Кіріспе

Сириялық дипломат, ақын және баспагер (1923–1998)

Низар Тоуфик Қаббани (نزار توفيق قباني, ; 21 наурыз 1923 – 30 сәуір 1998) – сириялық дипломат, ақын, жазушы және баспагер. Ол Сирияның ұлттық ақыны деп есептеледі. Оның поэзиялық стилі махаббат, эротизм, дін және арабтардың шетелдік империализм мен жергілікті диктатураға қарсы күш алуы тақырыптарын қарапайымдық пен әсемдікпен үйлестіре зерттейді. Қаббани араб әлеміндегі ең құрметті заманауи ақындардың бірі. Оның белгілі туыстарына Әбу Халил Қаббани, Сабах Қаббани, Рана Қаббани және Ясмин Сил жатады.

Отбасы

Қаббанидің Висал мен Хайфа деген екі әпкесі және Му'таз, Рашид және Сабах деген үш ағасы болған. Соңғысы, Сабах Қаббани, 1960 жылы Сирия радиосы мен теледидарының директоры болып тағайындалды және 1980 жылдары Сирияның АҚШ-тағы елшісі қызметін атқарды. Низар Қаббанидің әкесі Тауфик Қаббани сириялық, ал анасы түрік тегінен шыққан. Әкесі шоколад фабрикасына ие болған; сонымен қатар, ол Сирия мен Ливан үшін француз мандатына қарсы күрескендерді қолдады және өз пікірі үшін көп рет түрмеге қамалған, бұл Низардың революционер болып өсуіне зор ықпал еткен. Қаббанидің атасы Әбу Халил Қаббани араб драмалық әдебиетінің алдыңғы қатарлы инноваторларының бірі еді. Қаббанилер түрік тайпасынан шыққан және Қония қаласынан келген. Қаббани фамилиясы "Қаббан" (قبان) сөзінен туындаған, ол "салмақ өлшеуге арналған таразы" деген мағынаны білдіреді.

Некелер

Низар Қаббани өмірінде екі рет үйленген. Оның алғашқы әйелі туысы Захра Ақбик болды; олардың бірге қызы Хадба және ұлы Тауфик болды. Тауфик 22 жасында Лондонда жүргенде жүрек талмасынан қайтыс болды. Қаббани ұлын "Дамасқенің ұлы, ханзада Тауфик Қаббаниге" атты танымал өлеңінде аза тұтты. Захра Ақбик 2007 жылы қайтыс болды. 1947 жылы туған қызы Хадба екі рет үйленген және 2009 жылғы сәуірде қайтыс болғанға дейін Лондонда өмір сүрді. Шет елде жүргенде де Қаббани өлеңдер жазуын, дау-дамайлар мен пікірталастарды жалғастырды. Оның өміріндегі осы кезеңдегі танымал және даулы өлеңдері: "Арабтардың өлімін қашан жариялайды?" және "Жүгірушілер". 75 жасында Низар Қаббани 1998 жылғы 30 сәуірде Лондонда жүрек талмасынан қайтыс болды. Низар Қаббани өсиетінің Лондондағы аурухана төсегінде жазған нұсқасында, Дамаскіде жерленгісі келетінін көрсетті, оны өсиетінде "Маған поэзияны, шығармашылықты үйреткен және Жасминнің әліпбиін сыйлаған аналық жатыр" деп сипаттады. Ұлы араб ақынының қазасына бүкіл әлемдегі арабтар аза тұтты, ал халықаралық жаңалықтар оның көрнекті әдеби өмірін баяндады.