен жасаған қате аудармадан туындаған. Бұл термин 1800 жылдардың басына қарай кеңінен қолданыстан шығып қалды, бірақ Канадаға, Англияға және басқа да аймақтарға көшіп кеткен эмигранттарға "Помона аралын" "Материкалық Шотландиядан" ажыратуға көмектесті, сондықтан ол әлі де жиі кездеседі және сирек болса да жергілікті жерлерде сақталып қалған. Мысалы, Фирт приходындағы Финстаун жеріндегі Помона мейрамханасының атында, сондай-ақ Кирквалл қаласындағы жергілікті кафеде де Помона деп аталады.

Қауымдар

Аралда 13 приход бар. Сэндвик, Бирсей және Стромнесс батыс жағалауда, Рендалл және Эви солтүстік-батыста орналасқан. Холм, Дирнесс және Сент-Эндрюс орталық Сент-Оланың шығысында орналасқан, ал Сент-Ола Кирквалл қаласын қамтиды. Фирт, Орфир, Стеннес және Харрей Киркваллдан батысқа және ең батыс приходтардан шығысқа қарай жатыр. Харрей Оркнидегі теңізге шығу жолы жоқ жалғыз приход, бірақ оның Лох-Харрей көлі бойында тұщы сулы жағалауы бар.

Экономика

Экономикалық секторларға ауыл шаруашылығы, балық шаруашылығы және аквакультура, сондай-ақ мұнай және газ жатады. 2020 жылғы есепте "соңғы 20 жылда өндіріс, туризм, тамақ және сусын өңдеу, ал жақында жаңартылатын энергия салалары дамыды" делінген. 2019 жылы аралдарға 190,000-нан астам сапар жасалды, оның көп бөлігі круиздік кемелермен байланысты. COVID-19 пандемиясы 2020 және 2021 жылдары туризмге кері әсер етті. 2020 жылдың қыркүйек айындағы есепте "COVID-19 пандемиясының Шотландия мен Ұлыбританияға қарағанда Биік таулы және аралдар аймағына әсері зор болды" деп көрсетілген. Индустрия "кәсіпкерлікті сақтап қалу және қалпына келтіру" үшін қысқа мерзімді қолдауға мұқтаж болды, және физикалық қашықтық пен саяхат шектеулері сақталғанша бұл секторге әсері күшті болады деп күтілді. 2021 жылдың басында Шотландия үкіметі "3-деңгейлі коронавирустық шектеулерге тап болған" қонақжайлылық және бөлшек сауда кәсіпорындарына қаржылық көмек көрсету мақсатында "Аралға теңдес қолдау" атты бағдарламаны енгізді. 2020 жылғы бұрынғы бағдарламаларға Стратегиялық бизнес қоры және Коронавирусты қолдау бизнес қоры кірді.

Жол

Материкте аралдың жолдарының көп бөлігі орналасқан, сондай-ақ Черчилль бөгеттерінің арқасында Оңтүстік Роналдзэй және Бэррей сияқты оңтүстік-шығыс аралдарындағы жолдармен де байланыс бар. Оркни туннелін салу жоспарлары талқыланып жатыр, бұл Оркни мен Шотландия материгі арасындағы теңіз асты туннелі болады, ұзындығы шамамен немесе (көбірек мүмкіндік бар) Оркни материгін Шапинсейге қосатын туннель. Оркни-Кейтнесс бағыты Черчилль бөгеттері арқылы материкке қосылатын болады, бірақ егер салынса, Оңтүстік Роналдсейге жағалауға шығады.

Ауа

Оркнидегі басты әуежай – Кирквалл әуежайы, оны Хайленд және Аралдар әуежайлары басқарады. Loganair Шотландия материгіне (Абердин, Эдинбург, Глазго және Инвернесс) және Шетландтағы Самбург әуежайына рейстер ұсынады. Оркни аралдарындағы жоспарланған рейстердің көп бөлігі Киркваллға басқа аралдардан келіп-кетумен байланысты.

Флора мен фауна

Материктің айналасында көптеген теңіз жануарлары бар, әсіресе теңіз құстары. Кейбір аймақтарда жылқышықтар да кездеседі. Қоңыр қоян мен жануарлардың қояндары табады, бақалар бар, бірақ тобалар жоқ.