Кіріспе
Американдық жазушы Наоми Шихаб Най (نعومي شهاب ناي; 1952 жылдың 12 наурызында туған) – араб-американдық ақын, редактор, ән жазушы және романист. Палестиналық әкесі мен американдық анасынан туған ол алты жасында алғашқы өлеңдерін шығара бастады. Барлығы ол 30-дан астам поэзия жинағын жариялады немесе оларға үлес қосты. Оның туындыларына поэзия, жасөспірімдерге арналған көркем әдебиет, сурет кітаптары және романдар кіреді. Най 2013 жылы NSK Neustadt балалар әдебиеті сыйлығын жазушылық қызметінің барлық еңбегі үшін алды, ал 2019 жылы Поэзия қоры оны 2019–2021 жылдарға арналған Жастар поэзиясының лауреаты деп тағайындады.
Naomi Shihab Nye (نعومي شهاب ناي; born March 12, 1952) is an Arab American poet, editor, songwriter, and novelist. Born to a Palestinian father and an American mother, she began composing her first poetry at the age of six. In total, she has published or contributed to over 30 volumes of poetry. Her works include poetry, young adult fiction, picture books, and novels. Nye received the 2013 NSK Neustadt Prize for Children's Literature in honor of her entire body of work as a writer, and in 2019 the Poetry Foundation designated her the Young People's Poet Laureate for the 2019–21 term.
Ерте өмір
Наоми Шихаб Най – 1952 жылы палестиналық әкесі Әзиз Шихаб, журналист, редактор және жазушы, және американдық анасы Мириам Оллвардт Шихаб, Монтессори мектебінде мұғалім болған суретшінің қызы. Оның әкесі Палестинада өскен. 1948 жылғы Накба кезінде, Израиль мемлекеті құрылғанда, ол отбасымен бірге босқындарға айналды. Ол әкесі туралы: «Мен кішкентай кезімде ол қатты күйзелгендей көрінетін» деген. Ол бастапқыда Миссури штатының Сент-Луис округіндегі Фергюсон қаласында өсті. Оның анасы Сент-Луистегі Вашингтон университетінде Филипп Гюстон мен Макс Бекманнан сабақ алған. 1966 жылы, Най 14 жасқа толғанда, әкесінің анасы ауырғандықтан отбасы Батыс жағалауға, сол кезде Иорданияның бір бөлігіне көшіп кетті. Бір жылдан аспайтын уақыттан кейін, 1967 жылғы Алты күндік соғыс басталмас бұрын, Най Роберт Э. Ли орта мектебін бітірді, онда ол әдеби журналдың редакторы қызметін атқарды. 1974 жылы Тринити университетінен ағылшын тілі мен әлемдік діндер мамандығы бойынша бакалавр дәрежесін алды және содан бері Сан-Антониода тұрып келеді.
Nye graduated from Robert E. Lee High School, where she was editor of the literary magazine. She earned a BA in English and world religions from Trinity University in 1974 and has lived in San Antonio since.
Жазу
Най өзін "саяхатшы ақын" деп сипаттайды және поэзиясының көп бөлігі балалық шағының естеліктері мен саяхаттарынан шабыттанғанын айтады. Ол Сан-Антонионы қазіргі үйі деп есептейді: "Сан-Антонио маған ең үйімдей сезіледі, себебі мен мұнда ең ұзақ тұрдым. Бірақ кез келген жер, заттарыңды ашқанда, жайлы сезінетін шағын кеңістік жасағанда, үйге айналуы мүмкін". Сан-Антонио оның көптеген өлеңдеріне шабыт сыйлайды. Тамырлар мен орынға байланыстылық оның туындыларындағы маңызды тақырыптардың бірі болып табылады. Оның өлеңдері ашық, түсінікті, көбінесе қарапайым бейнелерді күтпеген тәсілмен қолданады. Оның жат елдегі тәжірибелерге еніп, оларды іштен баяндау қабілеті Элизабет Бишопты еске түсіреді, ал қарапайым және тікелей "үн" стильі ұстазы Уильям Стаффордқа ұқсас. Оның алғашқы өлеңдер жинағы "Діңгелекке сыйымсыз тілектер" ("Different Ways to Pray") мәдениеттер арасындағы ұқсастықтар мен айырмашылықтар тақырыбын зерттейді, бұл оның өмір бойына назар аударатын маңызды саласының біріне айналды. Оның басқа кітаптарына өлеңдер жинағы "19 Varieties of Gazelle: Poems of the Middle East", "Red Suitcase" және "Fuel"; "Never in a Hurry" атты эсселер жинағы; "Хабиби" (1970-жылдары Иерусалимге көшіп келген араб-американдық жасөспірімнің өмірбаяндық әңгімесі) атты жасөспірімдерге арналған роман және "Lullaby Raft" суреттер кітабы кіреді, бұл оның екі музыкалық альбомының бірінің атауы. (Екіншісі "Rutabaga Roo" деп аталады, екеуі де шектеулі таралыммен шығарылды.) Найдың алғашқы екі повесі "Tattooed Feet" (1977) және "Eye to Eye" (1978) еркін өлеңмен жазылған және ізденіс тақырыбын қамтиды. Найдың толық жинағы "Діңгелекке сыйымсыз тілектер" (1980) Калифорниядан Техасқа және Оңтүстік Америкадан Мексикаға дейінгі мәдениеттер арасындағы айырмашылықтар мен ортақ тәжірибелерді зерттейді. "Жұкбаксқа құшақтап" ("Hugging the Jukebox") (1982) – Вуртман поэзия сыйлығын жеңіп алған толық жинақ, ол әртүрлі халықтар арасындағы байланыстарға және басқа елдердегі адамдардың көзқарастарына назар аударады. "Сары қолғап" ("Yellow Glove") (1986) қайғылы және мұңды тақырыптарды ұсынады. Poetry Foundation мәліметінше, "Fuel" (1998) Найдың ең танымал жинағы болуы мүмкін және түрлі тақырыптарды, оқиғаларды және орталарды қамтиды. Найдың "Танымал" ("Famous") өлеңі судья Андре Дэвис G. G. v. Gloucester County School Board ісі бойынша келісім пікірінде толық сілтеме жасап, келтірді. Оның "Осылай бақытты" ("So much happiness") өлеңі "Параболаның" "Бақыт" санына енген.
Антологияларды редакциялау
Най көптеген өлеңдер антологиясын, жас және ересек оқырмандар үшін редакциялады. Оның ең танымал туындыларының бірі – "Осы бірдей аспан: Әлемнің түкпір-түкпірінен өлеңдер жинағы", онда 68 елден 129 ақынның аудармасы кірген. Оның соңғы антологиясы "Бұл мәңгілік пе, не болмаса?" : Техас штатынан өлеңдер мен суреттер.
Балалар поэзиясы
Не жоғалттың? (Майкл Наймен бірге). Гринвилоу кітаптары. 1999 жыл. Маған ілесің: Сапарға арналған өлеңдер. Гринвилоу кітаптары. 2000 жыл. Бұл мәңгілік пе, әлде не? : Техас өлеңдері мен суреттері. Гринвилоу кітаптары. 2003 жыл. 19 түрлі газель: Таяу Шығыс өлеңдері. Гринвилоу кітаптары. 2005 жыл. Бал арасы: өлеңдер және қысқа проза. Гринвилоу кітаптары. 2008 жыл. Ауадағы дауыстар: Тыңдаушыларға арналған өлеңдер. Гринвилоу кітаптары. 2018 жыл. Барлығы кейін келеді: Жиналған және жаңа өлеңдер. Гринвилоу кітаптары. 2020 жыл.
Антологиялардағы өлеңдер
"Американың ең жақсы өлеңдері". Скрибнер поэзиясы. 2003 жыл.
Басқа балалар кітаптары
Ситтидің құпиялары. Нэнси Карпентер суреттеген. "Төрт жел" баспасы, 1994 жыл.
Эсселер
Ешқашан асықпаңыз: Адамдар мен орындар туралы эсселер. Оңтүстік Каролина университетінің баспасы. 1996 жыл.
Романдар
Хабиби. Саймон Пулс. 1999 жыл. Кетуде, Кетуде. Гринвилоу кітаптары. 2005 жыл. Оманның тасбақасы. Гринвилоу кітаптары. 2014 жыл. Мичиганның тасбақасы. Гринвилоу кітаптары. 2022 жыл.
Бас редактор
Наоми Шихаб Най, ред. (1995). Ағаш сенің жасыңнан көне: Мексикадан өлеңдер мен әңгімелер жинағы, мексикалық суретшілердің суреттерімен. Simon & Schuster балалар баспасы. Наоми Шихаб Най, Пол Б. Янечко, ред. (1996). Сенің жаныңда мазасызмын: ерлер мен әйелдердің жұптасқан өлеңдері. Simon & Schuster. Наоми Шихаб Най, ред. (1998). Қадамдарымыздың арасындағы кеңістік. Simon & Schuster балалар баспасы. Наоми Шихаб Най, ред. (2010). "Мені кіргізуге уақыт келді": 25 жасқа дейінгі 25 ақын. Greenwillow Books.
Санаулы зерттеулер
Әбу Дахаб, Редуан. "«Сөздер астындағы сөздердің» өмірі. Наоми Шихаб Найдың «Жіліктерді сүрту» шығармасындағы Әке бейнесі, аза тұту және құштарлықтың музыкасы". Revue Française d’Études Américaines 170 (2022): 83–96. Әбу Дахаб, Редуан. "Әке – сүргін бейнесі: Наоми Шихаб Найдың «Менің әкем және інжір ағашы» шығармасындағы құштарлық пен сублимация". С. Браунли мен Р. Әбу Дахабтың ред. «Мигранттың кейіпкерлері: көші-қонды бейнелеудегі әдебиет пен өнердің рөлі» атты еңбегінде, Нью-Йорк және Лондон, Routledge, 2022, 127–146. Гомес Вега, Ибис. "Наоми Шихаб Най поэзиясындағы әңгіме айту өнері". MELUS 26.4 (2001 жылдың қысы): 245–252. Гомес Вега, Ибис. "Шексіз шындықтар: Наоми Шихаб Найдың очерктері мен өлеңдері". Alif: Салыстырмалы поэтика журналы 30 (2010): 109–133. Мерсер, Лорейн және Линда Стром. "Кері тартулар: Наоми Шихаб Най өлеңдеріндегі махаббат пен жоғалту туралы әңгімелер және Диана Абу Джабердің «Жарты ай» романы". MELUS 32.4 (2007 жылдың қысы): Орфалеа, Грегори. "Қандарымыздан қамқорлыққа міндеттіміз: Наоми Шихаб Най поэзиясы". Paintbrush 18.35 (1991 жылдың көктемі): 56–66.
Orfalea, Gregory. "Doomed by Our Blood to Care: The Poetry of Naomi Shihab Nye." Paintbrush 18.35 (Spring 1991): 56 66.
Алдынғы сөз
Клэк, Кэри, (2009). Клоун мен тышқан мені қорқытады. Тринити университетінің баспасы. Стаффорд, Уильям, (2014). Осадж апельсин ағашы. Тринити университетінің баспасы. Орнелас, Кристофер, (2017). Атау беріңіз – жақсырақ ұшады: Пат Хаммондтың аэродинамика теориясы. Тринити университетінің баспасы.